- Uy
- Topish
Topish
Qidiruv natijalari
-
ХХI АСР БОШЛАРИДА ЭНЕРГЕТИК ХАВФСИЗЛИК МУАММОЛАРИ: МОҲИЯТИ, ТУЗИЛИШИ ВА ТАМОЙИЛЛАРИ
Mukhammadolim MUKHAMMADSIDIQOV, Abrar TURAEV (Muallif)Мазкур мақолада бугунги кундаги долзарб геосиёсий масалага айланиб бораётган энергетик хавфсизлик муаммосининг назарий-методологик жиҳатлари тадқиқ этилган. Хусусан, энергетик хавфсизлик тушунчаси талқинлари, унинг геосиёсий омилга айланиши ва энергетик хавфсизликнинг тузилмавий элементлари ажратиб кўрсатилади. Энергетик хавфсизликни таъмилашга қаратилган замонавий ёндашувлар ва тенденциялар ҳамда энергетик хавфсизликнинг минтақавий жиҳатлари таҳлилининг назарий-методолик масалаларига эътибор қаратилган.
186-193381162026-08-03 -
АРАБ ТИЛШУНОСЛИК АНЪАНАСИ
Акбар КАЗАКБАЕВ (Muallif)Қадимги араб тилшунослиги ва фани ривожига араблар билан бир қаторда, эронийлар, греклар, еврейлар ҳамда араб халифалигига қарашли бўлган Марказий Осиё халқларининг фарзандлари ҳам катта ҳисса қўшганлар. Маколада араб тилшунослигининг шаклланиши ва қисқа вақт ичида юксак даражада тараққий етишига араб халқининг тез суръатлар билан юксалишига олиб келган тарихий шарт-шароитлар келтирилган.
106-109126172026-08-02 -
ДИНЛАРАРО ТОТУВЛИКНИ ТАЪМИНЛАШДА ЎЗБЕКИСТОННИНГ ТАРИХИЙ ТАЖРИБАСИ
Маҳфуза АЛИМОВА (Muallif)Бугунги кунда ёшлар тарбиясида динлараро тотувликни таъминлаш билан боғлиқ масалалар муҳим ўрин эгаллайди. Ўзбек халқи тарихий мураккаб жараёнларни бошқа динлар вакиллари билан биргаликда бошидан кечирар экан динлараро бағрикенглик борасида улкан тажриба тўплаб борди ва динлараро тотувликлик ўзбек маданияти ҳамда менталитетининг ажралмас қисмига айланди.
54-56201172026-08-02 -
МОВАРОУННАҲРДА ИСЛОМ ҲУҚУҚИ АСОСИЙ ИНСТИТУТЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИДА “АЛ-ҲИДОЯ” АСАРИНИНГ АҲАМИЯТИ
Бобурмирзо БОТИРОВ (Muallif)Мақолада Мовароуннаҳрда ислом ҳуқуқи асосий институтларининг ривожланишида “Ал-ҳидоя” асарининг аҳамияти, Бурҳониддин Марғинонийнинг ислом ҳуқуқшунослиги шаклланиши ва ривожидаги ўрни ва илмий меросида инсонпарварлик ғояларини муҳим маърифий аҳамиятга эга эканлиги, “Ҳидоя” асарининг Марказий Осиё халқлари, ижтимоий-сиёсий, маънавий ҳаёт ривожи тарихида тутган ўрни ҳамда Марғинонийн илмий меросининг ҳозирги давримиз учун аҳамиятли томонларини кўрсатиш зарурлиги ёритилган.
37-40281182026-08-02 -
XVI аср нарратив манбаларида Шайбоний Убайдуллахон ҳақида мухтасар қайдлар
Фаррух ФАЙЗУЛЛАЕВ (Muallif)Тарихий манбаларни тадқиқ этиш орқали ҳозирги кунимизда биз учун ўтмишга айланган буюк шахслар ҳаётига гувоҳ бўламиз. Уларнинг ранг-баранг ҳаёти, саркардалик фолияти, адабий ҳаётда тутган ўрни, ҳозирги кундаги аҳамияти нечоғлик муҳим эканлигини англаймиз. Тарихий шахс, воқеалар даврга қараб турлича талқин этилганига гувоҳ бўламиз. Ушбу мақолада XVI аср Марказий Осиёда муҳим ўрин тутган жасур саркарда, шоир, таниқли дин ва тасаввуф намоёндаси, илм-фан, маданият ҳомийси Убайдуллахоннинг ҳарбий юришларини мавжуд манбалар асосида ёритишга ҳаракат қилдик. Бу шахс ҳақида Эрон тарихчилари қандай ёндашувга эга бўлганлиги масаласи муайян даражада ўрганиб чиқилган.
