- Uy
- Topish
Topish
Qidiruv natijalari
-
МАҲМУД ЗАМАХШАРИЙНИНГ АРАБ ИЛМЛАРИ РИВОЖIDAGI ЎРНИ
Баҳодир Баҳрамович ПИРМУҲАМЕДОВ (Muallif)Мазкур тадқиқотда Маҳмуд Замахшарийнинг араб илмлари ривожига қўшган ҳиссаси таҳлил қилиниб, унинг тилшунослик, грамматика, лексикология, аруз ва адаб илмларига оид асарлари ҳақида маълумот берилади. Хусусан, ўрта аср араб адабиётида машҳур бўлган “Маърузалар илми” таърифи, унинг келиб чиқиш тарихи, бу йўналишда ёзган олимлар ва уларнинг асарлари таҳлил қилинади. Шунингдек, “Маърузалар илми” аҳамияти ва бу йўналишда ёзилган китобларнинг мазмун моҳияти ҳақида фикр юритилади. Тадқиқотда Маҳмуд Замахшарийнинг араб илмлари таснифига киритилган “Маърузалар илми” йўналишида яратилган “Рабийъу-л-аброр” асари, алломанинг уни яратишдан мақсади ёритилиб, асарнинг мазмун моҳияти қисқача таҳлил қилинган.
55-58125162026-08-03 -
ДИНШУНОСЛИК ТАЪЛИМ ЙЎНАЛИШИ ТАЛАБАЛАРИДА КАСБИЙ СИФАТЛАРНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ЛИНГВОДИДАКТИК ШАРТ-ШАРОИТЛАРИ
Dilbar Karimdjonovna XASANOVA (Muallif)Лингвистика ва дидактиканинг интеграцияси ҳисобланадиган ушбу тил таълимининг назарияси тилларни ўқитишда қонуниятларни ишлаб чиқади. Лингводидактика методологик асослар, таълимнинг мақсадлари, усуллари, мазмуни, воситалари, шакллари ва фанлараро алоқаларини ўз ичига олади. Ж.Жалоловнинг таърифига кўра, лингводидактика таълимнинг мақсад ва мазмуни, метод, шакл ва воситилари билан бирганликда бошқа фанларга алоқадорлиги, тил аспектлари ҳисобланадиган грамматика, лексика, фонетикага доир материалларни ўқитишда ҳамда тинглаб-тушуниш, гапириш, ўқиш ва ёзув каби тил кўникмаларини шакллантиришда методологик асос бўлиб хизмат қилади.
111-114252132026-08-19 -
АРАБ ТИЛИДА كاد ВА УНГА ЎХШАШ ФЕЪЛЛАРНИ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ
Нигора МУЛЛАСОДИКОВА (Muallif)Араб тили қадимий тил бўлиши билан бир қаторда ўзининг мукаммал грамматик қурилишига, гўзал лаҳжаларига ва бетакрор сўз бойлигига эгадир. Юртимизда ҳам араб тилига бўлган қизиқиш ортиб бормоқда, уни тил сифатида ўрганиш ва ўргатишга бўлган талаб кўпаймоқда. Мақолада араб тилига хос бўлган грамматикасининг бир жиҳати очиб берилган.
40-45333242026-08-03 -
ЧЕТ ТИЛЛАРИНИ ЎРГАНИШДА ҚЎШИҚЛАРНИНГ МУҲИМ ХУСУСИЯТЛАРИ
Durdona ESHBOEVA (Muallif)Ушбу тадқиқотнинг мақсади хорижий тилларни, хусусан, инглиз тилини ўрганишда қўшиқнинг муҳим жиҳатларини кўрсатишдир. Биз ҳаммамиз биламизки, қўшиқлар ҳис-туйғулар манбаи, яъни биз куйлаганимизда ёки тинглаганимизда йиғлаймиз, куламиз, ўтмиш ёки келажак ҳақида ўйлаймиз. Қизиғи шундаки, қўшиқ ҳатто янги тилларни ўрганишимизга ёрдам беради, айниқса ёш болалар учун.
