- الرئيسية
- إبحث
إبحث
إبحث ضمن النتائج
-
ХОДЖА АХРАР – СТОРОННИК МИРА И СОГЛАСИЯ МЕЖДУ ЛЮДЬМИ
Nematullo MUKHAMEDOV (Muallif)В статье речь идёт о деятельности Ходжи Ахрара (ХV в) как предводителя тариката накшбандийа, в частности, о его заботе о жизни простых людей (передача им земли, сокращения взимаемых налогов), примирении Темуридов при их ссоре и.т.д.
Ходжа Ахрар являлся одним из выдающихся лидеров суфийского тариката накшбандия, а также крупнейшим политическим деятелем и обладателем одного из самых значительных состояний своего времени. С его именем тесно связано начало активизации политической и экономической деятельности братства накшбандия и распространение его идеологии за пределы Центральной Азии.
Ходжа Убайдулла Ахрар - один из великих деятелей XV века, видный муршид ордена Накшбанди, оставивший большой след в общественно-политической, экономической и идеологической жизни своего времени. В этот период слава о нем распространилась не только в Маварауннахре, но и в широком географическом регионе, включая Хорезм, Дашти Кыпчак, Хорасан и Индию. Репутация Хаджи Ахрара была настолько высока среди тимуридских правителей Султана Абу Саида Мирзы и его сына Султана Ахмеда Мирзы, что они не спешили решать ни один вопрос, не воспользовавшись советом своего муршида. Ходжа Ахрар был отмечен не только правителями, но и известными учеными и писателями его времени, такими как Ходжа Фазлуллах Абулайси, Саъдиддин Кашгари, Саид Касим Анвар, Абдурахман Джами, Алишер Навои и другие. Ходжа Ахрар был известен и как «муршиди афок» (выражение Алишера Навои). Ему посвящались произведения, возвеличивавшие его имя.
В статье предоставленыа информация о миротворческой деятельности Хаджы Ахрара, его роли в распространении среди людей идей преданности, щедрости, милосердия и доброты.
4-103112115-07-2026 -
NAQSHBANDIYLIK TARIQATI NAMOYANDALARI (XV-XIX asrlar Zarafshon vohasi misolida)
Mekhrojiddin Uzbekovich AMONOV (Muallif)Maqolada XV-XIX asrlarda Zarafshon vohasi naqshbandiya tariqati namoyandalari tarixiga oid yozma manbalar tadqiq etilgan. Tariqatda faoliyat koʻrsatgan muayyan shayx-murshidning nasabi, ustozlari haqida, tugʻilgan yoki vafot etgan yili haqida aniq maʼlumot saqlangan. Bu maʼlumotlar manbalarda keltirilgan maʼlumotlarni bevosita toʻldiradi. Bu tariqatning mazkur hududda yetakchi tariqatga aylanishi XV-XIX asrlarda yashab oʻtgan tariqat peshvolari Xoja Alouddin Attor, Xoja Ahror Valiy, Maxdumi Aʼzam Dahbediy, Muhammad Husayn kabi tariqat namoyandalari nomi bilan bogʻliq. Afsuski, ularning hayoti va maʼnaviy merosi, naqshbandiya tariqatidagi faoliyati hanuzgacha alohida tadqiqot mavzusi sifatida toʻliq oʻrganilmagan.
Ushbu maqolada nashqbandiylik tariqat tarixida nomi hali hanuz yozma manbalarda qolayotgan Alouddin Muhammad Buxoriy, Domla Mir Shoh Samarqandiy, Abdurahmon bek, Aflotun Buxoriy, Domla Hakimbek Buxoriy, Muhammad Yusuf xoja va Muhammad Yunus xoja Vobkandiy, Ibrohim xoja Buxoriy, Eshon Shokir xoja Sugʻonchiy, Abdurahim xoja Ofarinkentiy kabi tariqat namoyandalari hayoti va faoliyatiga oid maʼlumotlar tadqiq etilgan. Naqshbandiya tariqatiga yozma manbalarni oʻrganish hanuzgacha nomaʼlum qator axloqiy, maʼnaviy va nazariy masalalarni ochiqlashga yordam beradi. Oʻzbekiston hududidagi turli tarixiy yozma manbalarda saqlanib kelayotgan bitiklar tarixiy manba sifatida oʻtmishning nomaʼlum jihatlarini ochib berib, islom tarixi va manbashunosligi, xronologiya kabi tarmoqlari uchun muhim materiallar taqdim etadi.
21-281262318-07-2026 -
“АЛ-МАВОҲИБ УС-САРМАДИЯ” АСАРИ ВА УНДА КЕЛТИРИЛГАН НАҚШБАНДИЯ ТАРИҚАТИГА ДОИР МАНБАЛАР
Davronbek Hoshimovich QODIROV (Muallif)Мақолада мисрлик шайх Муҳаммад Амин ал-Курдий қаламига мансуб Нақшбандия тариқати силсиласидан жой олган валийларнинг сифати ва ҳаёти, шажаралар тарихи, нақшбандийлик тариқатининг назарияси ва амалиёти тўғрисида баён қилинадиган “Ал-мавоҳиб ус-сармадия” асарида келтирилган тасаввуф ҳамда Нақшбандия тариқатига доир манбаларнинг тарихий аҳамияти таҳлил этилади. Маълумки, суфийлар наздида тасаввуфда ҳақиқатга таълим олиш орқали эмас, балки фақат амалиёт ва риёзатни ўз бошидан кечириш, мистик ва экзистенциал тажриба орқали эришилади. Шайх Муҳаммад Амин ал-Курдийнинг фикрича, тасаввуф аълимотида солиҳлар машойих ёки авлиёни кўрмоқликдан кўра, маънавий, руҳий фойдани уларнинг ҳаёти, ахлоқий сифатлари ва қилган амаллари тўғрисида ўрганиб билиб оладилар. У тасаввуфга доир асарларни ўқиш инсонни ахлоқий ва маънавий жиҳатдан тарбиялайди, деб ҳисоблайди. “Ал-мавоҳиб ус-сармадия” асарида ўзбек илм-фанига номаълум бўлган ва XVII–XIX асрларда Яқин Шарқда яратилган бир нечта тасаввуфий-ирфоний манбалар келтириб ўтилади. Ушбу асарлар нафақат тасаввуф таълимотининг фалсафий қарашлари, усул ва методлари тўғрисида, балки юртимизда яшаган алломаларнинг ҳаёти, фалсафий-тасаввуфий таълимоти ҳамда маънавий меросига доир бой маълумотларни беради. Шу нуқтаи назардан мақолада бу манбалар ва уларнинг муаллифлари қиёсий, тарихий-хронологик ва назарий жиҳатдан тадқиқ этилган
18-262321726-06-2026
