Topish

Qidiruv natijalari

• «Qur'oni Karim ma'nolarining ilmiy-izohli akademik tarjimasi»

  Mahmudxo'ja NURITDINOV (Muallif)

  Ushbu maqolada Qur'oni karim ma'nolarining ilmiy-izohli akademik tarjimasini yaratish jarayoni va uning nazariy-metodologik asoslari muhokama qilinadi. Muallif tarjima va tafsir yozishda zamonaviy ilm-fan yutuqlari hamda tarixiy manbalarga tayanish muhimligini ta'kidlaydi. Shuningdek, milliy va diniy qadriyatlarimizni kelgusi avlodlarga yetkazishda bunday fundamental asarlarning o'rni ochib beriladi. Akademik tarjima har bir asr kitobxonining diniy-ilmiy talablariga javob berishi lozim.

  18-19

  6

  1

  2026-08-03

• IJTIMOIY MEDIYA PLATFORMALARINING DINIY MAVZULARGA INTERAKTIV TA’SIRI

  Hussein ABDULRAHMAN (Muallif)

  Ushbu maqolada Qur ’oni karimning insonlar uchun ma’naviy kuch beruvchi manba sifatidagi о 'rni ко ‘rsatib berilgan. Bugungi dunyodagi taraqqiyotjarayonlari jadal sur 'at olgan bir jarayonda diniy tushunchalarni noto ‘g ‘ri tushunish oqibatida ayrim xato fikrlarning shakllanishi yuzaga kelmoqda. Maqolada mazkur salbiy holatlarning oldini olish va noto'g'ri tushunchalarni to'g'rilash lozimligi haqida to ‘xtalib о ‘tilgan.

  112-115

  106

  4

  2026-05-20

• MUHAMMAD ALI SOBUNIYNING ILMIY MEROSI

  Ra’no JAMOLOVA, Muhabbat AGZAMOVA (Muallif)

  Ushbu maqolada ahli sunna va al-jamoaga mansub zamonaviy olimlardan biri bo ‘lishiga qaramay, islom olamining atoqli olimlari qatorida sanalib ulgurgan Muhammad Ali Sobuniyning ilmiy faoliyati, asarlari va ilmiy merosi tahlil qilingan. Shuningdek, Sobuniyning islom ilmlaridan eng ко 'р hissa qo ‘shgan sohasi bo ‘Igan tafsir ilmidagi uslublari uning eng mashhur tafsirlaridan foydalangan holda ochib berishga harakat qilingan.

  41-45

  62

  6

  2026-04-02

• UMAR NASAFIY TAFSIRI MUQADDIMASIDAGI O‘ZIGA XOSLIK

  Адҳамбек ЯНГИБОЕВ (Muallif)

  Ushbu maqolada mashhur olim Abu Hafs Umar Nasafiyning tafsir sohasida yozgan “Al-Akmal al-atval” asarining o‘ziga xos jihatlari, uning muqaddimasida kelgan boblar va ulardagi bayon qilingan muhim mavzularning ahamiyati haqida so‘z boradi.

  47-50

  25

  2

  2026-08-03

• ИМОМ БУХОРИЙНИНГ TАФСИР ИЛМИ РИВОЖИГА ҚЎШГАН ҲИССАСИ

  Азизхўжа ИНОЯТОВ (Muallif)

  Имом Бухорий нафақат муҳаддис, балки муфассир сифатида ҳам фаолият олиб борган. Олимнинг “aл-Жомеъ aс-сaҳиҳ” aсари нaқлий тaфсирлар шaкллaниши вa ривожида алоҳида ўрин тутган. Зеро, ушбу aсaрдa Қуръон оятлари шарҳларига бағишланган aлоҳидa бўлим, яъни “Китоб aт-тaфсир” деб кaттa қисм aжрaтгaни нинг ўзи дaлолaт қилaди. Асарда келтирган Қуръон оятлари тафсири, суралар фазилати, оятларнинг сабаби нузули, оятларнинг ўзаро муносабат илми, уларни саҳиҳ ҳадислар билан изоҳлашга оид ривоятлар таҳлилидан келиб чиқиб, ушбу асарни “тафсир бил маъсур” нақлий тафсирга оид илк манбалардан biri sifatida қайд этиш мумкин.