43-45178152026-08-19 -
ЧЕТ ТИЛИНИ ЎРГАНИШДА НУТҚНИ ТИНГЛАБ ТУШУНИШДАГИ МУАММОЛАР
Бахромжон ДАМИНОВ (Muallif)Нутқ фаолияти турларининг ҳар бирининг ўзига хос қийинчиликлари мавжуд. Тинглаб тушунишда содир бўладиган қийинчиликлар ҳам бир талай. Уларни билиш чет тилини ўргатишда ҳал қилувчи зарурий шартлардандир. Идрок этиш, жумладан, нутқни идрок этиб тушуниш муаммолари жаҳон руҳшунослигида анча муфассал ишлаб чиқилган. Мазкур мақолада шу муаммоларни ечиш йўллари кўрсатилган.
36-42105222026-08-03 -
ТИЛШУНОСЛИКДА ТЕРМИНЛАРНИ ТАСНИФЛАШ МУАММОЛАРИ
Шохида АБДУЛЛАЕВА (Muallif)Терминлар мантиқий, лингвистик, илмий ва бошқа тамойилларга кўра турли хил таснифларга ажратилади. Терминлар касбий соҳада юзага келадиган ҳодисалар, концепциялар, феноменларни тавсифлаш воситалари саналади. Термин контекстдан ташқарида моҳият касб этмайди. Мақолада терминологик тушунчаларни таснифлаш зарурати, терминологик лексиканинг фарқли хусусиятлари, терминологияни тартибга солиш ва тизимлаштиришда таснифлаш тизимини яратиш зарурлиги таҳлил қилинган.
102-105344192026-08-02 -
АРАБ ТИЛШУНОСЛИК АНЪАНАСИ
Акбар КАЗАКБАЕВ (Muallif)Қадимги араб тилшунослиги ва фани ривожига араблар билан бир қаторда, эронийлар, греклар, еврейлар ҳамда араб халифалигига қарашли бўлган Марказий Осиё халқларининг фарзандлари ҳам катта ҳисса қўшганлар. Маколада араб тилшунослигининг шаклланиши ва қисқа вақт ичида юксак даражада тараққий етишига араб халқининг тез суръатлар билан юксалишига олиб келган тарихий шарт-шароитлар келтирилган.
106-109126172026-08-02 -
«МИФТАҲУ-Л-УЛУМ» АСАРИНИНГ ҚЎЛЁЗМА, ТОШБОСМА НУСХАЛАРИ ВА ЗАМОНАВИЙ НАШРЛАРИ
Акмалхон Аҳмад ўғли АКМАЛХОНОВ (Muallif)Мазкур мақолада Абу Яъқуб Саккокий ва унинг ёзган қимматли илмий асарлари, хусусан, ҳозирда ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган «Мифтаҳу-л-улум» асарининг қўлёзма, тошбосма, замонавий нашрлари ҳақида бирламчи манбалар асосида маълумотлар берилган. Шунингдек, «Мифтаҳу-л-улум» асарига ёзилган шарҳларнинг хусусиятлари, наҳв ва сарф бўлимларининг бошқа соҳа адабиётларидан фарқли жиҳатлари, муаллифнинг ўзига хос ёндашувга эга эканлиги ҳам баён қилинган.
22-28415182026-08-02 -
“МУҚАДДАМАТУ-Л-АДАБ” АСАРИДА “ҲАРФ” КАТЕГОРИЯСИНИНГ ЁРИТИЛИШ ПРИНЦИПЛАРИ
Дилфуза САГДУЛЛАЕВА (Muallif)Мазкур мацолада араб тилидаги сўз туркуми тизимида “уарф ” категориясининг ўрни ва таснифи масаласи илмий жиҳатдан таҳлил этилган. Араб граммапгистлари ва шарцшунос олимларнинг қарашлари қиёсий жиҳатдан ўрганилиб, “ҳарф” тушунчасининг ўзбек тилидаги қўлланилиши билан фарцли жиҳатлари очиб берилган. Тадқиқотнинг асосий объекта Маумуд Замахшарийнинг “Муқаддамату-л-адаб” асари бўлиб, ундаҳарф туркуми (ёрдамчи сўзлар)нинг структур-грамматик хусусиятлари мумтоз ва замонавий шарқ тилшуносларининг бу борадаги фикрлари асосида қиёсий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинган.
