Topish

Qidiruv natijalari

• ИСЛОМ ТАРИХИДА ХАЛИФАЛИК ИНСТИТУТИ

  Аҳаджон ҲАСАНОВ (Muallif)

  Ушбу мақолада Ислом тарихида халифалик институти борасида сўз юритилади. Муҳаммад (с.а.в.) ҳаёт пайтларидаёқ келажакда бу давлатни бошқаришда муайян ўзгаришлар юз беришини, динийлик ва дунёвийлик муносабатларида батамом янги тамойиллар шаклланишини англаган ҳолда “мендан кейин халифалик ўттиз йил давом этади, ундан сўнг амирлик-подшолик бўлади”, мазмунидаги ҳадисларини илмий жиҳатдан асослаш долзарб масалалардан саналади.

  3-5

  13

  4

  2026-08-02

• САМАРҚАНДДА ИСЛОМ ДИНИ ВА ИЛМЛАРИНИНГ ТАРҚАЛИШИДА МАҲАЛЛИЙ МАЪНАВИЙ МУҲИТНИНГ ЎРНИ

  Дурбек РАҲИМЖОНОВ (Muallif)

  Мақолада дунё тамаддуни тарихида ўзининг муносиб ўрнига эга бўлган Самарқанд шаҳрига ислом дини ва илмларининг кириб келиш жараёнлари қандай кечгани ҳақида сўз кетади. Унда бу ердаги маънавий муҳит, олимларнинг мазкур жараёнларга муносабатлари, дин номидан ҳаракат қилган оқимларнинг сиёсий мақсадлари тўғрисидаги маълумотлар мужассам қилинган.

  22-27

  5

  3

  2026-08-03

• MUTAASSIBLIKKA QARSHI KURASHDA ISLOM HUQUQI NORMALARI VA AQIDA ILMINI O‘RGANISHNING AHAMIYATI

  Миродил Мирвахидович ХАЙДАРОВ (Muallif)

  Ushbu maqolada zamonaviy islom huquqi masalalari ko'rib chiqiladi, musulmon ummatining ijtimoiy hayotiga ta'sir ko'rsatadigan fatvolar va diniy aqida masalalari ochib beriladi. Ushbu maqola Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasida oʻqitiladigan “Zamonaviy fiqhiy masalalar” fanida oʻrganiladigan masalalarga asoslanadi.

  52-55

  26

  3

  2026-08-04

• ИСЛОМ МАНБАЛАРИНИНГ ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИКНИ ШАКЛЛАНТИРИШДАГИ ЎРНИ

  Дурбек РАҲИМЖОНОВ (Muallif)

  Мақолада ислом тарихида шу диннинг муқаддас манбаларини ғаразли мақсадларда талқин этишга ҳаракат қилаётган гуруҳларнинг ноўрин иддаолари илмий асосда фош этилган. Айни кунда ўтмишдаги мутаассиб гуруҳларнинг ёндашув ва услубларини қўллашга уринаётган оқимларнинг даъволари ўринсиз экани очиб берилган. Шунингдек, ёш авлодни бағрикенглик руҳида тарбиялаш учун зарур бўлган жиҳатлар кўрсатиб ўтилган.

  46-48

  23

  4

  2026-08-03

• ДИНИЙ-МАЪРИФИЙ ҚАДРИЯТЛАРНИ АСРАШ ВА ТАРҒИБ ҚИЛИШ БОРАСИДАГИ ИСЛОҲОТЛАР

  Лола АЗИМОВА (Muallif)

  Мақолада Янги Ўзбекистонда сўнгги йилларда олиб борилаётган диний-маърифий қадриятларни асраш ва тарғиб этиш борасидаги ислоҳотлар, уларнинг мазмун-моҳияти, умуммиллий хусусияти, амалий жиҳатлари ҳамда халқаро даражадаги аҳамияти масалалари таҳлилга тортилган ва умумлашма хулосалар қилинган. Шунингдек, диний-маърифий соҳадаги ислоҳотларнинг жамият маърифий такомилидаги ўрни масалалари қарор ва фармонлар, ҳуқуқий норматив ҳужжатлар асосида атрофлича ёритилиши муайян умумлашма фикрларни илгари суриш имконини берган.

