- Uy
- Topish
Topish
Qidiruv natijalari
-
МАРКАЗИЙ ОСИЁ: БАРҚАРОР РИВОЖЛАНИШ ВА ИҚЛИМ ЎЗГАРИШИГА МОСЛАШИШ
Абдували ИСАДЖАНОВ (Muallif)Мақолада Марказий Осиёда атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлашнинг хусусиятлари ва устувор йўналишлари, иқлим ўзгаришига мослашишнинг минтақавий жиҳатлари, Барқарор ривожланиш мақсадларини амалга ошириш чора-тадбирлари, яшил иқтисодиётни шакллантиришдаги муаммоларни ҳал қилиш, Орол экологик халоқатнинг салбий оқибатларини камайтириш чора-тадбирлари, икки ва кўп томонлама келишувларни амалга ошириш асосида Оролбўйи минтақасини барқарор ривожлантириш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш, глобал иқлим ўзгаришига мослашиш бўйича эко-инновациялар асосида иқтисодий, ижтимоий ва экологик чора-тадбирларни асослаб берилган.
137-141310122026-08-03 -
ТУРК ҲОҚОНЛИГИ ДАВРИДА МАРКАЗИЙ ОСИЁДАГИ ДИНЛАР ВА УЛАРНИНГ БОШҚАРУВ ТИЗИМИГА ТАЪСИРИ
Ziyodilla ZINATULLAYEV (Muallif)Ислом кириб келиши арафасида Марказий Осиё турли халқлар ва маданиятларнинг ассимиляция жараёнлари фаол кечган ҳудуд бўлиши билан бир қаторда минтақада турли дин ва таълимотлар чуқур илдиз отган эди. Мазкур эътиқодлар жамиятнинг ижтимоий-сиёсий ҳаётида жуда катта таъсирга эга бўлган. Мақолада Марказий Осиёнинг исломгача бўлган даврдаги қадимги динлари ва бошқарув тизими бирламчи манбалар ва илмий адабиётлар асосида ёритилган.
139-143346182026-08-02 -
БМТ-80: ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН, ЯНГИ МАРКАЗИЙ ОСИЁ ВА ГЛОБАЛ ХАТАРЛАРГА КОМПЛЕКС ЁНДАШУВ
Акмалхон АКМАЛХAНОВ (Muallif)Мазкур мақолада Ўзбекистоннинг сўнгги йилларда БМТ майдонида илгари сурган ташаббуслари, айниқса, Марказий Осиёда минтақавий ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган ҳаракатлари таҳлил қилинади. Шу билан бир қаторда, Ўзбекистоннинг Марказий Осиёни тинчлик, барқарорлик ва изчил тараққиёт маконига айлантиришга қаратилган комплекс ёндашуви БМТнинг глобал мақсадлари (Барқарор Ривожланиш Мақсадлари, тинчликни сақлаш) билан қанчалик уйғун эканлигини кўрсатиб берилади.
34-37281152026-09-19 -
VIII–IX ASRLARDA TURONDA ARAB XALIFALIGI YER-MULKCHILIK TIZIMI: XAROJIY, SAVOFIY VA IQTO YERLARI TAHLILI
Javohir ZAFARZODA (Muallif)Ushbu maqolada V111-1X asrlarda Arab xalifaligi tomonidan Turon (Markaziy Osiyo) hududlarining egallanishi ortidan shakllangan yer-mulkchilik tizimi chuqur tahlil qilinadi. Asarda ayniqsa xarojiy yerlar, savofiy yerlar va iqtoyerlarining huquqiy maqomi, iqtisodiy funksiyasi va jamiyatdagi o'rni haqida mufassal ma Tumotlar berilgan. Muallif mavzuni yoritishda zamonaviy tadqiqotlar bilan bir qatorda, xaroj kitoblari, islomiy-huquqiy manbalar va umumiy tarixga oid manbalardan keng foydalanadi. Maqolada Arab xalifaligining soliq siyosati va uning mahalliy aholi ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga ta ’siri ham о ‘rganilgan. Tadqiqot natijalari Turondagi yer-mulkchilik tizimining о ‘ziga xos jihatlarini ochib beradi va о ‘ria asrlar agrar munosabatlarini anglashda muhim manba bo ‘lib xizmat qiladi.
