- Uy
- Topish
Topish
Qidiruv natijalari
-
РАДИКАЛИЗМГА ҚАРШИ КУРАШДА ИМОМ ТЕРМИЗИЙ ВАСАТИЙЛИК ТАМОЙИЛИНИНГ АҲАМИЯТИ
Фахритдин ХУДОЙНАЗАРОВ (Muallif)Мақолада буюк .муҳаддис Имом Термизийнинг (209-279/824-892) ҳадисшунослик фанига қўшган ҳиссаси, унинг “ас-Сунан ” асари ва “уасан ” уадис категориясини киритиши таҳлил қилинган. Унинг васатийлик тамойили ва замонавий радикализмга царши самарали восита сифатидаги ауамияти очиб берилган.
80-8246192026-05-16 -
SHAYX MUHAMMAD SODIQ MUHAMMAD YUSUFNING ILMIY MEROSI TASNIFI
O‘ktam PALVANOV, Mohira MIRZARAXIMOVA (Muallif)Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf Markaziy Osiyoda faoliyat yuritgan yirik ulamolaridan biri bo ‘lib, о ‘zining sermahsul ilmiy faoliyati bilan dm ahli va xalq orasida birdek chuqur hurmat qozongan. Olim tafsir, hadis, fiqh, kalom, axloq-odob, tasavvuf ijtimoiy kabi ко ‘plab sohalarga oid asarlari bilan islom ilmlari rivojiga va insoniy fazilatlarning kengyoyilishiga munosib hissa qo ‘shgan. U nafaqat mustaqil asarlar muallifi, balki ко ‘plab mashhur manbalarni о ’zbek tiliga о ‘girgan qilgan tarjimon sifatida ham faoliyat yuritgan. Allomaning asarlari ilmiy asosga va qat ’iy dalillash uslubiga ega. Shu bois, Shayxning ilmiy faoliyati bugungi kunda nafaqat dunyo ulamolari tomonidan e’tirof etilgan, balki ilmiy merosini keng kitobxonlar ommasi ham katta qiziqish hamda e ’tibor bilan о ‘rganmoqdalar.
67-70574372026-05-16 -
“MAORIF AS-SUNAN” ASARIDA TERMIZIY TOMONIDAN JARH VA TA’DIL MAVZUSIDA BILDIRILGAN FIKRLARINING O‘RGANILISHI
Ilhom ABDUSATTOROV (Muallif)Ushbu maqolada “Sunani Termiziy ”ning sharhi “Maorif as-Sunan ” asarida hadis ilmining muhim tarmoqlaridan biri bo ‘Igan “jarh va ta’dd” mavzusida olib borgan ilmiy izlanishlari tahlil qilinadi. Pokistonlik hanafiy olim Muhammad Yusuf Banuriy ushbu sharhni yozishda roviylarning ishonchliligi va zaifligi haqidagi hukmlarni nechog ‘lik ehtiyotkorlik bilan keltirgani, shaxsiy fikrdan ko‘ra, tarixiy va ilmiy asosga tayangani ко ‘rsatib о ‘tilgan. Shuningdek, roviylar haqidagi hukmlarni qanday manbalarga tayangan holda bayon qilgani hamda bu borada qo ‘Hagan uslubi ochib berilgan. Ushbu maqola roviylar haqidagi hukmlarni yaxshiroq tushunishga va hadis ilmini о ‘rganishga xizmat qiladi.
55-60309242026-05-16 -
MAHMUD ZAMAXSHARIYNING ISLOM ILMLARIGA OID ASARLARI TAHLILI
Farida ABZALOVA (Muallif)Mazkur maqola Mahmud Zamaxshariyning islomshunoslikka old asarlari tahliliga bag ‘ishlanadi. Maqola muallifi Zamaxshariy asarlari haqida ma ’himot berib ularni sohayo ‘nalishi bo ‘yicha tasniflab chiqadi. Mazkur asarlardan “Kashshof”, “Nukatu-l-i’rob”, “Ruusu-l-masoil”, ”al-Foiqfig‘aribi-l-hadis”, “Navabig‘u-l-kalim”, “Atvaqu-z-zahab fi mavaiz va-l-xutob ” asarlari haqida batafsil ma ’lumot beradi. Shuningdek, asarlaming dunyo kutubxonalarida saqlanayotgan nusxalari haqida ham to ‘xtalib о ‘tgan.