  41-46

  20

  1

  2026-08-03

• ҚУРЪОН ИЛМЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ ВА ЗАМОНАВИЙ ТАСНИФИ

  Дурдона СУЛТОНОВА (Muallif)

  Мазкур мақола Қур’он илмлари, уларнинг оятларни тўғри тушунишдаги аҳамияти ҳамда ҳозирги кундаги замонавий олимлар томонидан тузилган таснифи борасидаги маълумотларни ўзида жамлаган. Шу билан бирга қаторда муаллифнинг мавзуга оид фикрлари ҳам келтирилган. Мақолада замонавий таснифлардан бири келтирилган бўлиб, бунинг натижасида, ўқувчи ушбу илмнинг қандай турларга бўлиниши ҳақида маълумотга эга бўлади.

  45-47

  6

  5

  2026-08-03

• ҲАДИС ТЎПЛАМЛАРИДА ФАРОИЗ ИЛМИ МАСАЛАЛАРИНИНГ ЁРИТИЛИШИ

  МАСАЙИТОВ Саиджамол МАСАЙИТОВ (Muallif)

  Тадқиқотчи ушбу мақолада Ўрта асрларда илм-фан марказларига айланган Марказий Осиё шаҳарлари ва бу марказлардан етишиб чиққан ва фаннинг турли соҳалари ривожига катта ҳисса қўшган олимлар ҳақида сўз юритади. Маҳаллий аҳолининг ислом динини қабул қилиши ва Мовароуннҳрдаги сиёсий вазият илм-фан ривожига катта туртки бўлди ва шу сабабдан ҳам ислом илмларининг кўплаб соҳаларида, хусусан, фиқҳ соҳасида кўплаб олимлар етишиб чиқди. Ислом ҳуқуқида мерос масаласи мураккаб, бироқ айни пайтда фиқҳнинг бошқа соҳаларига қараганда ҳуқуқий тизимга кўра маҳорат билан ҳал этилган ҳуқуқий масаладир. Мерос илми Қуръон билан бир қаторда суннат асосида яратилгани сабабли, бу илмнинг ривожига муҳаддисларнинг ҳам салмоқли ҳиссалари қўшилганини кўриш мумкин. Мақолада Имом Бухорий, Имом ат-Термизий ва Имом Доримий каби машҳур муҳаддисларнинг фароиз масаласини ҳал этишда қанчалик ҳисса қўшгани сўз юритилади.

  52-55

  27

  3

  2026-07-30

• ҚУРЪОН ОЯТЛАРИНИНГ МАЪНОСИНИ ЁРИТИШДА БАЛОҒАТ ИЛМИНИНГ АҲАМИЯТИ

  Санобар МУХАМЕДХОДЖАЕВА (Muallif)

  Ушбу мақолада араб тилидаги балоғат илми, бу илмнинг Қуръони карим оятларини тушуниш, тўғри тафсир қилиш, маъноларини очиб беришда муҳим аҳамиятга эга эканлиги ёритиб берилди. Балоғат фани ҳам бир неча қисмлардан иборат бўлиб, шу қисмлардан илми бадиъ ва унинг таркибига кирувчи муқобала санъати, унинг аҳамияти, оятларни тушунишдаги ўрни “Ар-Раҳмон” сураси оятлари мисолида баён қилинди.