108-113407162026-08-03 -
ХОЖА АҲРОР ВАЛИЙ АБДУРАҲМОН ЖОМИЙ ВА АЛИШЕР НАВОИЙ ЗИКРИДА
Нематулло МУХАМЕДОВ (Muallif)Ушбу мақолада нақшбандия тариқатининг йирик сиймоси Хожа Убайдулло Аҳрор (1404-1491) ҳаёти, фаолияти Абдураҳмон Жомий ва Алишер Навоий асарлари ҳамда ўрта аср манбалари асосида тадқиқ этилган. Хожа Аҳрор нақшбандия тариқатининг кўзга кўринган раҳнамоларидан бири, шунингдек, энг йирик сиёсий арбоб ва ўз даврининг энг катта бойликларидан бирининг соҳиби бўлган. Унинг номи нақшбандия тариқатининг сиёсий-иқтисодий фаолиятининг фаоллашиши ва мафкурасининг Марказий Осиё чегараларидан ташқарига тарқалиши билан чамбарчас боғлиқ.
20-24310272026-08-03 -
МУҲАММАД ҲАКИMХОН АСАРИ АСОСИДА ЭРОННИНГ КОНФЕССИОНАЛ МУҲИТИ ТАРИХИ
Шуҳрат ТОХТИЕВ (Muallif)Maqola XIX asr boshlarida Markaziy Osiyoning mashhur tarixchisi, adib, geograf, sayyoh va maʼrifatparvari Hoji Muhammad Hakim-xon ibn Sayyid Maʼsumxonning “Muntahab at-tavarih” asarida bayon etgan kechinmalariga bagʻishlangan. U bilan sodir bo’lgan voqealar taqdir taqozosi bilan nafaqat geosiyosiy, balki diniy chegaralarga ega bo’lgan oddiy odamlar va qo’shni mintaqalar rahbarlarining munosabatlari va tasavvurlarining ma’lum bo’lmagan tomonlarini ko’rib chiqish imkoniyatini beradi.
68-73326192026-08-03 -
АБУ ҲАФС НАСАФИЙНИНГ «КИТОБ АЛ-ҚАНД» АСАРИ МОВАРОУННАҲР ҲАДИС ИЛМИ ТАРИХИ БЎЙИЧА МУҲИМ МАНБА
Дурбек Обиджонович РАҲИМЖОНОВ (Muallif)Абу Ҳафс Насафийнинг «Китоб ал-қанд» асари VIII-XII асрлардаги Мовароуннаҳрдаги ҳадис илми тараққиёти бўйича манбалар орасида энг кўп маълумотни ўзида мужассам қилган асардир. Бу манба XX аср бошларига қадар йўқолган асарлар қаторида саналиб келар эди. Унинг кашф этилиши Марказий Осиёда ҳадис илми тараққиётига оид тарихни ёритишда катта янгилик бўлди.
89-92241202026-08-03 -
ЎЗБЕКИСТОНДА ТУРИЗМНИНГ РИВОЖЛАНИШИ
Нилуфар БАТИРОВА (Muallif)Мақолада мамлакатда зиёрат туризмига кўрсатилаётган эътибор ҳақида сўз юритилади. Ўзбекистонни туризм бўйича Марказий Осиёда тутган ўрни, ҳамда ушбу тармоқ доирасида амалга оширилган ишлар таҳлил қилинган. Зиёратгоҳларга туристларни жалб этиш имкониятлари ўрганилган. Шунингдек, ички туризмнинг имкониятлари ва унга таъсир этувчи омиллар баён этилган. Ҳар бир омилнинг ижобий жиҳатлари, таъсир этиш имкониятлари ўрганилган. Хулосада, зиёрат туризмини ривожлантириш ва туризм саноатини ривожлантириш йўналишлари берилган.
