- Uy
- Topish
Topish
Qidiruv natijalari
-
Ҳаким Термизий луғатшуносликка оид қарашларининг ўзига хос хусусиятлари
Иброҳим УСМОНОВ (Muallif)Ҳаким Термизий асарларида луғатшуносликка оид жуда қизиқарли маълумотлар учрайди. Фанларга яхлит бирлик сифатида қараладиган муҳитда Термизий ҳар бир сўзнинг туб моҳиятига етишга интилади. Бунинг учун у сўз ясалиш ҳодисасини сўзнинг ички маъноси билан боғлайди, сўзларни аслий ва аслий бўлмаганга ажратади, ҳарфларнинг сўздаги маъно юкини ташиши ҳақида хулосаларини беради. Шунингдек, Қуръонда синонимия мавжуд эмаслиги, ҳар бир сўз маънодош бўлса-да, лекин бетакрор эканлигини ёритиб беради.
15-20432026-08-19 -
MOVAROUNNAHRLIK MASHHUR MUFASSIRLAR VA ULARNING TAFSIRLARI
Adhambek Esanovich YANGIBOYEV (Muallif)Maqolada Movarounnahrda tafsirning hadis ilmidan alohida ilm sifatida ajralib chiqish jarayoni hamda ushbu zamindan yetishib chiqqan mashhur mufassirlar, ularning hayoti, ilmiy faoliyati va ular yozib qoldirgan tafsir asarlari haqida ma’lumotlar berilgan.
137-1402652026-08-03 -
ИСЛОМДА АЁЛ ҲУҚУҚЛАРИНИНГ ТАЛҚИНИ
Malikaxon Bakhodir qizi SHERMATOVA (Muallif)Annotatsiya: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Aholishunoslik bo‘limi ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo aholisining 49,7 foizini ayollar tashkil etadi. So‘ngi o‘n yilliklarda huquqiy, ijtimoiy va siyosiy doiralarda muhokama qilingan muhim masalalardan biri bu ayollar huquqlarini himoya qilishdir. Tenglik- ijtimoiy adolat va inson huquqlarini hurmat qilishga intiladigan har qanday demokratik jamiyatning eng muhim tamoyilidir. Shunga قaramay, tan olish kerakki, deyarli hamma yerda ayollar oilada, jamiyatda va ish joyida ma’lum darajada kamsitiladi. Bizning maqsadimiz ushbu muammoning sabablarini aniqlash va tegishli yechii topishdir.
222-2252422026-08-03 -
ИСЛОМ МАНБАЛАРИДА ИНСОН ҲУҚУҚ ВА МАЖБУРИЯТЛАРИ
Бобурмирзо БОТИРОВ (Muallif)Ушбу мақола ислом манбалари бўлган – Қуръони карим оятлари ва ҳадиси шарифларда инсонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, жамият аъзоларининг ўзаро масъулиятлари, ахлоқ меъёрлари каби масалалар очиб берилган. Шунингдек, ислом ҳуқуқининг асоси инсон манфаатларини муҳофаза қилишга қаратилгани ислом таълимотидаги инсонийликни акс эттирган нормалар мисолида кўрсатиб ўтилган.
216-221832026-08-03 -
ВАҚФ ИНСТИТУТИ ҲУЖЖАТЛАРИ ИСЛОМ ҲУҚУҚИ МАНБАСИ СИФАТИДА
Фирдавс ҲАЛИМОВ (Muallif)Мақола муаллифи исломда вақф институти тушунчаси, пайдо бўлиши ва ривожланиш тарихи, жамият ҳаётидаги аҳамияти ва асосий вазифаларини изоҳлаб берган. Тадқиқотда ислом ҳуқуқига оид тарихий китобларда вақф институти ва вақф масалалари ёритилган ҳамда ислом ҳуқуқининг тарихий манбалари таҳлил қилинган. Вақф институтининг ривожланиши натижасида фиқҳ илмига оид китобларда вақф фиқҳий масалаларининг ёритилиши баён этилган.
28-311332026-08-03 -
ЁҒОЧГА БИТИЛГАН САНЪАТ
Жамшид Набиевич ХАЛИЛОВ (Muallif)Мазкур мақола Бухоро давлат музей-қўриқхонаси кўргазма ва фонд сақлов хоналарида турган Бухоро ёғоч ўймакорлиги мактабининг ноёб санъат асарлари намуналари деворий намоён, икки табақали “Бағдоди” ва “Убайдий” эшик ва дарвозалар, Улуғбек мадрасасида битилган китоба, Сайфиддин Боҳарзий сағонаси, Қуръони Карим оятлари битилган бамбун новдалари, матоларга нақш босиш учун қолиблар, шунингдек Бухоро амирлигида фаолият юритган машҳур чўпкори усталар ҳақида сўз боради.