  15-19

  20

  1

  2026-08-03

• ЎЗБЕК МИЛЛИЙ ҚАДРИЯТЛАРИДА ФАРЗАНД ТАРБИЯСИГА ЭЪТИБОР

  Феруза НИЗАМОВА (Muallif)

  Мақолада турмуш тарзимиздаги маънавий қадриятларимиздан бўлган она ва бола саломатлиги, фарзанднинг соғлом рухдаги инсон бўлиб шаклланиши ғояси ҳақида фикр юритилади. Яъни, оилаларимизда соғлом маънавий муҳитни ташкил қилиш, эр-хотин, ота-она ва фарзандлар, қайнона ва келин ўртасидаги муносабатлар, қўшничилик муносабатларининг ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат руҳида бўлишига эришиш – бу юртимиздаги тинчлик-осойишталик ва аҳилликни янада мустаҳкамлашнинг энг муҳим шарти эканини доимо эсда тутмоғимиз лозим.

  99-101

  14

  2

  2026-08-03

• ИЛОҲИЁТНИ РАЦИОНАЛ ТАМОЙИЛЛАР ВОСИТАСИДА ТУШУНИШ

  Рамзиддин ИСАКДЖАНОВ (Muallif)

  Дунёда дин ва фалсафа уйғунлиги борасида кўплаб илмий-тадқиқот ишлари мавжуд бўлиб, уларда Марказий Осиё мутафаккирларининг фалсафий таълимотлари мазкур минтақа маънавий меросининг муҳим қисми сифатида тадқиқ этилган. Марказий Осиёдаги мантиқий-гносеологик ғоялар тарихини ўрганиш нафақат ўтмиш маданияти ва фалсафасини, балки ҳозирги даврга хос ғоявий жараёнларни тўғри тушунишга ҳам имкон беради. Ибн Синонинг илоҳиётга доир мероси жаҳон олимлари томонидан ўрганилишда давом этмоқда.

  91-98

  22

  2

  2026-08-03

• IX АСРДА МОВАРОУННАҲР ШАҲАРЛАРИДАГИ МАДАНИЙ ҲАЁТ ВА ИЛМИЙ МУҲИТ

  Махфуза АЛИМОВА (Muallif)

  IX аср Мовароуннаҳр маданияти ва маънавий ҳаётида жуда катта ижобий ўзгаришлар рўй бердики, улар нафақат Ўрта Осиё, балки бутун мусулмон Шарқи тарихида ўчмас из қолдирди. Маънавий ҳаётда эски динлар ўрнига ислом мустаҳкам ўрин эгаллади. Қадимий ва бой маданиятга эга бўлган Мовароуннаҳр араб халифалиги таркибига киргач, унинг ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаётида фаол роль ўйнай бошлади.

  3-5

  13

  3

  2026-08-02

• ШАРҚ ҚИЁСИЙ ДИНШУНОСЛИГИНИНГ ШАКЛЛАНИШИ ВА У БИЛАН БОҒЛИҚ НАЗАРИЙ-МЕТОДОЛОГИК АСОСЛАР

  Зилола Шарипжоновна АБДУЛҲАЕВА (Muallif)

  Ҳар бир илмий йўналиш ўрганилаётганда, албатта унинг келиб чиқиши факторлари ҳамда пайдо бўлишига сабаб бўлган омиллар алоҳида тадқиқ қилинади. Мазкур мақолада турли динларни ўрганишга бўлган қизиқишнинг кучайиб бориши натижасида диншунослик фанининг келиб чиқиши тарихи, унинг Шарқда ривож топиб шакллариши ва бунда мусулмон олимлари ўрнининг нақадар буюк экани ҳақида фикр юритилади.