  52-56

  25

  5

  2026-08-03

• «Fozila ayollar ma'rifati»

  Zoziba JAMOL QIZI (Muallif)

  Ushbu maqolada islom dinida ayollarning o'rni, ularning huquq va majburiyatlari hamda ma'rifatli bo'lishining ahamiyati yoritiladi. Muallif islom shariati ayollarga ilm olish, jamiyatda o'z o'rnini topish va oilada sog'lom muhit yaratishda keng imkoniyatlar berganini Qur'on oyatlari asosida isbotlaydi. Шунингдек, маърифатли аёл жамият тараққиётининг асоси эканлиги таъкидланади. Илмли аёл келажак авлод тарбиясида асосий рол ўйнайди.

  58-59

  2

  1

  2026-08-03

• ИСЛОМДА АЁЛ ҲУҚУҚЛАРИНИНГ ТАЛҚИНИ

  Malikaxon Bakhodir qizi SHERMATOVA (Muallif)

  Birlashgan Millatlar Tashkilotining Aholishunoslik bo'limi ma'lumotlariga ko'ra, dunyo aholisining 49,7 foizini ayollar tashkil etadi. So‘ngi o‘n yilliklarda huquqiy, ijtimoiy va siyosiy doiralarda muhokama qilingan muhim masalalardan biri bu ayollar huquqlarini himoya qilishdir. Tenglik – ijtimoiy adolat va inson huquqlarini hurmat qilishga intiladigan har qanday demokratik jamiyatning eng muhim tamoyilidir. Shunga қарамай, tan olish kerakki, deyarli hamma yerda ayollar oilada, jamiyatda va ish joyida ma'lum darajada kamsitiladi. Bizning maqsadimiz ushbu muammoning sabablarini aniqlash va tegishli yechim topishdir

  76-79

  20

  6

  2026-08-03

• “ҚИСАСИ РАБҒУЗИЙ” АСАРИДАГИ ДИНИЙ АТАМАЛАР СЕМАНТИКАСИ

  Дилфуза Каримуллаевна САГДУЛЛАЕВА (Muallif)

  Мазкур мақолада Қуръоний қиссалар асосида илк бор туркий тилда яратилган пайғамбарлар тарихига оид мумтоз адабий манба – “Қисаси Рабғузий” асарида келтирилган арабча диний атамаларнинг – Аллоҳнинг исмлари, эътиқод, ибодат, тасаввуф, фиқҳ мавзулари доирасида қўллангани аниқланган, лексик бирликларнинг семантик хусусиятлари юзасидан муносабат билдирилган. Мавзуни ёритишда таснифлаш, чоғиштирув методлари; структур-семантик, компонент таҳлил усулларидан фойдаланилди.

  21-26

  14

  3

  2026-08-03

• ТАСАВВУФИЙ ТАФСИРЛАР ТАРИХИ

  Абдумалик Эгамов (Muallif)

  Ўзбекистондан етишиб чиққан алломалар ислом илмларининг ҳамма соҳалари бўйича улкан ишларни амалга оширганлар. Ҳадис, ақида, фиқҳ, тафсир ва бошқа йўналишлар қаторида илмлари ҳам юртимизда камол топди. Ушбу мақолада юртимиздан чиққан буюк мутасаввуф олими, кубравийя таълимотининг асосчиси Нажмиддин Кубро, унинг ҳаёти ва тасаввуфий Қуръон тафсири ҳақида маълумот берилади.

  97-99

  18

  3

  2026-08-01

• ИБОДАТГА ОИД СЎЗЛАРНИНГ СЕМАНТИК ЎЗГАРИШИ (ЗАМАХШАРИЙНИНГ «РАБИЙ-У- Л-АБРОР» АСАРИ АСОСИДА)

  Баходир Бахрамович ПИРМУҲАМЕДОВ (Muallif)