43-49213272026-05-16 -
ҲОЗИРГИ КУНДА МАРКАЗИЙ ОСИЁ ДАВЛАТЛАРИНИНГ ҲАМКОРЛИГИ ВА ИНТЕГРАЦИЯСИНИ МУСТАҲКАМЛАШ ЙЎНАЛИШЛАРИ
Шухрат ТОХТИЕВ (Muallif)Ushbu maqola Markaziy Osiyo mamlakatlarida (Qozog'iston, Qirg'iziston, Tajikistan, Turkmaniston va O'zbekiston) mintaqaviy hamkorlik va integratsiyani chuqurlashtirishning asosiy yo ‘nalishlarini ко ‘rib chiqadi. Tahiti integratsiyaning siyosiy, iqtisodiy, geostrategik va ijtimoiy-madaniy shartlariga asoslanadi. Quyidagi ustuvor yo'nalishlar ajratib ко ‘rsatilgan: iqtisodiy integratsiya va savdo; energiya va suv resurslari; transport va tranzit; xavfsizlik va terrorizmga qarshi kurash; raqamli transformatsiya va ta 'Um; institutsional rivojlanish; va mintaqaviy hamkorlik formatlari. Har bir yo ‘nalish bo ‘yicha alohida mexanizmlar, amalga oshirish bosqichlari va asosiy to ‘siqlarni bartaraf etish ho ‘yicha tavsiyalar taklif etiladi.
103-107344352026-05-20 -
ТУРКИЙ ТИЛЛИ ДАВЛАТЛАР ЎРТАСИДАГИ ИНТЕГРАЦИОН ЖАРАЁНЛАРНИНГ РИВОЖЛАНИШИ
Жавоҳирхон СОБИРОВ (Muallif)Ушбу мақолада Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгашининг халқаро алоқалардаги роли ёритилган. Бундан ташқари, туркийзабон халқларнинг келиб чиқиши тарихли, маданияти, тили ва динининг яқинлиги ҳақида сўз юритилади. Мақолада Марказий Осиё мамлакатларини Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгашидаги иштирокининг аҳамияти ва ташкилот доирасида интеграцион жараёнларга таъсири каби масалаларга доир фикр-мулоҳазалар баён этилган.
102-105270202026-08-02 -
AFGHAN FACTOR IN THE FORMATION OF A STABLE POLITICAL ENVIRONMENT IN CENTRAL ASIA
Mukhtor NAZIROV, Javlon ASQAROV (Muallif)Мазкур мақолада Марказий Осиёда сиёсий муҳитнинг барқарорлигини таъминлаш ҳамда минтақавий тараққиёт салоҳуятини янги даражага кўтариш жараёнларидаги Афғонистон омили, бу борадаги Ўзбекистоннинг халқаро ташаббуслари таҳлил қилинади. Шунингдек, 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси асосида Ўзбекистон ва Афғонистон ўртасидаги яхши қўйничилик муносабатларининг изчил ривожланшии очиб берилди.
114-117339192026-08-02 -
Шошлик муҳаддисларнинг Марвдаги фаолияти
Нематулло МУХАМЕДОВ (Muallif)IX-XII асрлар Мусулмон Ренессанси даври сифатида эътироф этилган. Ушбу даврда Марказий Осиёда илмфан ва маданият, айниқса, ислом илмлари тараққий қилган. Бухоро, Самарқанд, Насаф, Термиз, Хива, Марв, Шош каби қадимий шаҳарлар ислом дунёсидаги илмфан ва маданият марказлари сифатида машҳур бўлган. Жумладан, Тошкент – ўрта аср манбаларида Шош деб номланиб, бу ердан ҳадис, фиқҳ каби ислом илмларида кўплаб таниқли олимлар етишиб чиққан. Милодий IX аср ҳадис илмида катта ютуқлар қўлга киритилгани боис “ҳадис илмининг олтин асри” деб юритилади.