16-20305312026-05-16 -
IMOM BUXORIYNING “SAHIHUL BUXORIY” ASARIDA FITNALAR BOBINING BUGUNGI ZAMON UCHUN AHAMIYATI
Avazbek GANIYEV, Ahrorxon ABDURASHIDOV (Muallif)Maqolada I mom Buxoriy asaridagi "Fitnalar" bobining mazmuni va uning bugungi zamon uchun ahamiyati tahlil qilinadi. Fitna tushunchasi Qur 'on va Hadisdagi yoritilishi asosida о 'rganilib.fitnalarning oldini olish yo ’llari sharhlangan. Shuningdek, Islam olamining mashhur olimlari.jumladan, Abu Mansur Moturudiy. Mahmud Zamaxshariy va Muhammad ibn Ismail al-Buxoriylarning qarashlari bayon etilgan. Maqolada "Fitnalar '' bobidagi hadislarning zamonaviy jamiyatdagi ijlimoiy va axloqiy barqarorlikni saqlashdagi о rni xususida fikr yuritiladi.
70-74291212026-04-08 -
ИСЛОМ МАНБАЛАРИДА ТАБИАТНИ АСРАШ МАСАЛАСИ
Саидафзал Саидханбалович САИДЖАЛОЛОВ (Muallif)Мазкур мақолада ислом дини манбаларида табиатни асрашга бўлган эътибор таҳлил қилинган. Атроф-муҳитни, ўсимликлар, ҳайвонлар, сув ҳавзаларини муҳофаза қилишнинг аҳамияти Қуръон оятлари ва ҳадиси шарифлар асосида очиб берилган.
45-48142162026-09-18 -
ТАСАВВУФИЙ ҚАРАШЛАРДА ШАХС ТАРБИЯСИ МАСАЛАСИНИНГ ЁРИТИЛИШИ
Фазлиддин ХУСАНОВ (Muallif)Мақолада тасаввуф таълимоти, тариқат шайхлари ва тасаввуфий асарларда шахс ва комил инсон тарбиясига доир қарашлар талқини, унинг босқичлари, тарбия услублари ва комиллик даражалари борасидаги маълумотлар таҳлил этилган. Нафс ва ахлоқ тарбиясига доир олимларнинг тавсия ва кўрсатмалари қиёсланган.
86-90348212026-08-03 -
ЁҒОЧГА БИТИЛГАН САНЪАТ
Жамшид Набиевич ХАЛИЛОВ (Muallif)Мазкур мақола Бухоро давлат музей-қўриқхонаси кўргазма ва фонд сақлов хоналарида турган Бухоро ёғоч ўймакорлиги мактабининг ноёб санъат асарлари намуналари деворий намоён, икки табақали “Бағдоди” ва “Убайдий” эшик ва дарвозалар, Улуғбек мадрасасида битилган китоба, Сайфиддин Боҳарзий сағонаси, Қуръони Карим оятлари битилган бамбун новдалари, матоларга нақш босиш учун қолиблар, шунингдек Бухоро амирлигида фаолият юритган машҳур чўпкори усталар ҳақида сўз боради.
170-174294212026-08-03 -
«ШАМОИЛ АЛ-МУҲАММАДИЯ» АСАРИГА ЁЗИЛГАН ШАРҲЛАР ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ
Фахриддин ХУДОЙНАЗАРОВ (Muallif)Ушбу мақолада Имом Термизийнинг “Шамоил ал-Муҳаммадия”номли асари ҳақида илмий таҳлиллар берилган. Шунингдек, асарнинг турли шарҳлари ҳақида сўз юритилади. “Шамоил ал-Муҳаммадия”га битилган шарҳлар ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида батафсил маълумот берилади.