    Мазкур тадқиқотда Маҳмуд Замахшарийнинг "Рабийъу-л-аброр" асарида учраган ибодатга тааллуқли баъзи сўзлар таҳлил қилинади. Унда сўзларнинг асл семантик маъносига қўшимча янги маъно касб этиши ҳамда диний матнларда махсус атамалар сифатида қўлланила бошлаган акс этади. Хусусан, "Рабийъу-л-аброр" асарининг "Дин, у билан боғлиқ, намоз, рўза, ҳаж, садақа ва бошқа ибодатлар ҳақида" бобида келган "ҳаж", "закот", "намоз", "рўза" ва "таҳорат" каби диний атамаларнинг қиёсий-тарихий таҳлил амалга оширилиб, уларнинг семантик ўзгаришлари ва қай тарзда атама шаклига айлангани ҳақида фикр юритилади. Шунингдек, уларнинг тафсир, фиқҳ ва тасаввуф илмларида қандай маъно акс эттирган ва ўртадаги фарқли жиҳатлари Қуръон оятлари ва шариъат аҳкомлари мисолида кўрсатилади.

  74-77

  25

  3

  2026-08-02

• МУСНАД АСАРЛАРИНИНГ ИЛК ҲАДИС ТЎПЛАМИ СИФАТИДА ШАКЛЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ

  Даврон НУРМУҲАМЕДОВ (Muallif)

  Мақолада Пайғамбар (с.а.в.) ҳаётлик даврида саҳобалар ҳаётида ҳадисларнинг ўрни, саҳобаларнинг ҳадисларга бўлган кучли қизиқиши ҳадис тўпламлари ва манбалар асосида таҳлил қилинган. Саҳобалар давридаги ҳадислар ёзилиши, жамланиши ва тўпламлар яратилишининг илк босқичи бўлмиш китобат жараёни манбалардан олинган фактлар асосида кўрсатиб берилган. Ҳадис тўпламларининг илк шакли бўлган муснад асарларининг ҳадис илми ривожидаги аҳамиятига тўхталинган.

  48-51

  23

  5

  2026-08-03

• ВАҚФШУНОСЛИК СОҲАСИНИНГ РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ

  Фирдавс ҲАЛИМОВ (Muallif)

  Мақолада ислом ҳуқуқи тамойилларига оид вақф ва мерос мавзусининг ўзаро алоқадорликдаги шарҳлари, фиқҳ ва фатволардаги вақф мулкини бошқариш ҳуқуқининг ривожланиш босқичлари ёритиб берилган. Тарихий ҳужжатлар таҳлилига кўра вақф мулклари юқори мартабали, нуфузли бой-бадавлат шахслар томонидан таъсис этилган. Буларга хон ва унинг оила аъзолари, йирик ер эгалари, амирлар, ислом дини арбоблари, савдогарлар кирган.

  61-67

  16

  2

  2026-07-29

• АРАБ ТИЛИДА ҲОЗИРГИ-КЕЛАСИ ЗАМОН ҚЎШИМЧАЛАРИНИНГ ЎЗГАРИШИ

  Азизхан Асрорович ХАКИМОВ (Muallif)

  Араб тилида тилнинг диалектал ҳодисалари бадиий адабиётларда, айниқса, Қуръони каримда кўп учрайди, чунки матнларнинг ўқилиши бир-биридан фарқ қилади ва улар ҳаттоки еттитадан ўнтагача ўзгариши мумкин. Лаҳжага мослаб турли қироатда тиловат қилиш натижасида, яъни ҳозирги-келаси замон феъллари қўшимчаларининг талаффузи ҳисобига хилма-хиллик келиб чиққан. Ушбу мақолада биз бундай ҳодисалар ҳақида олимларнинг фикрларини кузатишга ҳаракат қиламиз ҳамда унинг фонетик ва морфологик сабаблари борми ёки бу шунчаки тиднинг диалектал ҳодисаси эканини кўриб чиқамиз.