Мақолада ўрта асрларда (IX-XII) яшаган Шошлик муҳаддисларнинг минтақа илмий марказларида ва Марвдаги фаолияти таҳлил қилинган. Шунингдек, Шош воҳасида ҳадис илмини ривожланишида ўрта асрлардаги анъанага мувофиқ Самарқанд, Бухоро, Хива, Насаф, Термиз ҳамда минтақадаги Марв, Қазвин каби турли шаҳарлардаги мадрасаларда фаолият кўрсатган олимлар ўртасидаги илмий ҳамкорлик масалалари тадқиқ этилган.
3-7221162026-08-03 -
ҚУРЪОНИ КАРИМ ҚЎЛЁЗМА НУСХАЛАРИНИНГ МАНБАШУНОСЛИК ТАҲЛИЛИ
Неъматулло НАСРУЛЛАЕВ (Muallif)Ушбу мақолада Қуръони каримнинг Абу Райҳон Беруний номидаги ЎзР ФАШИда сақланаётган бир қатор ноёб нусхаларининг манбашунослик таҳлили ҳақида сўз боради. Муаллиф томонидан Қуръони карим қўлёзмаларининг жами 28 та IX-XIX асрлар орасига тегишли Марказий Осиё шаҳарларида кўчирилган нусхалар кўриб чиқилган. Фонддаги бундай ноёб маънавий бойлик нусхалар республиканинг бошқа фондларида деярли учрамайди. Улар ўзининг қадимийлиги, хатининг нафислиги, тўлиқ ва яхши сақланиши билан бошқа фонд нусхаларидан ажралиб туради.
30-35343172026-08-19 -
ИҚЛИМ ЎЗГАРИШИ ОҚИБАТЛАРИГА ҚАРШИ КУРАШДА МАРКАЗИЙ ОСИЁ ДАВЛАТЛАРИНИНГ ҲАМКОРЛИГИ
Мухтор Махмудович НАЗИРОВ (Muallif)Мазкур мақолада иқлим ўзгариши муаммоларининг глобал аҳамияти, табиий офатлар ва уларнинг оқибатлари кўриб чиқилади. Мақолада асосий эътибор Марказий Осиёдаги долзарб экологик муаммолар, жумладан минтақада сув тақчиллиги муаммоси таҳлил қилинган ва унинг ечими учун билдирилган таклифлар умумлаштирилган.
97-102138172026-08-03 -
МАРКАЗИЙ ОСИЁДА ҲАЗРАТ АЛИ НОМИ БИЛАН БОҒЛИҚ ЗИЁРАТГОҲЛАР
Shukhrat Rustamovich TOKHTIEV (Muallif)Мақолада Ҳазрат Али шахсини шиалар ўртасида илоҳийлаштирилиши туфайли турли ривоятларнинг келиб чиқишига ва ҳозирги Ўзбекистон, Тожикистон, Озарбайжон, Туркманистон ва Афғонистон ҳудудларида ҳам халифа Али номи билан боғлиқ муқаддас жойлар вужудга келгани ёритилган бўлиб, шиалар Макка ва Мадина шаҳарларига ҳаж зиёрати вақтида амал қилинадиган тартиб-қоидалар, удум ва маросимларни бажариши каби шундай тартиб-қоидалар асосида ўзларининг муқаддас шаҳарларини ҳам зиёрат этишлари аниқланган.
36-39289252026-07-25 -
МАРКАЗИЙ ОСИЁ МУСУЛМОНЛАРИ ДИНИЙ ИДОРАЛАРИНИНГ ФАТВО БЕРИШДА ЎЗАРО ҲАМКОРЛИКНИНГ АҲАМИЯТИ
Миродил Мирвахидович ХАЙДАРОВ (Muallif)Ушбу мақола Марказий Осиё мусулмонлари диний идораларининг минтақа давлатларидаги ижтимоий-сиёсий масалаларни тартибга солувчи фатволар чиқаришдаги ҳамкорлиги масалаларига бағишланган. Фатво мусулмонлар ижтимоий-сиёсий ҳаётининг кўп жабҳаларини белгилаб берувчи муҳим восита бўлиб, фатволар орқали диндорлар ўзларининг ҳаётий саволларига жавоб оладилар, мунозарали вазиятларни ҳал қиладилар. Мақолада фиқҳий масалаларда Марказий Осиё мусулмонлари диний идоралари вакиллари олдида турган асосий вазифалар баён этилган, шунингдек, фатволар ишлаб чиқишда ҳар томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлаш борасида таклифлар берилган.