  82-85

  24

  3

  2026-08-01

• ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ ТАРАҚҚИЁТИ РИВОЖИДА МИЛЛИЙ, ДИНИЙ ҚАДРИЯТЛАРНИНГ ЎРНИ

  Раҳматилла Раҳимбоевич ҒОЙИБНАЗАРОВ (Muallif)

  Ушбу мақолада Ўзбекистон давлати ўз миллий тараққиёти жараёнида - жамият қонунлари ва ҳуқуқий нормаларидан, фан-техника, маданият ютуқлари ва умуминсоний ва диний қадриятлардан тўла фойдаланиши, бошқа соҳалар каби дин ва диний қадриятларнинг ушбу жараёнда тутган ўрни масалаларига эътибор қаратилади. Шунингдек, бугунги кунда диний қадриятларни тиклаш масаласига катта аҳамият берилаётгани, амалга оширилаётган дин соҳасидаги ислоҳотлар, тарғибот ишлари ва бу борадаги муаммолар фалсафий таҳлил этилади.

  72-75

  9

  2

  2026-08-01

• FARIDIDDIN ATTORNING «MANTIQ UT-TAYR» («QUSHLAR NUTQI») ASARI: PSIXOLOGIK TALQIN QILISH IMKONIYATLARI

  Камиль Исхакович НАСИБУЛЛОВ (Muallif)

  Maqolada Farididdin Attorning «Mantiq ut-tayr» («Qushlar nutqi») so‘fiylik risolasining psixologik talqini imkoniyatlari o‘rganiladi. Qushlarning yetti vodiydan o‘tgan ma’naviy yo‘li shaxsning o‘zgarishi bosqichlari uchun metafora sifatida tahlil qilinadi. Analitik, ekzistensial va gumanistik psixologiyalarning yondashuvlari, shuningdek, ertak terapiyasi va trans texnikasi ko'rib chiqiladi, bu matnning ramziyligini va uning din psixologiyasi uchun ahamiyatini chuqurroq tushunish imkonini beradi.

  29-34

  14

  3

  2026-08-01

• O‘ZBEKISTON TASHQI SIYOSATIDA TURKIY DAVLATLAR TASHKILOTI YO‘NALIShI VA ISTIQBOLLARI

  Adhamjon Baxtiyorjon o‘g‘li MAMADJONOV (Muallif)

  Ushbu tadqiqotning maqsadi O‘zbekiston tashqi siyosatida turkiy davlatlar tashkilotining o‘rni va ahamiyati, ishtirokning tarixi hamda zamonaviy bosqichi, kelgusidagi istiqbollari tahlilini amalga oshirish va tavsiyalar berishdan iborat. Maqolada O‘zbekistonning TDT dagi ishtiroki, uning nazariy asoslari, zamonaviy jihatlari o'rganilgan. Davlat rahbarlarining oliy darajadagi uchrashuvlari, davlat hukumat vakillarining keng va tor doiradagi yig‘ilishlari va undan ko‘zlangan maqsadlar shuningdek, ushbu aloqalardan kutilayotgan istiqbollar muhokama etilgan hamda nazariy takliflar ishlab chiqilgan.

  72-76

  27

  2

  2026-07-29

• ИСЛОМ ДИНИДА “ПОРА” ВА “ПОРАХЎРЛИК” КОНЦЕПТЛАРИДАГИ НАЗАРИЙ ҚАРАШЛАР

  Шахноза Яхшибоевна АЛИМОВА (Muallif)

  Маълумки, коррупция феномени кўп асрлик тарихга эга. Сўнгги аср давомида бу ҳодиса ҳуқуқшунослик, сиёсатшунослик, маданиятлараро коммуникациянинг турли соҳаларида илмий-тадқиқот мавзусига айланди. Бироқ, порахўрликнинг юзага келиш ва тарқалишига сабаб бўладиган тушунча ва муносабатларнинг пайдо бўлишидаги шарт-шароитлар ва бунинг асосида жамиятда шаклланадиган коррупцияга оид ҳаракатлар илмий жиҳатдан кам ўрганилган. Ушбу мақолада исломда “пора” ва “порахўрлик” концептларидаги назарий қарашлар таҳлилга тортилган.