112-114146242026-08-02 -
IX-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР СУЛОЛАЛАРИНИНГ ИЛМ-ФАНГА ЭЪТИБОРИ
Зиёдилла Иззатилла ўғли ЗИНАТУЛЛАЕВ (Muallif)Мақолада Марказий Осиёдаги Биринчи Ренессанснинг юзага чиқишида минтақада ислом бошқарувининг қарор топиши оқибатида мусулмон сулолалари ҳукмдор, амалдор ва давлат хизматчиларининг илм-фан ва таълимга катта эътибор қаратганликлари асосий омиллардан бири бўлганлиги манбалар ва илмий адабиётлар асосида ёритилган. Шунингдек, Ix-xiI асрларда давлат манфаатларидан келиб чиққан ҳолда масжид, мадраса ва илмий марказлар шариатга мувофиқ савобни тўлиқ қилиш мақсадида фақатгина шахсий маблағлардан бунёд этилгани Иброҳим ибн Насрнинг Тамғач Буғрохон мадрасаси, Шамс Мулкнинг Намозгоҳ масжиди, салжуқий Султон Санжар томонидан қурдирилган Қусамия мадрасаси мисолида исботланган.
46-51318222026-07-28 -
АБУ ҲАФС КАБИР АЛ-БУХОРИЙ ҚАДАМЖОСИ ҲАҚИДА
Саидафзал САИДЖАЛОЛОВ (Muallif)Мақолада Марказий Осиёда ҳанафийлик таълимотини ёйилишига муносиб ҳисса қўшган Абу Ҳафс Кабийр ал-Бухорий ҳаёти, фаолияти, устозлари, шогирдлари, асарлари ва асрлар давомида табаррук жой дея эътироф этилган “Ҳақраҳ” қадамжоси ҳамда унинг мустақиллик йилларида қайта тикланиши ҳақида сўз боради. “Ҳақраҳ” қадамжоси Абу Ҳафс Кабир яшаган маҳалланинг номидир. Бу жой айни пайтда ҳам илм-маърифат қудратининг ёрқин намунаси бўлиб, ўз зиёратчиларини бешикдар то қабргача илм олиш сари чорлаб келмоқда.
96-100429212026-08-02 -
ЎЗБЕКИСТОНДА ЭТНОГРАФИК ТУРИЗМНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ВА РИВОЖЛАНТИРИШ АСПЕКТЛАРИ
Саидакбар АГЗАМХОДЖАЕВ (Muallif)Ушбу мақола халқаро туризмнинг этнографик ёки этник туризм каби нисбатан ёш йўналиши концепциясини очиб беришга бағишланган. Кўп одамлар ўзларининг билим ва маданий даражаларининг ўсиши туфайли турли халқларнинг ҳаёти билан тўлиқ танишишга интилишади. Бунга факат хорижий мамлакатларга ташриф буюриш орқали эришиш мумкин. Шундай қилиб, халқаро этнографик туризм бошқа халқлар ҳаётини билиш воситаси деб айта оламиз. Демак, этнографик туризм деганда халқлар тарихини ўрганиш, уларнинг мифологияси, афсоналари, озик-овкат ва таомлари, анъанавий либослари билан танишиш тушунилади.
19-22220242026-08-02 -
O‘ZBEKISTONDA GENDER TENGLIKKA OID ISLOHOTLAR KAFOLATLANISHINING BARQAROR RIVOJLANISH MAQSADLARIDAGI AHAMIYATI
Moxira JUMANIYAZOVA (Muallif)Mazkur maqolada BMTning 80-yubleyi dasturida ko‘zda tutilgan barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishga doir O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning bergan taklif va mulohazlarining tahliliga bag‘ishlanadi. Shuningdek, unda Markaziy Osiyoning integratsiyalashuvida O‘zbekistonda, xususan Qozog‘istonda gender tenglikka doir davlat siyosatining amalga oshirilishidagi o‘ziga xosliklar to‘g‘risida ham tahliliy xulosalar taqdim etilgan.
66 - 68211252026-07-08 -
O‘ZBEKISTONDA GENDER TENGLIKKA OID ISLOHOTLAR KAFOLATLANISHINING BARQAROR RIVOJLANISH MAQSADLARIDAGI AHAMIYATI
Moxira JUMANIYAZOVA (Muallif)Mazkur maqolada В Mining 80-yubleyi dasturida ko'zda tutilgan barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishga doir O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning bergan taklif va mulohazlarining tahliliga bag'ishlanadi. Shuningdek, unda Markaziy Osiyoning integratsiyalashuvida 0‘zbekistonda, xususan Qozog ‘istonda gender tenglikka doir davlat siyosatining amalga oshirilishidagi о ‘ziga xosliklar to ‘g ‘risida ham tahliliy xulosalar taqdim etilgan.