149-153133242026-08-03 -
АҲМАД БАЛОЗУРИЙ ҲАЁТИ ВА ИЛМИЙ ФАОЛИЯТИНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ
Соҳибжон Хикматали ўғли УММАТАЛИЕВ (Muallif)Мақолада IX асрда яшаган тарихчи ва шоир Аҳмад ибн Яҳё Балозурийнинг ҳаёти, устозлари ва илмий фаолиятига оид маълумотлар ўрта аср манбалари асосида тадқиқ этилган. Мақолада Аҳмад ибн Яҳё Балозурий ҳаёти ҳақида маълумот берган тарихчилар, уларнинг асарлари, Аҳмад Балозурийнинг Бағдоддаги фаолияти, устозлари ва шогирдлари ҳақидаги маълумотлар, тарихчининг илм олиш учун Шомга бориши, у ердаги устозлари, сўнг Бағдодга қайтиши ва халифа саройида надимлик вазифасида ишлаши каби масалалар ёритилган. Шунингдек Балозурийнинг илмий фаолияти, унинг “Футуҳу-л-булдон”, “Ансобу-л-ашроф”, “Аҳду Ардашер” каби асарлари тўғрисида маълумот берилган.
130-134204172026-08-03 -
ISLOM – EZGULIK VA TINЧЛИК DINI
Akmalxon AKMALXONOV (Muallif)Islom – bu insoniyat tarixida eng keng tarqalgan dinlardan biri boʻlib, u ezgulik, tinchlik, tenglik, adolat va xayr-ehson qadriyatlariga asoslangan. Bu muqaddas din ta’limotlariga ko‘ra, insonlar bir-birlariga nisbatan mehribonlik, rahm-shafqat va hurmat bilan munosabatda bo‘lishlari kerak. Islom dini musulmonlar uchun hayot tarzini belgilaydi, ularning eʼtiqodlari, axloqi va ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarini shakllantiradi.
123-125312182026-08-03 -
ИСЛОМ ДИНИНИНГ АСОСИЙ МАНБАЛАРИДА ТИНЧЛИК МАСАЛАСИНИНГ ЁРИТИЛИШИ
Муҳаббатхон Миртохировна АГЗАМОВА (Muallif)Мақолада ислом динининг асосий манбалари бўлган Қуръон ва ҳадисда келган тинчлик ва ҳамжиҳатликни баёни ўрганилиб, бутун инсоният учун муҳим ҳисобланган тинчлик ва адолатга чақириш, ғазаб, нафрат, душманлик, бузуқлик ва шафқатсизлик каби иллатлардан холи бўлиш асосий мақсад эканлиги баён этилган. Тинчлик – ҳаётнинг ҳам, ислом динининг ҳам моҳияти ва зарурати. Тинчлик Аллоҳ таоло бутун инсониятга инъом этган энг улуғ неъматдир. Ислом дини тинчлик тушунчасини ўзининг бош ғояси ва муҳим шиорига айлантириб, тинчликни асраб-авайлаш ва барқарорликни таъминлаш йўлида инсонлар ҳамжиҳатлик ва бирдамлик билан ҳаракат қилиш ва ўзаро адоватга барҳам бериши лозимлиги баён этилган.
119-122410172026-08-03 -
UMAR NASAFIY TAFSIRI MUQADDIMASIDAGI O‘ZIGA XOSLIK
Адҳамбек ЯНГИБОЕВ (Muallif)Ushbu maqolada mashhur olim Abu Hafs Umar Nasafiyning tafsir sohasida yozgan “Al-Akmal al-atval” asarining o‘ziga xos jihatlari, uning muqaddimasida kelgan boblar va ulardagi bayon qilingan muhim mavzularning ahamiyati haqida so‘z boradi.