  77-80

  18

  2

  2026-07-27

• ХАЛҚАРО ҲУҚУҚ РИВОЖИДА ИМОМ САРАХСИЙНИНГ ЎРНИ

  Муҳаммаднур МУРОДХОНОВ (Muallif)

  Ушбу мақола ХI асрда яшаб ижод қилган Муҳаммад ибн Aҳмад Aбу Бакр Сарахсийнинг ҳаёти ва илмий меросига бағишланган. Сарахсий ислом ҳуқуқининг ривожланишига улкан ҳисса қўшиш билан бирга, олим Муҳаммад Шайбонийнинг “Халқаро ҳуқуқ китоби”га шарҳлар ёзиш асносида биринчи бўлиб “сияр” – “халқаро ҳуқуқ”ни ҳуқуқнинг мустақил соҳаси сифатида таърифлаган. Сарахсий асарларида ҳуқуқнинг барча жиҳатlari батафсил ёритилган.

  37-41

  22

  3

  2026-08-03

• БАҒРИКЕНГЛИКНИНГ ДИНИЙ-МАЪРИФИЙ АСОСЛАРИ

  Aziza NOSIROVA (Muallif)

  Мақолада диний ксенофобия ва исламофобияни олдини олишда Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада амалга оширилган ислоҳотлар ва ислом динининг бағрикенглик ғояларидан мисоллар келтирилган. Диний ва миллий бағрикенглик демократик давлат ва жамиятнинг муҳим жиҳати бўлиб, бағрикенглик фуқароларо тинчликни таъминлайди, жамиятда табиий равишда учрайдиган ижтимоий фарқларнинг кескинлашувига, ижтимоий низоларнинг юзага келишига йўл қўймайди.

  101-104

  3

  3

  2026-08-19

• ЗАРДУШТИЙЛИК ҒОЯЛАРИНИНГ ИЖТИМОИЙ-ТАРИХИЙ АҲАМИЯТИ

  Раъно УРАЗОВА (Muallif)

  Мазкур мақолада зардуштийликнинг вужудга келиши бронза ва илк темир даврларида жамиятнинг навбатдаги тараққиёт босқичи тақозоси сифатида таҳлил қилинган. Шунингдек, Зардуштнинг тарихий миссияси, зардуштийлик таълимотининг етакчи ғояси ҳисобланган эътиқод эркинлиги, таълимотнинг асосий белгиси қурбонлик орқали илоҳларга келтириладиган эҳсонларни инкор этиш масаласи ҳамда “Гоҳлар”да Зардушт шахсининг тарихийлиги ифодалари илмий асосланган.

  133-137

  5

  3

  2026-08-03

• ИСЛОМ ТАРИХИДА ХАЛИФАЛИК ИНСТИТУТИ

  Аҳаджон ҲАСАНОВ (Muallif)

  Ушбу мақолада Ислом тарихида халифалик институти борасида сўз юритилади. Муҳаммад (с.а.в.) ҳаёт пайтларидаёқ келажакда бу давлатни бошқаришда муайян ўзгаришлар юз беришини, динийлик ва дунёвийлик муносабатларида батамом янги тамойиллар шаклланишини англаган ҳолда “мендан кейин халифалик ўттиз йил давом этади, ундан сўнг амирлик-подшолик бўлади”, мазмунидаги ҳадисларини илмий жиҳатдан асослаш долзарб масалалардан саналади.