170-1741242026-08-03 -
ИСЛОМНИНГ ЭЗГУЛИК МОҲИЯТИ: ҚУРЪОН ВА СУННАТДА ТИНЧЛИК МАСАЛАСИ
Шукрулло ЖЎРАЕВ (Muallif)Мақолада ислом динининг тинчлик ва бағрикенгликка тарғиб этувчи эзгу моҳияти, Қуръон ва суннатда баён қилинган ҳамжиҳатликка қаратилган ғоялар ёритилган. Шунингдек, исломни зўравонлик билан боғловчи нотўғри тушунчалар, хусусан, жиҳод тушунчасини нотўғри талқин қилинишининг салбий оқибатлари баён қилинган. Шу билан бирга исломда турли миллат ва дин вакиллари ўртасида ҳамжиҳатликнинг тарғиб қилиниши, бу борада “Мадина конституцияси”нинг аҳамияти очиб берилган.
126-1291722026-08-03 -
ISLOM – EZGULIK VA TINЧЛИК DINI
Akmalxon AKMALXONOV (Muallif)Islom – bu insoniyat tarixida eng keng tarqalgan dinlardan biri boʻlib, u ezgulik, tinchlik, tenglik, adolat va xayr-ehson qadriyatlariga asoslangan. Bu muqaddas din ta’limotlariga ko‘ra, insonlar bir-birlariga nisbatan mehribonlik, rahm-shafqat va hurmat bilan munosabatda bo‘lishlari kerak. Islom dini musulmonlar uchun hayot tarzini belgilaydi, ularning eʼtiqodlari, axloqi va ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarini shakllantiradi.
123-1251832026-08-03 -
“ИСЛОМ” ЛЕКСЕМАСИ СЕМАНТИК МАЙДОНИНИНГ МАЪНО ХУСУСИЯТЛАРИ
Дилфуза Каримуллаевна САГДУЛЛАЕВА (Muallif)Ислом динининг асосий манбаси ҳисобланган Қуръони каримдаги “ислом” лексемасининг турли маъно оттенкаларини семантик нуқтаи назардан таҳлил қилиш, бу тушунчанинг пайдо бўлиши, ривожланиши ва ислом таълимотидаги ўрнини аниқлашда муҳим аҳамият касб этади. Мазкур мақола сўнгги илоҳий динга ўз номини берган ислом лексемаси семантик майдонининг маъно хусусиятлари тадқиқига бағишланади. Slm ўзаги ва унинг турли контекстларда қўлланган ҳосилалари ҳамда маъно оттенкалари диахроник семантик усул асосида таҳлил қилинган.
111-114822026-08-03 -
O‘ZARO IXTILOFLI HADISLARNI TUSHUNISH QOIDALARI
Saidahmadxon Samatxonovich GʻAYBULLAYEV (Muallif)Ushbu maqolada zohiran o‘zaro qarama-qarshi ko’ringan hadislarni tushunish va ulardan shar’iy hukm ishlab chiqish qoidalar o‘rganilgan. Ushbu amaliyot Usul al-fiqh olimlari tomonidan mukammal ishlab chiqilgan bo‘lib, ular orqali Qur’on va sunnat matnlari orasida zohiran qarama-qarshi ko‘ringan mazmunga yechim berilgan. Mazkur qoidalar “Taoruz va tarjih” mavzusi bilan ma’lum va mashhur. Shar’iy matnlar yagona manbadan, ya’ni Alloh taolodan bo‘gani sabab ularning aslida qarama-qarshilik mavjud emas, ziddiyatdek ko‘ringan ma’no mantiqiy tahlil, ularning maqsadi anglash, rivoyatlar tarixi o‘rganishni taqozo qiladi. Shuningdek, ushbu mavzuda ma’lum bir mavzuga aloqador barcha dalillar bir o‘rinda jamlab, tahlil etish masalasi o’rganiladi.