42-45329212026-08-01 -
ИСЛОМ МАФКУРАСИДА САЁҲАТ ОМИЛИ: МОҲИЯТ ВА АҲАМИЯТ
Гулдона Мамановна ТАНИЕВА (Muallif)Саёҳат ислом динининг ёйилишида ва ислом цивилизацияси тараққиётида жуда муҳим омил саналади. Ўрта асрларда мусулмонларнинг илм ўрганиш, савдо иши, элчилик алоқалари ва ҳаж қилиш мақсадларида амалга оширилган саёҳатлари халқаро маданий алоқалар ривожи, ислом маданиятининг кенг ёйилиши учун катта имконият яратган. Шу маънода сафар омили Марказий Осиё мусулмонлари ҳаётида ўзига хос ижтимоий, иқтисодий, маънавий ва маърифий жиҳатларга эга бўлган.
55-58174162026-08-01 -
SAUDIYA ARABISTONI VA TURKIYADAGI TURKISTON MUHOJIRLARI TARIXI (1917-1990-YILLAR)
Avazbek GANIYEV, Zarnigor NISHONOVA (Muallif)Ushbu maqoiada Turkiston milliy-ozodlik harakatining shakllanishi, rivojlanishi va uning ijtimoiy-siyosiy oqibatlari tahlil qilinadi. Turkiston xalqlarining mustamlakachilikka qarshi kurashi tarixiy jarayon sifatida ко rib chiqilib, lining asosiy bosqichlari, yetakchi shaxslari va ularning maqsadlari yoritiladi. Shuningdek, harakatning g'oyaviy asoslari, uning minlaqadagi ta siri va milliy о 'zlikni shakllantirishdagi roli о 'rganiladi. Tadqiqot davomida arxiv hujjatlari, tarixiy manbalar va zamonaviy tadqiqotlardan foydalanilgan. Olingan natijalar Turkiston milliy-ozodlik harakatining nafaqat mintaqaviy, balki xalqaro ahamiyatga ega ekanligini ко ‘rsatadi.
3-11366432026-05-15 -
МАРКАЗИЙ ОСИЁ ХАЛҚЛАРИ МАЪНАВИЙ ТАРАҚҚИЁТИДА МУҲАДДИСЛАРНИНГ ЎРНИ
Дурбек РАХИМДЖАНОВ, Лаззат РЫСБЕКОВА (Muallif)Мақолада Марказий Осиёда ҳадис илмининг шаклланиши, ривожланиши ва унда муҳаддис олимларнинг ўрни ҳақида сўз боради. Мақолада, шунингдек, илк ҳадис етказувчилар турли соҳа вакиллари бўлиб, ҳадис ва ҳикматларни одамларга етказишда фаол бўлганликлари ҳам очиб берилган. Маълумотлар минтақанинг маънавий тарихи билан боғлиқ бирламчи манбалар маълумотлари асосида ёритилган.
16-20242192026-08-03 -
ДИНЛАРАРО ТОТУВЛИКНИ ТАЪМИНЛАШДА ЎЗБЕКИСТОННИНГ ТАРИХИЙ ТАЖРИБАСИ
Маҳфуза АЛИМОВА (Muallif)Бугунги кунда ёшлар тарбиясида динлараро тотувликни таъминлаш билан боғлиқ масалалар муҳим ўрин эгаллайди. Ўзбек халқи тарихий мураккаб жараёнларни бошқа динлар вакиллари билан биргаликда бошидан кечирар экан динлараро бағрикенглик борасида улкан тажриба тўплаб борди ва динлараро тотувликлик ўзбек маданияти ҳамда менталитетининг ажралмас қисмига айланди.