66-68274212026-05-20 -
ЎЗБЕКИСТОННИНГ АФҒОНИСТОН БОРАСИДАГИ ЖАДАЛ СИЁСАТИ
Шоислом АКМАЛОВ (Muallif)Мақола Ўзбекистон Республикасининг Афғонистон муаммосини ҳал этиш борасидаги кейинги йилларда амалга ошираётган оқилона сиёсатининг мазмун-моҳиятини очиб бериш ва унинг бу мамлакатда вазиятни нормаллаштириш орқали Марказий ва Жанубий Осиёда барқарорлик ва тинчлик шароитини таъминлашга қаратилган чора-тадбирларнинг ролини ёритиб беришга бағишланган. Шунингдек, Ўзбекистон Давлати раҳбарининг бу кенгқамровли фаолиятдаги ижодкорлик ва оқилона ўрнини шарҳлашга ҳам эътибор қаратилган.
21-24168212026-09-19 -
ШАРҚ ҚЎЛЁЗМАЛАРИНИНГ ВУЖУДГА КЕЛИШ ХУСУСИЯТЛАРИ
Бахрамходжа МАХАМАДХОДЖАЕВ (Muallif)Шарқ ва шу жумладан Ўрта Осиё халқлари қўлёзмаларининг асосий хусусияти шуки, бу халқлар ислом дини шаклланган даврдан бошлаб 14 аср давомида илмий ва бадиий асарларини нафақат ўзларининг она тилларида, балки араб ва форс тилларида ҳам яратганлар. Мақолада араб ёзувининг кириб келиши, Хуросон ва Моварауннахрда маънавий тараққиётнинг юксалишида араб ёзувининг тутган ўрни кўрсатилган.
62-64236152026-08-03 -
ЖАДИДЛАРНИНГ ДИНИЙ ВА МИЛЛИЙ БАҒРИКЕНГЛИГИ
Дилшод Муталибович КЕНЖАЕВ (Muallif)Мазкур мақолада XIX аср охири – XX аср бошларида Ўрта Осиёда вужудга келган миллий тараққийпарварлар ҳаракати – жадидчилик ҳарақати вакилларининг жамиятни маънавий ислоҳ қилиш борасидаги фаолияти, миллий зиёлиларнинг жамиятдаги долзарб муаммоларни умуминсоний ва миллий қадриятлар асосида ҳал этиш, уларнинг ватандошлари ўртасида диний ва миллий бағрикенгликни тарғиб этишда таянган тамойиллари таҳлили амалга оширилган.
74-81174212026-08-07 -
CULTURAL DIPLOMACY OF UZBEK AND AFGHAN PEOPLES
Durbek Sayfullayev, Suhrob Buranov (Muallif)This article examines the centuries-old cultural cooperation and diplomacy between the Uzbek and Afghan peoples. The historical, religious, and literary roots connecting the two nations are thoroughly covered in the study. The role of cultural diplomacy in ensuring regional stability within the modern system of international relations is thoroughly evaluated. The article serves to strengthen the ties of friendship and good neighborliness between the peoples of Central and South Asia.
24-2624152026-07-22 -
НАҚШБАНДИЙЛИК ТАРИҚАТИДА ТАРБИЯНИНГ АҲАМИЯТИ
Нилуфар ТУЙЧИЕВА (Muallif)Мазкур мақола Ўрта Осиёда кенг тарқалган нақшбандийлик тариқати ва ундаги камолот босқичлари ҳақида баён қилади. Муаллиф нақшбандийликдаги руҳий юксалиш даражалари ва уларнинг асосчилари ҳақида сўз юритган. Нақшбандийликда ижтимоий фаоликка чақирилиши ва ҳалол меҳнатга ундашнинг моҳияти кўрсатиб берилган. Шунингдек, бугунги кунда ёшлар тарбиясида тариқат одоби қандай аҳамият касб этиши таҳлил қилинган.
62-65222242026-08-03 -
БАҲОУДДИН НАҚШБАНД ҲАЁТИ ВА ТАРИҚАТИДА ҲАЖГА БОҒЛИҚ ЖИҲАТЛАР ХУСУСИДА
Гулдона ТАНИЕВА (Muallif)Мақолада Нақшбандийлик тариқати асосчиси Баҳоуддин Нақшбанд ҳаёти, фаолияти ва унинг тариқатида ҳажга доир масалалар хусусида фикр юритилган. Муаллиф бунинг учун турли бирламчи манбалардаги маълумотлардан фойдаланган ва илмий адабиётлардаги хулосаларга ўз муносабатини билдирган. Мақоладаги илмий хулосалар Бахоуддин Нақшбандийнинг ҳаёти, нақшбандийлик тариқати тарихи, тариқатнинг умуминсоний ғояларининг асл моҳияти ва ҳаж зиёратининг маҳаллий мусулмонлар ҳаётидаги ўрни каби масалаларни янада кенгроқ ўрганиш учун хизмат қилади.