25-28471292026-05-21 -
АРАБ ТИЛИДА МАЙЛ ШАКЛЛАРИНИНГ ҚИЁСИЙ ТАХЛИЛИ
Xojiakbar NURIDDINOV (Muallif)Ушбу мавзу ўзбек ва рус тилидаги илмий манбаларда ҳам тўлиқ ёритилмаганлиги, аксарият холларда манбалар араб тилида ёритилган наҳв китобларида мавжуд бўлган, лекин ўзбек ва рус манбаларда бўлмаган қоидаларга эҳтиёж сезилади. Шундан келиб чиқиб, араб тилида хохиш-истак майлининг шакли ва унга оид семантик хусусиятларни араб манбалари асосида ўрганиш ва ўзбек тили билан қиёсий таҳлилини амалга ошириш тақозо этади.
78-81184182026-08-02 -
АРАБ ТИЛИ ЗАМОНАВИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ ШАКЛЛАНИШИДА СОЦИОЛИНГВИСТИК ТАМОЙИЛЛАР
Мўътабархон МАДАЕВА (Muallif)Инсоният тараққиётида илмий адабиётларнинг адабий қадрият сифатида сақланиши, адабий ёдгорликларни илмий ўрганишда сомий тиллар гуруҳига кирувчи араб тили грамматикаси, лингвистика илми замонавий лингвистика, лингвомаданиятшунослик, социолингвистика каби соҳаларга эътибор берила бошланди. Жамиятдаги тил терминологиясининг бойишига ижтимоий-сиёсий жараённинг таъсири анъанавий тилшунослик муаммолари, йўналишларини илмий-тадқиқ қилинишида ўзига хос мактаб ва ижтимоий характерга боғлиқлигини намоён қилмоқда.
94-96339182026-08-03 -
Arab tilini o‘rganishning o‘ziga xos jihatlari
Bahromjon DAMINOV, Dilorom YUSUPOVA (Muallif)Annotatsiya: Ushbu maqolada arab tilini o‘rganish jarayonida o‘zbekzabon talabalar uchun mavjud sharoitlar, qulayliklar, paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan to‘siqlar, qiyinchiliklar, ularni hal etishda o‘qituvchi va talabalarning vazifalari xususida so‘z boradi. Xususan arab tilini o‘rgatishda qadimda va hozirgi kunda qo‘llanilayotgan uslublar, metodlar va texnologiyalar, jumladan ularning o‘ziga xos yutuq va kamchiliklari haqida ҳам қисқача тўхталиб ўтилади.
90-94418222026-08-03 -
“Al-Mufassal fi san’ati-l-e’rob” asarining manbalari
Malika NASIROVA, Saida ASQAROVA (Muallif)Ushbu maqolada Mahmud Zamaxshariy o‘zining arab tili grammatikasiga oid “al-Mufassal fi san’ati-l-e’rob” asarini yozishda foydalangan manbalar tahlili keltirilgan. Olim grammatikaga oid har bir qoidani kuchli dalillar bilan asoslagan. Ma’lumki, arab tilida eng to‘g‘ri matn – bu Qur’oni karim oyatlari. Shu bilan birga Zamaxshariy bu asarida Qur’on qiroatlari, qiroatlar o‘rtasidagi jumla tarkibi hamda ma’noga ta’sirini yoritib bergan.
52-54175162026-08-03 -
МУҲАММАД АЛ-МУЪИЗЗИЙНИНГ «ТАСРИФ УЛ-АФЪАЛ» АСАРИДА АРАБ ТИЛИДАГИ ФЕЪЛЛАРНИНГ ТУРЛАРИ
Акбар КАЗАКБАЕВ (Muallif)Соҳа мутахассиси сифатида шарқшунос, арабиунослар учун араб тили ва унинг грамматикасини ўрганишда сарф ва наҳв уламоларининг давримизга қадар етиб келган асарларини тадқиқ этиш ҳозирги куннинг долзарб масалаларидан бири ҳисобланади. Шундай олимлардан бири Муҳаммад ибн Аби ал-Қосим ал-Муъиззий бўлиб, унинг “Тасриф ул-аф’ол” асарини ушбу мақола доирасида тадқиқ қилиш мақсад қилинди.