47-50268162026-08-03 -
ИМОМ БУХОРИЙНИНГ TАФСИР ИЛМИ РИВОЖИГА ҚЎШГАН ҲИССАСИ
Азизхўжа ИНОЯТОВ (Muallif)Имом Бухорий нафақат муҳаддис, балки муфассир сифатида ҳам фаолият олиб борган. Олимнинг “aл-Жомеъ aс-сaҳиҳ” aсари нaқлий тaфсирлар шaкллaниши вa ривожида алоҳида ўрин тутган. Зеро, ушбу aсaрдa Қуръон оятлари шарҳларига бағишланган aлоҳидa бўлим, яъни “Китоб aт-тaфсир” деб кaттa қисм aжрaтгaни нинг ўзи дaлолaт қилaди. Асарда келтирган Қуръон оятлари тафсири, суралар фазилати, оятларнинг сабаби нузули, оятларнинг ўзаро муносабат илми, уларни саҳиҳ ҳадислар билан изоҳлашга оид ривоятлар таҳлилидан келиб чиқиб, ушбу асарни “тафсир бил маъсур” нақлий тафсирга оид илк манбалардан biri sifatida қайд этиш мумкин.
41-46212192026-08-03 -
ВОСПРИЯТИЕ ПРАВ ЧЕЛОВЕКА В ИСЛАМСКОМ ПРАВЕ
Шахзода РАШИДОВА (Muallif)Мақолада муаллиф инсон ҳуқуқлари контсепциясининг пайдо бўлиш тарихи, унинг ривожланиш босқичлари ва ривожланиш шартларини таҳлил қилади. Ислом ҳуқуқининг асосий тушунчалари ва унинг инсон ҳуқуқлари ривожида тутган ўрни, инсон ҳуқуқларини таъминлашда ижобий натижага эришишнинг янги йўлларини излаб очиб берилади.
32-35294282026-08-03 -
САВДОГА ОИД ҲАДИСЛАРДА БАҒРИКЕНГЛИК
Жалолиддин ХОЛМЎМИНОВ (Muallif)Мақолада ислом дини бағрикенгликни тарғиб қилиши ва бу тарғиб савдо сотиқда ҳам ўз аксини топгани ҳақида ёзилган. Далил сифатида Имом Бухорий ўзининг “ал-Жомеъ ас-саҳиҳ” асарида “савдо ва сотиқда бағрикенглик” мавзусида алоҳида боблар ёзгани ва унга доир ҳадислардан намуналар келтиргани ёзилади. Ҳамда ушбу ҳадисларнинг машҳур уламолар томонидан қилинган шарҳлари келтирилади. Шунингдек, мақолада ҳанафий мазҳабининг машҳур асарларида “савдо-сотиқда бағрикенглик” масаласида ёзилган ҳукмлардан ҳам мисоллар келтирилади.
35-37246142026-08-03 -
БУХОРО МEЪМОРИЙ ОБИДАЛАРИДА ЁҒОЧ ЎЙМАКОРЛИГИ НАМУНАЛАРИ
Жамшид ХАЛИЛОВ (Muallif)Мазкур мақола Бухоро давлат музей-қўриқхонаси кўргазма ва фонд сақлов хоналарида турган Бухоро ёғоч ўймакорлиги мактабининг ноёб санъат асарлари намуналари деворий намоён, икки табақали “Бағдоди” ва “Убайдий” эшик ва дарвозалар, Улуғбек мадрасасида битилган китоба, Сайфиддин Боҳарзий сағонаси, Қуръони карим оятлари битилган бамбун новдалари, матоларга нақш босиш учун қолиблар, шунингдек Бухоро амирлигида фаолият юритган машҳур чўпкори усталар ҳақида сўз боради.
98-101220182026-08-03 -
ИСЛОМ МАНБАЛАРИНИНГ ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИКНИ ШАКЛЛАНТИРИШДАГИ ЎРНИ
Дурбек РАҲИМЖОНОВ (Muallif)Мақолада ислом тарихида шу диннинг муқаддас манбаларини ғаразли мақсадларда талқин этишга ҳаракат қилаётган гуруҳларнинг ноўрин иддаолари илмий асосда фош этилган. Айни кунда ўтмишдаги мутаассиб гуруҳларнинг ёндашув ва услубларини қўллашга уринаётган оқимларнинг даъволари ўринсиз экани очиб берилган. Шунингдек, ёш авлодни бағрикенглик руҳида тарбиялаш учун зарур бўлган жиҳатлар кўрсатиб ўтилган.