83-871742026-08-03 -
TOSHKENT MADRASALARINING TA’LIM TIZIMI TARIXI
Jaxongir QOSIMOV, Irodakhon GAFUROVA (Muallif)Ushbu maqolada XIX asrda Tashkent shahridafaoliyat yuritgan madrasalarning ta ’Um tizimi, ularning ilmiy va ma ’naviy hayotdagi о ‘rni tahlil qilinadi. Manbalarda keltirilgan ma ’lumotlar asosida о ‘sha davrda mavjudbo ‘Igan madrasalar soni, mashhur madrasalar - Xoja Ahror, Ko’kaldosh, Eshonquli dodhoh va Baroqxon madrasalarining tarixiyoritilgan. Shuningdek, bu madrasalarda о ‘qitilgan asosiy fanlar - Qur ’on va tafsir, hadis, fiqh, arab till, mantiq va adabiyot ho ‘yicha ta ’Um jarayonining mazmuni ochib berilgan. Maqolada Tashkent madrasalarining diniy-ma 'naviy rivojdagi о ‘rni, ulamolamingjamiyat hayotiga qo ‘shgan hissasi ham ко ‘rsatib о ‘tilgan. Ushbu tadqiqot Toshkentdagi tarixiy madrasalar faoliyatini chuqurroq о ‘rganish va о 'tmish ta 'Urn an ’analarini anglashga xizmat qiladi.
46-49126152026-05-20 -
«Toshkentdagi Usmon mushafi: tadqiqotlar davom etmoqda»
Ahadjon HASANOV (Muallif)Ushbu maqolada islom olamidagi eng qadimiy qo'lyozmalardan biri – Toshkentdagi Usmon Mushafi tarixi, uning saqlanish sharoitlari va ilmiy tadqiqotlar natijalari bayon etiladi. Muallif Qur'oni karim matnlarining jamlanish tarixi, vahiy kotiblari va mushafning Movarounnahrga kelib qolish yo'llarini tahlil qiladi. Shuningdek, ushbu muqaddas yodgorlikni har tomonlama o'rganish bo'yicha ilmiy vazifalar белгилаб берилади. Бу каби тадқиқотлар илмий ва маънавий ҳаётимизда катта аҳамият касб этади.
34-37322026-08-03 -
САЙЙИД ШАРИФ ЖУРЖОНИЙНИНГ ҚУРЪОН ИЛМЛАРИГА ОИД АСАРЛАРИ ТАҲЛИЛИ
Достон МУСТАФАЕВ (Muallif)Мазкур мақолада Саййид Шариф Журжоний ҳаёти ва илмий мероси, унинг Қуръон илмларига оид асарлари, уларнинг таркибий тузилиши, мазкур асарларнинг мазмуни ва ўзига хос жиҳатлари ҳақидаги маълумотлар жамланиб илмий таҳлил этилган. Олимнинг ҳозирга қадар етиб келмаган асарлари, шу билан бирга, ҳозирга қадар етиб келган, аммо ҳануз тадқиқ этилмаган мазкур соҳадаги асарларнинг қўлёзма нусхалари ҳақида ҳам маълумотлар келтирилган.
68-722212026-08-03 -
MUQADDAS OILA GENEALOGIYASINING XUSUSIYATLARINI O‘RGANISHDA ILMIY YONDASHUV
Мохичехра ХОЛМИРЗАЕВА (Muallif)Ushbu maqola Muqaddas Oila nasabnomasining xristian va islom an ’anasidagi ilmiy tadqiqiga bag ‘ishlangan. Matto va Luqo Injillaridagi nasablar, ularning tafovutlari, sonli tuzilmalari va ilohiy maqsadlari tahlil qilinadi. Ayniqsa, Matto rodosloviyasidagi ayollarning roli alohida yoritiladi. Islomiy qarash Imron oilasi, Qur’onda Maryam va Iso obrazlari orqali ifodalanadi. Tadqiqot Brown, Bryan, Muretov kabi klassik va zamonaviy manbalarga tayangan. Matnshunoslik, tarixiy-tanqidiy va qiyosiy uslublar qo ‘llanilgan. Maqolaning maqsadi -nasablarmng ramziy va teologik mazmunini ochih berish, shuningdek, Muqaddas oilaning nasabiga oid dinlararo talqinlar orasidagi umumiyliklarni ко ‘rsatishdir.
26-336542026-05-16 -
ХII АСРДА МОВАРОУННАҲРДА ЯРАТИЛГАН ФИҚҲИЙ АСАРЛАР МОҲИЯТИ
Нигора ЮСУПОВА (Muallif)Мақола Мовароуннаҳрда XII асрда яшаб ижод этган ҳанафий мазҳабининг беназир фақиҳлари Бурҳониддин Марғиноний, Ифтихоруддин Тохир ал-Бухорий, Алоуддин Самарқандий, Алоуддин ал-Косоний каби алломаларнинг илмий фаолияти таҳлил қилинган. Мақолада мазкур алломалар машҳур асарларининг тузилиши, услуби, боблари, мавзулари, оилавий муносабатлардаги қарашларида ифодасини топган умуминсоний қадриятлар, инсонпарварлик ғоялари, ахлоқий тарбия тамойиллари ҳақида сўз юритилади.