  74-76

  14

  4

  2026-07-27

• АРАБ ТИЛИДА ТОВУШЛАР УЙҒУНЛАШУВИ

  Азизхон Асрорович ХАКИМОВ (Muallif)

  Араб тилида товуш уйғунлигини яратиш доирасида пайдо бўлган товушлар ҳодисаси бу қўшни товушлар орасидаги ўхшашлик ва яқинлашишнинг бир туридир. Мақолада ушбу товушлар таъсирининг морфологик ҳодисалар билан боғлиқлиги ва унинг таъсири натижасида содир бўладиган турли ўзгаришлар таҳлил қилиниб, унинг асосий хусусиятлари келтирилган. Мазкур мақола араб тилини, хусусан, Қуръони карим оятларини турли қироатда ўқишни ўрганувчилар учун илмий асосланган, фойдали ва керакли мълумотларни беради.

  59-62

  5

  2

  2026-08-03

• ИСЛОМ ҲУҚУҚИДА АЁЛЛАРНИ ИЖТИМОИЙ ҲИМОЯ ҚИЛИШ АСОСЛАРИ

  Махфузахон ЖАЛОЛДИНОВА (Muallif)

  Ушбу мақолада аёлларни ижтимоий ҳимоя қилишнинг фиқҳий жиҳатдан асослари, далиллари, ҳукмлари ва ўзига хос хусусиятлари келтирилган. Аёлларни ижтимоий муҳофаза қилиш асослари ҳисобланган маҳр, нафақа ва мерос сингари масалаларига алоҳида урғу берилган. Шунингдек, аёлларнинг жамиятда тутган ўрни, уларни ҳар тарафлама қўллаб-қувватлаш каби жиҳатлар ислом ҳуқуқида келиши кўрсатилиб таҳлил қилинган.

  67-72

  13

  3

  2026-08-03

• Sahobiy-roviylar faoliyati

  Robiyaxon HAMROQULOVA (Muallif)

  Annotatsiya: Mazkur maqola eng ko‘p hadis rivoyat qilgan sahobiylar hayoti ва ularning hadislar tarqalishidagi o‘rni haqidagi ma’lumotlarni o‘zida jamlagan ва мавзуга aloqador bir qancha tahlillar berilgan. Muallif maqolani yoritishда mashhur sahobiylarning faoliyatini ochib beruvchi birlamchi manbalarga murojaat qilgan. Natijada, o‘quvchیدa ishonchli ва ob’ektiv ma’lumotlar shakllanishiga zamin yaratgan.

  122-124

  11

  3

  2026-08-03

• AMIR TEMUR SALTANATIDA DAVLAT BOSHQARUVINI MUSTAHKAMLASHDA ISLOM DININING ROLI

  Muhammadjon ABDUQODIROV (Muallif)

  Amir Temur siyosiy jihatdan nihoyatda murakkab jarayonлар kechayotgan tarixiy davrda yashab o‘zining kuchli davlatini barpo etishga muvaffaq bo‘lgan. O‘zining uzoq yillik jismoniy, aqliy va ruhiy zahmatlari evaziga bunyod etgan davlatini boshqarish, uning barqaror rivojlanishi uchun barcha imkoniyatlarini ishga solgan. Jumladan, islom dini qoidalarini samarali qo‘llash, islom ruhoniylarining aqlu-zakovatidan davlat boshqaruv jarayonida foydalanish Amir Temurga siyosiy, ma’naviy ва axloqiy barqaror davlatni bunyod etish ва boshqarishda juda katta imkoniyatlar eshigini ochgan.

  77-83

  10

  2

  2026-08-03

• “Тарих ар-русул ва-л-мулук” ривоятлари асосида тарихий жараёнлар ёритилишининг ўзига хослиги

  Муҳаббатхон АГЗАМОВА (Muallif)

  Ўрта аср ислом тарихига оид манбалар орасида Муҳаммад ибн Жарир Табарийнинг “Тарих ар-русул вал-мулук – Пайғамбарлар ва подшоҳлар тарихи) асари алоҳида ўринга эга бўлиб, хусусан, Табарий тарихий жараёнларни ривоятлар асосида, ровийлар занжирини сақлаган ҳолда, Қуръони каримда келган оятлар асосида хронологик тартибда, араблардаги тарқоқ оғзаки ва ёзма маълумотларни тизимлаштириш орқали, кенг қамровли, кўплаб халқлар ва элатлар тарихига оид воқеаларни баён этади. Табарий тарихий жараёнларга оид ривоятларни тақдим этишда, бир ривоятни иккинчи ривоятдан устун қўймаган ҳолда, ўзига қадар етиб келган барча ривоятларни беришга ҳаракат қилиб, кейинги даврга қадар кўплаб оғзаки ва ёзма ривоятларни етиб келишига хизмат қилган.