46-48372182026-08-03 -
“ТАФСИР МАТНЛАРИ” ФАНИНИ ЎҚИТИШНИНГ САМАРАЛИ УСУЛЛАРИ
Дурбек РАҲИМЖОНОВ (Muallif)Ушбу мақолада Ўзбекистонда сўнгги пайтларда исломшунослик соҳасида амалга оширилган ишлар, хусусан, ислом илмларидан тафсиршунослик йўналишининг асосий қисмларидан бўлган “Тафсир матнлари” фани ҳақида атрофлича маълумот берилган. Ушбу фанни мустаҳкам эгаллаш талабаларда ислом манбаларининг мазмун-моҳиятини тўғри англашга ёрдам беради. Мақолада ислом динининг бирламчи манбаси бўлмиш Қуръони каримни ақидавий ва фиқҳий жиҳатдан тўғри талқин қилишда “Тафсир матнлари” фанининг ўрни кўрсатиб берилган.
57-60347212026-08-03 -
УМАР НАСАФИЙ ТАФСИРИНИНГ О‘ZIGA XOS JIHATLARI
Адҳамбек YANGIBOYEV (Muallif)Ushbu maqolada mashhur olim Abu Hafs Umar Nasafiyning tafsir sohasida yozgan “al-Akmal al-atval” va “at-Taysir fi-t-tafsir” nomli ikki asarining o‘zaro farqli jihatlari hamda o‘ziga xos xususiyatlari haqida so‘z boradi. Shuningdek, Umar Nasafiy yirik hajmli “al-Akmal al-atval” nomli tafsirida Qur’oni karim oyatlarini sharh qilganidan so‘ng, bu borada yana boshqa bir asar yozganligining sababi bayon qilinadi.
21-25332232026-08-03 -
МАҲМУД ЗАМАХШАРИЙНИНГ АРАБ ИЛМЛАРИ РИВОЖIDAGI ЎРНИ
Баҳодир Баҳрамович ПИРМУҲАМЕДОВ (Muallif)Мазкур тадқиқотда Маҳмуд Замахшарийнинг араб илмлари ривожига қўшган ҳиссаси таҳлил қилиниб, унинг тилшунослик, грамматика, лексикология, аруз ва адаб илмларига оид асарлари ҳақида маълумот берилади. Хусусан, ўрта аср араб адабиётида машҳур бўлган “Маърузалар илми” таърифи, унинг келиб чиқиш тарихи, бу йўналишда ёзган олимлар ва уларнинг асарлари таҳлил қилинади. Шунингдек, “Маърузалар илми” аҳамияти ва бу йўналишда ёзилган китобларнинг мазмун моҳияти ҳақида фикр юритилади. Тадқиқотда Маҳмуд Замахшарийнинг араб илмлари таснифига киритилган “Маърузалар илми” йўналишида яратилган “Рабийъу-л-аброр” асари, алломанинг уни яратишдан мақсади ёритилиб, асарнинг мазмун моҳияти қисқача таҳлил қилинган.
55-58125162026-08-03 -
ИМОМ МУҲАММАД “МУВАТТО”СИНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ
Бурхон АХМЕДОВ (Muallif)Ушбу мақолада ҳанафий мазҳаби мужтаҳид уламоларидан бири Имом Муҳаммад Шайбонийнинг “Муватто” асари афзалликлари, ўзига хос хусусиятлари, унда қўлланилган терминлар, асарга ёзилган шарҳлар ҳақида маълумот берилган. Имом Муҳаммад асарни ривоят қилишда ўзига хос йўл тутиб, имом Моликнинг фатвосини қабул қилмаса, ўз сўзини ва Абу Ҳанифанинг фатволарини қисқа ибораларда айтиб ўтган. Ўзининг қарашини исботлаш учун далиллар келтириб, китобни қўшимча илмий маълумотлар билан бойитган. “Муватто” асари фиқҳ илмининг ривожида, хусусан, ҳанафий фиқҳида муҳим ўрин тутган. Шу билан бирга илмий баҳс олиб бориш, мухолифлар билан одоб доирасида муомала қилиш, мавзуни лўнда баён қилиш жиҳатидан фақиҳларга намуна бўлган.