3-101232026-08-03 -
ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИДА ИСТЕЪМОЛ ҚИЛИШ ҲУКМЛАРИ
Алижон РАВШАНОВ (Muallif)Ушбу мақолада ҳанафий мазҳабида қабул қилинган тамойиллар асосида ҳайвонларнинг (гўштини) истеъмол қилиш ҳукми жиҳатдан ҳалол ва ҳаромга ажратиш масалалари атрофлича ёритилган. Айрим ҳайвонлар бўйича бошқа фиқҳий мазҳабларнинг турлича фикрлари ҳамда уларга нисбатан ҳанафийларнинг муносабати келтирилган.
29-322232026-08-02 -
KALOM ILMINING MOVAROUNNAHRGA KIRIB KELISHI
Zulxumor Narzullayeva (Muallif)Maqolada kalom ilmining Movarounnahrga kirib kelishi, uning shakllanishi va rivojlanishiga sabab bo'lgan omillar tahlil qilingan. Ilk islom davrida Qur'on ilmlari alohida fan sifatida shakllanmaganligi, sahobalar mutashobih oyatlar haqida savollar berganligi natijasida ixtiloflar kelib chiqqani aytilgan. VIII asrdan boshlab kalom ilmi keng rivojlana boshlagan va Movarounnahrga ham asta-sekin kirib kelgan. Abu Hanifa ta'limotining tarqalishi, uning shogirdlari (Abu Muqotil, Nasr ibn Abu Abdulmalik va boshqalar) orqali bu hududda hanafiylik maktabining mustahkamlanishi, qozilarning hanafiy mazhabidan bo'lishi uning rivojiga xizmat qilgan. Maqolada Abu Muqotil Samarqandiyning «Kitob al-olim val-mutaallim» asari, Hakim Samarqandiyning «Kitob as-savod al-a'zam» asari kabi manbalar, ularning mazmuni va kalom ilmidagi o'rni haqida batafsil ma'lumot berilgan. Shuningdek, Somoniylar davridagi diniy bag'rikenglik siyosati va uning kalom ilmi rivojiga ta'siri ham yoritilgan.
69-73222026-07-23 -
БУХОРО МEЪМОРИЙ ОБИДАЛАРИДА ЁҒОЧ ЎЙМАКОРЛИГИ НАМУНАЛАРИ
Жамшид ХАЛИЛОВ (Muallif)Мазкур мақола Бухоро давлат музей-қўриқхонаси кўргазма ва фонд сақлов хоналарида турган Бухоро ёғоч ўймакорлиги мактабининг ноёб санъат асарлари намуналари деворий намоён, икки табақали “Бағдоди” ва “Убайдий” эшик ва дарвозалар, Улуғбек мадрасасида битилган китоба, Сайфиддин Боҳарзий сағонаси, Қуръони карим оятлари битилган бамбун новдалари, матоларга нақш босиш учун қолиблар, шунингдек Бухоро амирлигида фаолият юритган машҳур чўпкори усталар ҳақида сўз боради.
98-1011432026-08-03 -
АРАБ ТИЛШУНОСЛИГИДАГИ АТАМАЛАРНИНГ ИЛМИЙ ЎРГАНИЛИШИ
Азизхон ҲАКИМОВ (Muallif)Ушбу мацолада араб тилшунослигида атамашунослик фанининг шаклланигии, ривожланиш босцичлари ва унинг илмий аҳамияти атрофлича таҳлил қилинади. Атамаларнинг сарф ва наув фанлари бил ан узвий боглицлиги, уларни билиш араб тилини чуцур ўзлаштиригида ҳал цилувчи омил экани асослаб берилади. Шунингдек, атаманинг илмий тушунча сифатида вужудга келиши, унинг лугавий ва шаръий маънолари ўртасидаги фарцлар ёритилади. Мақолада Қуръони карим, исломий илмлар, калом ва наҳв илми доирасида илк атамаларнинг пайдо бўлишига алоҳида эътибор царатилган. Араб тилида атама яратиш усуллари — иштикоқ, қиёс, мажоз, таъриб, наут ва генерация каби воситалар илмий мисоллар асосида таулил қилинади.