54-56201172026-08-02 -
ХХI АСР БОШЛАРИДА ЭНЕРГЕТИК ХАВФСИЗЛИК МУАММОЛАРИ: МОҲИЯТИ, ТУЗИЛИШИ ВА ТАМОЙИЛЛАРИ
Mukhammadolim MUKHAMMADSIDIQOV, Abrar TURAEV (Muallif)Мазкур мақолада бугунги кундаги долзарб геосиёсий масалага айланиб бораётган энергетик хавфсизлик муаммосининг назарий-методологик жиҳатлари тадқиқ этилган. Хусусан, энергетик хавфсизлик тушунчаси талқинлари, унинг геосиёсий омилга айланиши ва энергетик хавфсизликнинг тузилмавий элементлари ажратиб кўрсатилади. Энергетик хавфсизликни таъмилашга қаратилган замонавий ёндашувлар ва тенденциялар ҳамда энергетик хавфсизликнинг минтақавий жиҳатлари таҳлилининг назарий-методолик масалаларига эътибор қаратилган.
186-193381162026-08-03 -
МАРКАЗИЙ ОСИЁ ДАВЛАТЛАРИДА ЎТИШ ДАВРИНИНГ ХУСУСИЯТЛАРИ
Мухтор НАЗИРОВ (Muallif)Мазкур илмий мақолада Марказий Осиё давлатларида мустақилликнинг илк даври – ўтиш даврида кечган сиёсий жараёнларнинг ўзига хос хусусиятлари ретроспектив таҳлил қилинган. Мақолада Марказий Осиё мамлакатларида ички ва ташқи деструктив хавф-хатарлар, таъсирлардан холи бўлган миллий давлатчиликни шакллантириш йўлидаги айрим жиҳатлар, мураккаб жараёнларнинг моҳияти, минтақа давлатларида амалга оширилган ислоҳотларнинг барқарор тараққиётга таъсири каби масалаларга доир фикр-мулоҳазалар баён қилинган.
208-214292182026-08-03 -
AQSH, XITOY VA ROSSIYANING MARKAZIY OSIYODAGI MANFAATLARI MUVOZANATI
Мухтор НАЗИРОВ, Алишер ЖАҲОНОВ (Muallif)Ushbu maqolada AQSh, Rossiya va Xitoyning Markaziy Osiyo mintaqasidagi manfaatlari va ta’siri vositalari hamda ularning istiqbollari tahlil qilingan. Mazkur kuch markazlari ta’sirining namoyon bo‘lishining turli bosqichlari tahlil qilingan. Mualliflar Markaziy Osiyo mamlakatlarining postsovet davrida AQSh-RF-XXR uchburchagidagi kuchlarni turlicha қаbul qilgani va bu ularning ko‘pvektorli tashqi siyosati shakllanishining muhim shartlaridan biri bo‘lgani borasida fikr yuritadi. Shu jihatдан maqolada Rossiya, AQШ va Xitoyning Markaziy Osiyodagi manfaatlarining muvozanati mintaqa davlatlarining rivojlanishini ва mustaqil tashqi siyosiy yo‘nalishini ta’minlayotgani қайд etiladi.
102-109165322026-08-03 -
МАРКАЗИЙ ОСИЁ ДАВЛАТЛАРИНИНГ ҲАМКОРЛИГИДА МИНТАҚАВИЙ ТАШКИЛОТЛАРНИНГ ЎРНИ
Жавоҳирхон СОБИРОВ (Muallif)Мазкур мақолада Марказий Осиёнинг ҳамкорлигини мустаҳкамлашда минтақавий ташкилотлар аҳамияти, хусусан, туркий тили давлатлар ҳамкорлиги кенгаши ва Шанхай ҳамкорлиги ташкилотининг минтақа ривожида тутган ўрнига тўхталиб ўтилган. Мазкур минтақа давлатларининг барқарор ривожланиши ва хавфсизлиги масалаларига минтақавий ташкилотларнинг таъсири ёритиб берилган. Минтақа тараққиётига бевосита таъсир кўрсатадиган Туркий Кенгаш ва ШҲТ фаолияти таҳлил қилинган.