30-33153202026-08-02 -
АРАБ ТИЛИДА ОРТТИРMА ДАРАЖADАГИ СИФАТЛАРНИНГ СТРУКТУРАВИЙ ВА СИНТАКТИК ХУСУСИЯТЛАРИ
Малика NASIROVA, Зуҳра ERIMMATOVA (Muallif)Мazkur maqolada arab tili grammatikasi nahv bo‘limiga oid fe’lning vazifadosh shakllaridan biri orttirma darajadagi sifatning yasalishi va sintaktik xususiyatlari tahlillari keltirilgan. Ushbu mavzu doirasida bir qancha nahvshunos olimlarning qarashlari, jumladan alloma Mahmud Zamaxshariyning arab tili grammatikasida mumtoz manba sifatida qаdrlanadigan “al-Mufassal fi san’ati-l-e’rob” asaridan fikrlari keltirilgan. Shu bilan birga fe’ldan yasalgan ismlardan bo‘lmish orttirma daraja sifati fe’lning sintaktik vazifasini to‘liq bajarishi yoki bajara olmasligi to‘g‘risida mo‘tabar manbalardan misollar keltirildi. Nahvshunos olimlar o‘rtasida bo‘lib o‘tgan mashhur ‘’surma’’ bahsli munozarasi muxtasar yoritib berildi.
3-6214252026-08-03 -
YOSH O‘RGANUVCHILARNING TIL O‘RGANISH BO‘YICHA PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Durdona ESHBOEVA (Muallif)Maqolada maktabgacha yoshdagi va ingliz tilini o‘rganuvchi bolalarning til o‘rganishdagi yoshga doir lingvo-psixologik qobiliyatlari va xususiyatlari muhokama qilinadi. Dastlab, maqolada yosh o‘rganuvchilarning ba’zi yosh xususiyatlari ko‘rsatilgan bo‘lib, so‘ngra o‘qituvchilar uchun ularni o‘qitishning ba’zi usullari keltirilgan. Umuman olganda, hayotining dastlabki davrida bolalar turli xil ma’lumotlarni, shuningdek, chet tillarini tez o‘zlashtirish uchun juda yaxshi qobiliyatlarga ega bo‘ladilar.
98-101177172026-08-19 -
YOSH O‘RGANUVCHILARNING TIL O‘RGANISH BO‘YICHA PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Durdona ESHBOEVA (Muallif)Maqolada maktabgacha yoshdagi va ingliz tilini o‘rganuvchi bolalarning til o‘rganishdagi yoshga doir lingvo-psixologik qobiliyatlari va xususiyatlari muhokama qilinadi. Dastlab, maqolada yosh o‘rganuvchilarning ba’zi yosh xususiyatlari ko‘rsatilgan bo‘lib, so‘ngra o‘qituvchilar uchun ularni o‘qitishning ba’zi usullari keltirilgan. Umuman olganda, hayotining dastlabki davrida bolalar turli xil ma’lumotlarni, shuningdek, chet tillarini tez o‘zlashtirish uchun juda yaxshi qobiliyatlarga ega bo‘ladilar.
98-101196192026-08-19 -
“МИФТОҲУ-Л-УЛУМ” АСАРИДА СИНТАКТИК ЎЗГАРИШЛАР ВА УЛАРНИНГ САБАБЛАРИ БАЁНИ
Акмалхон АКМАЛХОНОВ (Muallif)Ушбу мақола Саккокийнинг араб филологияси бўйича фундаментал асари — “ Мифтоҳу-л-улум ” (Илмлар Калити) даги синтактик ўзгаришлар ва уларнинг юзага келиш сабабларини н аз арий-ам алий жиҳатдан чуқур ёритишга багишланган. Тадқиқотда мазкур асарнинг наҳвга оид қисмидаги айрим грамматик қоидалар, хусусан, сўзларнинг келишик категориясидаги ўзгариш тартиби, алоҳида турланишга зга сўзлар ва сўз бирикмаси тузилишида юз берган нозик фарцлар таллия этилади.
12-15504282026-05-19 -
Андалузияда араб тилшунослиги
Малика НОСИРОВА (Muallif)Мазкур мақолада Ислом дини тарқалгандан кейин Андалузияда араб тилшунослиги ва грамматика мактабларининг шаклланиш жараёни ёритилган. Умавийлар даврида илм-фанга берилган эътибор, Машриқ ва Мағриб ўртасидаги илмий алоқалар натижасида тилшунослик фанининг ривожланиши таҳлил қилинган. Андалузияга илк бор араб наҳви ва қироат илмларини олиб келган олимларнинг фаолияти таништирилган. Муаллиф турли табақа вакилларининг араб тили, луғат ва адабиёт илмларини ривожлантиришдаги хизматларини илмий асосда очиб берган.
48-5337192026-08-04