  84-88

  25

  4

  2026-08-03

• МУЗОРАБА МОЛИЯВИЙ ШЕРИКЧИЛИГИ ВА УНИНГ ШАРТЛАРИ

  Илҳом БЕРДИЯРОВ (Muallif)

  Ушбу мақолада музорабанинг моҳияти, таърифи, унинг рухсат этилган фаолият эканлигига Қуръон, ҳадис, ижмо ва қиёсда мавжуд далиллар келтирилган. Музорабанинг шартлари 3 та гуруҳга – музораба битимити тузувчи томонлар, сармоя ва фойда билан боғлиқ шартларга ажратилган ҳолда баён этилган. Мовароуннаҳрда яшаган, ижод қилган машҳур ҳанафий фақиҳлар асарларидаги музорабага бағишланган боблар асосида маълумотлар тушунтирилган.

  110-114

  15

  4

  2026-08-03

• “АЛ-КУТУБ АС-СИТТА” ТЎПЛАМЛАРИНИНГ ЖАМЛАНИШИДА ИЛМИЙ МУҲИТНИНГ АҲАМИЯТИ

  Гулноза АЛИЖОНОВА (Muallif)

  Ҳадиси шарифлар ислом динининг Қуръони каримдан кейинги ўринда турувчи иккинчи манбаси ҳисобланади. Таъкидлаш лозимки, ҳадис илми минглаб муҳаддислар томонидан ўзига хос тарзда алоҳида илм сифатида шаклланди. “Ал-Кутуб ас-ситта” тўпламлари ҳам ишончли мажмуалар сифатида юзага келиши узоқ вақт давом этди. Ушбу мақолада “ал-Кутуб ас-ситта” тўпламларининг шаклланиш жараёнига сабаб бўлган омиллардан biri – илмий муҳит таҳлил қилинган.

  91-94

  7

  2

  2026-08-03

• Мовароуннаҳрлик фақиҳ Фахруддин Қозихон ҳаёти ва илмий мероси

  Нигора ЮСУПОВА (Muallif)

  Мақола Мовароуннаҳрда XII асрда Қорахонийлар даврида яшаб ижод этган ҳанафий мазҳабининг фақиҳи Фахруддин Қозихоннинг илмий фаолиятини таҳлил қилишга бағишланган. Мақолада алломанинг машҳур асарларининг тузилиши, услуби, мавзулари ҳам илмий таҳлил этилган. Шунингдек, алломанинг ижтимоий муносабатлардаги қарашларида ифодасини топган умуминсоний қадриятлар, инсонпарварлик ғоялари ҳақида бевосита фиқҳий манбаларни таҳлил қилган ҳолда хулосалар берилган.

  6-10

  17

  3

  2026-08-03

• БАҒРИКЕНГЛИК – ИМОН-ЭЪТИҚОД АСОСИ ВА ТАРАҚҚИЁТ ГАРОВИ

  Ивадулла Зиятович АХРОРОВ (Muallif)

  Ушбу мақолада тарихда ўзбек халқи кўрсатган бағрикенглик намунаси, уларни бу фазилатга ундаган имон-эътиқод масаласи, Ислом динида бағрикенгликка бўлган муносабат ва бу юксак инсоний фазилат учун ислом манбаларида ваъда қилинган улкан ажру мукофотлар Қуръон оятлари ва ҳадиси шарифлар орқали ёритиб берилган.

  80-83

  14

  3

  2026-08-19