46-51251212026-08-03 -
НАҚШБАНДИЯ ТАЪЛИМОТИНИ ЎРГАНИШДА ХОЖА МУҲАММАД ПОРСО ИЛМИЙ МЕРОСИНИНГ АҲАМИЯТИ
Масъудхон ИСМОИЛОВ (Muallif)Мақолада Нақшбандия таълимотини ўз асарларида илмий жиҳатдан асослаб берган Хожа Муҳаммад Порсо қаламига мансуб қатор янги асарлар ҳақида дастлабки маълумотлар баён қилинган. Хожа Муҳаммад Порсо Бухорода туғилган, мадрасаларда ўқиб, Қуръон, ҳадис, калом каби турли диний илмларни чуқур ўрганиб, замонасининг забардаст олимлардан бири бўлиб етишган ва Баҳоуддин Нақшбанддан сўнг Марказий Осиёда нақшбандия оқимининг энг йирик вакили ҳамда тарғиботчиси сифатида машҳур бўлган.
18-21102172026-08-02 -
ТУРКИСТОНДА ПРАВОСЛАВЛИК ТАРИХИ ВА УНГА МУНОСАБАТ
Irodakhon Mukhtarovna GAFUROVA (Muallif)XIX аср охири – XX аср бошларида Чор Россияси томонидан босиб олинган Туркистон ҳудудига христиан дин вакиллари кириб кела бошлаган. Шу жумладан, православ черковлари қурилиб, фаолият олиб бора бошлаган. Православларни маҳаллий аҳоли кўп асрлардан бери сингдирилган бағрикенглик билан қабул қилган ва қўллаб-қувватлаган. 1965-1914 йилларда Туркистон ҳудудида бир нечта черковлар қад ростлаган, таъмирланган.
79-82300292026-08-03 -
O‘ZBEKISTONNING BMT MINBARIDAGI TASHABBUSLARI VA MARKAZIY OSIYODA MINTAQAVIY HAMKORLIKNI CHUQURLASHTIRISHDA UNING O‘RNI
Otabek Ramazonovich NAZAROV (Muallif)Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining BMT minbaridan ilgari surayotgan tashabbuslari, xususan, BMT Bosh Assambleyasining 80-sessiyasida Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan inson manfaatlarini ustuvor qo‘yish, ta’lim va sog‘liqni saqlash tizimini modernizatsiya qilish, barqaror rivojlanish hamda iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish masalalariga doir g‘oyalar yoritilgan. Ushbu tashabbuslar O‘zbekistonning xalqaro nufuzini mustahkamlab, mintaqaviy tinchlik va xavfsizlikni ta’minlashda muhim o‘rin tutmoqda.
92-95350372026-09-19 -
VIII–IX ASRLARDA TURONDA ARAB XALIFALIGI YER-MULKCHILIK TIZIMI: XAROJIY, SAVOFIY VA IQTO YERLARI TAHLILI
Javohir ZAFARZODA (Muallif)Ushbu maqolada V111-1X asrlarda Arab xalifaligi tomonidan Turon (Markaziy Osiyo) hududlarining egallanishi ortidan shakllangan yer-mulkchilik tizimi chuqur tahlil qilinadi. Asarda ayniqsa xarojiy yerlar, savofiy yerlar va iqtoyerlarining huquqiy maqomi, iqtisodiy funksiyasi va jamiyatdagi o'rni haqida mufassal ma Tumotlar berilgan. Muallif mavzuni yoritishda zamonaviy tadqiqotlar bilan bir qatorda, xaroj kitoblari, islomiy-huquqiy manbalar va umumiy tarixga oid manbalardan keng foydalanadi. Maqolada Arab xalifaligining soliq siyosati va uning mahalliy aholi ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga ta ’siri ham о ‘rganilgan. Tadqiqot natijalari Turondagi yer-mulkchilik tizimining о ‘ziga xos jihatlarini ochib beradi va о ‘ria asrlar agrar munosabatlarini anglashda muhim manba bo ‘lib xizmat qiladi.
43-49213272026-05-16