110-113137142026-08-03 -
ЎЗБЕКИСТОННИНГ ИҚЛИМ ЎЗГАРИШИГА ҚАРШИ КУРАШИШ ВА ЭКОЛОГИК БАРҚАРОРЛИК БЎЙИЧА ТАШАББУСЛАРИ
Мухтор Махмудович НАЗИРОВ (Muallif)Мақолада 2025 йилдаги глобал экологик вазият, иқлим ўзгариши ва унинг Марказий Осиё ҳамда Ўзбекистонга таъсири таҳлил қилинади. Президент Шавкат Мирзиёевнинг халқаро ташаббуслари, “яшил иқтисодиёт”га ўтиш стратегияси ва минтақавий ҳамкорлик масалалари ёритилган. Орол фожиаси, сув ресурслари ва барқарор ривожланиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилган.
25-30396152026-09-19 -
YANGI MARKAZIY OSIYODA MINTAQAVIY HAMKORLIK VA INTEGRATSIYA ISTIQBOLLARI
Musurmon XURRAMOV (Muallif)Ushbu maqola Markaziy Osiyoda mintaqaviy hamkorlik va integratsiya jarayonlarining yangi bosqichini tahlil qiladi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbuslari asosida siyosiy muloqotning institutsional shakllanishi, iqtisodiy hamkorlikning faollashuvi, suv-energetika masalalarida qo‘shma mexanizmlarning yo‘lga qo‘yilishi, xavfsizlik va madaniy-gumanitar integratsiyaning istiqbollari ko‘rib chiqiladi. Maqolada mintaqaning barqaror rivojlanishi, xalqaro tizimdagi o‘rni va kelajak istiqbollari hamkorlikning strategik ahamiyati nuqtai nazaridan ochib beriladi.
49-52346152026-09-19 -
ЎЗБЕКИСТОНДАГИ БАҒРИКЕНГЛИК СИЁСАТИНИНГ ХАЛҚАРО ДАРАЖАДАГИ НАМОЙИШИ
Саидумархон Сирожиддин ўғли БУРГУТХОНОВ (Muallif)Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг БМТ Бош Ассамблеясидаги нутқи асосида мамлакатнинг бағрикенглик сиёсатининг халқаро даражадаги стратегик намоёни таҳлил қилинади. Марказий Осиёда минтақавий тинчликни мустаҳкамлаш, глобал экологик таҳдидларга қарши курашиш ҳамда халқлар, маданиятлар ва цивилизациялар ўртасидаги мулоқотни ривожлантириш Ўзбекистоннинг “жаҳолатга қарши маърифат” тамойилига асосланган бағрикенглик позициясининг узвий давомидир. Мамлакатнинг устувор йўналишлари, жумладан, ёшларни тинчлик руҳида тарбиялаш ва халқаро ҳамкорликни чуқурлаштириш бўйича аниқ таклифлари кўриб чиқилади.
88-91159252026-09-19 -
МUHAMMAD SHARIF DAVLAT BOSHQARUVI HAQIDA
Yusupdjan Aripovich SADIKOV (Muallif)Maqolada XVI asr oxiri va XVII asr boshlarida Markaziy Osiyoda oʻzbek davlatchiligi, uning maʼmuriy apparati va usullari taqdim etilgan. Oʻsha davr olimi-faylasuf va shoir Muhammad Sharif Buxoriyning “Favaid Khaqaniya” asarida ifodalangan davlatchilik va davlat boshqaruvi haqidagi qarashlar aks ettirilgan.
50-52312272026-08-12 -
МАРКАЗИЙ ОСИЁДА ҲАЗРАТ АЛИ НОМИ БИЛАН БОҒЛИҚ ЗИЁРАТГОҲЛАР
Шухрат ТОХТИЕВ (Muallif)Мақолада Ҳазрат Али шахсини шиалар ўртасида илоҳийлаштирилиши туфайли турли ривоятларнинг келиб чиқишига ва ҳозирги Ўзбекистон, Тожикистон, Озарбайжон, Туркманистон ва Афғонистон ҳудудларида ҳам халифа Али номи билан боғлиқ муқаддас жойлар вужудга келгани ёритилган бўлиб, шиалар Макка ва Мадина шаҳарларига ҳаж зиёрати вақтида амал қилинадиган тартиб-қоидалар, удум ва маросимларни бажариши каби шундай тартиб-қоидалар асосида ўзларининг муқаддас шаҳарларини ҳам зиёрат этишлари аниқланган.
107-111290162026-08-02