49-528172026-05-21 -
ISLOMDA AYOL-QIZLARNING HUQUQ VA ERKINLIKLARI
Латофат Хасан кизи САИДОВА (Muallif)Maqolada “musulima ayol kim?” kabi savollar haqida so‘z boradi. Unga qanday bilimlar kerak? "Uning asosiy vazifalari nimalardan iborat?" "Muslima ayol zamonaviy jamiyatda uy vazifalaridan tashqari o'zi yoqtirgan narsa bilan shug'ullana oladimi va o'z karerasini qura oladimi?"
56-591532026-08-04 -
«Salom – sunnat, alik – farz»
Alouddin MANSUR (Muallif)Mazkur maqolada islom dinida salomlashish odobi, uning ijtimoiy va ma'naviy ahamiyati Qur'on oyatlari va hadislar asosida batafsil bayon etiladi. Muallif salom berish sunnat, unga alik qaytarish esa farz ekanligini uqtirib, insonlar o'rtasida mehr-oqibat va totuvlikni mustahkamlashdagi o'rnini ochib beradi. Shuningdek, salomlashishning savoblari va uning jamiyatdagi ijobiy ta'sirlari tahlil qilinadi. Bu go'zal sunnat insonlar o'rtasidagi adovatni yo'qotib, do'stlik va birodarlikni mustahkamlaydi.
12-16222026-08-03 -
МУНОСАБАТ ИЛМИНИНГ ШАКЛЛАНИШИ ВА РИВОЖЛАНИШИ ҲАМДА УНИНГ АҲАМИЯТИ
Давронбек МАХСУДОВ (Muallif)Муносабат илми тафсир илмининг бир соҳаси бўлиб, у илк ислом даврига бориб тақалади. Бу илм авваламбор, Қуръоннинг азалдан тартибланган ўзаро боғлиқлигини яхлит шаклда ўрганадиган фан тармоғидир. Чунки оятлар ва суралар ўртасидаги боғлиқликни билмай туриб, айрим оятларни англаш мумкин бўлмайди. Аксинча, бу ҳол оятни нотўғри тушунишга ҳам олиб келади.
Саҳобалардан Абдуллоҳ ибн Аббос ҳам хорижийлар билан бўлган баҳсда уларнинг оятлар борасидаги эътирозларига жавобан оятларни бир-бирига боғлаб тушунтириб берганлар. Бироқ ушбу илм тафсирнинг бошқа соҳаларидан фарқли равишда тавқифий, яъни Пайғамбар (с.а.в.) томонидан асос солинмаган. Балки у ақл ва ижтиҳодга таянилган илмдир.
3-92032026-08-03 -
IMOM BUXORIYNING “SAHIHUL BUXORIY” ASARIDA FITNALAR BOBINING BUGUNGI ZAMON UCHUN AHAMIYATI
Avazbek GANIYEV, Ahrorxon ABDURASHIDOV (Muallif)Maqolada I mom Buxoriy asaridagi "Fitnalar" bobining mazmuni va uning bugungi zamon uchun ahamiyati tahlil qilinadi. Fitna tushunchasi Qur 'on va Hadisdagi yoritilishi asosida о 'rganilib.fitnalarning oldini olish yo ’llari sharhlangan. Shuningdek, Islam olamining mashhur olimlari.jumladan, Abu Mansur Moturudiy. Mahmud Zamaxshariy va Muhammad ibn Ismail al-Buxoriylarning qarashlari bayon etilgan. Maqolada "Fitnalar '' bobidagi hadislarning zamonaviy jamiyatdagi ijlimoiy va axloqiy barqarorlikni saqlashdagi о rni xususida fikr yuritiladi.
70-749672026-04-08 -
“МУСНАД” ТЎПЛАМЛАРИНИНГ ЖАМЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ
Даврон НУРМУҲАМЕДОВ (Muallif)Мақолада Пайғамбар (с.а.в.) ҳаётлик даврида саҳобалар ҳаётида ҳадисларнинг ўрни, саҳобаларнинг ҳадисларга бўлган кучли қизиқиши ҳадис тўпламлари ва манбалар асосида таҳлил қилинган. Саҳобалар давридаги ҳадислар ёзилиши, жамланиши ва тўпламлар яратилишининг илк босқичи бўлмиш китобат жараёни манбалардан олинган фактлар асосида кўрсатиб берилган. Ҳадис тўпламларининг илк шакли бўлган муснад асарларининг ҳадис илми ривожидаги аҳамиятига тўхталинган.
49-551122026-08-03