  3-5

  13

  5

  2026-08-03

• ДИДАКТИЧЕСКИЕ ПРИНЦИПЫ ПРЕПОДАВАНИЯ РЕЛИГИОВЕДЧЕСКИХ ДИСЦИПЛИН

  Зебо Хамидовна КАСИМОВА (Muallif)

  Ушбу илмий мақолада олий таълим муассасаларида диншунослик туркумидаги фанларнинг ўқитилиши масалалари, унга қўйиладиган дидактик талаблар ҳақида фикрлар келтирилган. Виждон эркинлиги, диний бағрикенглик масалалари борасида олиб борилаётган оқилона сиёсатнинг таълим мазмунига сингдирилиши ҳамда мазкур йўналишда дарс олиб бораётган педагоглар фаолиятини диний ва дунёвий билимлар уйғунлигига йўналтирилиши долзарб аҳамият касб этади. Шунингдек машғулотларда турли диний конфессияларнинг вакиллари бўлган талабалар онгига диншунослик ва илоҳиётшунослик фанларини ўқитиш тамойилларидан келиб чиқиб, феноменологик жиҳатлари ва тафовутларини очиб беришга эътибор қаратилган.

  84-86

  1

  1

  2026-08-19

• БАҒРИКЕНГЛИК – ИМОН-ЭЪТИҚОД АСОСИ ВА ТАРАҚҚИЁТ ГАРОВИ

  Ивадулла Зиятович АХРОРОВ (Muallif)

  Ушбу мақолада тарихда ўзбек халқи кўрсатган бағрикенглик намунаси, уларни бу фазилатга ундаган имон-эътиқод масаласи, Ислом динида бағрикенгликка бўлган муносабат ва бу юксак инсоний фазилат учун ислом манбаларида ваъда қилинган улкан ажру мукофотлар Қуръон оятлари ва ҳадиси шарифлар орқали ёритиб берилган.

  80-83

  14

  3

  2026-08-19

• YUSUF XOS HOJIBNING “QUTАDG‘U BILIG” DOSTONIDАGI DINIY-FАLSАFIY QАRАSHLАRI

  Jaloliddin Aliqulovich BO‘RIEV (Muallif)

  Yusuf Xos Hojib o‘rta asr turkiy xalqlari falsafiy tafakkurining rivojlanishida muhim o‘rin tutgan mutafakkirdir. U nafaqat adabiyot va til sohasidagi iste’dodli arbob, balki o‘z davrining atoqli faylasufi, atoqli olimi ham edi. Yusuf Xos Hojib ijodiy merosida turkiy xalqlar, qabilalar, oila, davlat, huquq va axloq tarixi o‘z ifodasini topgan.

  235-238

  15

  5

  2026-08-19

• Христианликнинг илк даврларида аскетик карашлар эволюцияси

  Гулнора ХУДОЙБЕРГАНОВА (Muallif)

    Руҳий амалиёт сифатида аскетизм ўзига хос тарзда деярли барча динларда мавжуд бўлишига қарамай, уларнинг ҳар biri бу ҳолатга (ҳодисага) ўзига хос маъно ва аҳамият беради. Шу билан бирга аскетик ҳолатнинг умумий жиҳатлари ҳам мавжуд.

  
  

  Мазкур мақолада аскетизм феноменининг христианликдаги эволюцияси таҳлил қилинган. Бу соҳада тадқиқот олиб борган шарқ ва ғарб олимларининг тадқиқотлари асосида христианликдаги аскетизмнинг моҳияти ҳамда унинг йўналишлардаги ўзаро муштарак ва фарқли жиҳатлари очиб берилган.