19-21268212026-08-02 -
ИМОМ АБУ ЮСУФ ВА УНИНГ ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИ РИВОЖИДАГИ ЎРНИ
Азиза Фатхуллаевна МАННАПОВА (Muallif)Мақолада ҳанафий мазҳабининг буюк имоми, фақиҳ ва мужтаҳид олим Имом Абу Юсуфнинг ҳаёти, илмий ва амалий фаолияти, унинг мазҳаб ривожидаги ўрни ҳақида сўз юритилган. Олимнинг устоз ва шогирдлари зикр қилиниб, манбаларда унга берилган таърифлар келтирилган. Шунингдек, олим қаламига мансуб асарлар тўғрисида умумий маълумот берилган.
56-61136192026-07-30 -
QUR’ON TILINING MA’NOLARI: NUR SURASIDAGI TUHMAT HODISASI MISOLIDA
Abdulrahman OBEID, M.D. Kamruzzaman (Muallif)Qur’oni karimning “Nur” surasida birinchi oyatlardan boshlab, munofiqlar keltirgan uydirmani so‘ngan deb ta’riflab, keyin mo‘minlardan zino voqeasiga guvohlarning yo‘qligi va ayblanuvchining aybi isbotlanmaganligi sababli bu yolg‘on ayblovni rad etishlarini va oddiy yo‘l bilan uni ochiq-oydin uydirma deyishlarini ta’kidladi.Ifk so‘zi tuhmat, so‘nish va ochiq yolg‘on ma’nolarini bildiradi. “Al-Ifk” hadisi sharqshunoslar yoki Sharqdagi nasroniy ilohiyot olimlarining ixtirosi emas, balki Qur’oni karimda yozilgani kabi munofiqlarning uydirmalaridan biri bo‘lib, Quraysh va Quraysh qabilalarining botilliklaridan oldin ham qayd etilgan. Bu esa Qur’onning sahihligi va bashoratning to‘g‘riligi haqidagi argumentlariga misoldir. Biroq sharqshunoslar zino masalasini islomiy hodisa sifatida ko‘rsatishdi, go‘yo mo‘minlarning o‘zlari fahsh ayblovini ko‘tara boshlaganlar va ular, albatta, munofiqlar to‘qib chiqargan axloqsizlik ayblovidan Hazrat Oyishaning begunohligini isbotlay olmadilar. Hazrat Oyisha (r.a.)ning tarjimai holi uning iffatli ekanligiga muhim dalilidir, xuddi Payg‘ambar (s.a.v.)ning tarjimai holi uning payg‘ambar ekanligiga dalil bo‘lgani kabi.
68-71384262026-07-29 -
ВАҚФШУНОСЛИК СОҲАСИНИНГ РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ
Фирдавс ҲАЛИМОВ (Muallif)Мақолада ислом ҳуқуқи тамойилларига оид вақф ва мерос мавзусининг ўзаро алоқадорликдаги шарҳлари, фиқҳ ва фатволардаги вақф мулкини бошқариш ҳуқуқининг ривожланиш босқичлари ёритиб берилган. Тарихий ҳужжатлар таҳлилига кўра вақф мулклари юқори мартабали, нуфузли бой-бадавлат шахслар томонидан таъсис этилган. Буларга хон ва унинг оила аъзолари, йирик ер эгалари, амирлар, ислом дини арбоблари, савдогарлар кирган.
61-67352222026-07-29