  185-187

  8

  3

  2026-08-03

• Ибтидоий диний тасаввурларни англашда асотирларнинг ўрни

  Маҳфуза АЛИМОВА (Muallif)

    Қадимда одамнинг борлиқ олам ҳақидаги ибтидоий тасаввурлари мажмуи асотирларда акс этиб, коинотнинг яратилиши, инсон, ўсимликлар ва ҳайвонот дунёсининг вужудга келиши, самовий жисмларнинг пайдо бўлиши, табиий ҳодисаларнинг сабаблари ва моҳияти, афсонавий қаҳрамонлар, маъбудлар ва илоҳлар тўғрисидаги эътиқодий қарашларни ўз ичига олган. Мифологик афсоналар қадимги халқлар учун оламни англашнинг бир усули бўлган.

  176-180

  21

  3

  2026-08-03

• XVI аср нарратив манбаларида Шайбоний Убайдуллахон ҳақида мухтасар қайдлар

  Фаррух ФАЙЗУЛЛАЕВ (Muallif)

   Тарихий манбаларни тадқиқ этиш орқали ҳозирги кунимизда биз учун ўтмишга айланган буюк шахслар ҳаётига гувоҳ бўламиз. Уларнинг ранг-баранг ҳаёти, саркардалик фолияти, адабий ҳаётда тутган ўрни, ҳозирги кундаги аҳамияти нечоғлик муҳим эканлигини англаймиз. Тарихий шахс, воқеалар даврга қараб турлича талқин этилганига гувоҳ бўламиз. Ушбу мақолада XVI аср Марказий Осиёда муҳим ўрин тутган жасур саркарда, шоир, таниқли дин ва тасаввуф намоёндаси, илм-фан, маданият ҳомийси Убайдуллахоннинг ҳарбий юришларини мавжуд манбалар асосида ёритишга ҳаракат қилдик. Бу шахс ҳақида Эрон тарихчилари қандай ёндашувга эга бўлганлиги масаласи муайян даражада ўрганиб чиқилган.

  108-113

  12

  4

  2026-08-03

• АБУ АЛИ ИБН СИНО ТЕОЛОГИК МЕРОСИНИ ЎРГАНИШДА ИЛМИЙ МАНБАЛАР

  Рамзиддин ИСАКДЖАНОВ (Muallif)

  Шарқнинг буюк мутафаккири, “Шайҳур-раис”, қомусий олим Абу Али ибн Синонинг илмий мероси ўзининг кўпқирралиги билан характерлидир. Унинг илоҳиёт соҳасига оид асарларини тадқиқ этишда ғарб ва мусулмон олимларининг ёндашуви ҳам турличадир. Дин фалсафани уйғунлаштиришга уринган алломанинг теология соҳасидаги асарлари манбашунос, исломшунос ва диншунослар учун катта эшикларни очиб беради. Айнан Ибн Синонинг ислом манбаларига асосланган теологияси унинг илмий меросининг энг кам ўрганилган қисмидир

  103-109

  2

  3

  2026-08-03

• XXI АСР БОШИДА ЯҚИН ШАРҚДАГИ ИЖТИМОИЙ-СИЁСИЙ ВАЗИЯТНИНГ КЕСКИНЛАШУВИ (МИСР АРАБ РЕСПУБЛИКАСИ МИСОЛИДА)

  Комилжон ШЕРМУХАМЕДОВ (Muallif)

  Мақолада “Араб баҳори” номи остида Яқин Шарқ мамлакатларида мухолиф кучлар томонидан бир қанча давлатларнинг иқтисодий қувватини издан чиқариб, унинг натижасида қонуний ҳукуматни ағдаришга қаратилган оммавий қўзғолонлар Миср Араб Республикаси мисолида очиб берилган. Унда “Мусулмон биродарлар” уюшмасининг сиёсий қаноти ҳисобланган “Адолат ва озодлик партияси” раҳбари Муҳаммад Мурсий орқали ҳокимият тепасига келиши ва ҳокимиятдаги узоқ чўзилмаган фаолияти таҳлил этилган.

  52-57

  16

  3

  2026-08-03