Topish

Qidiruv natijalari

• ШАРҚ МУТАФАККИРЛАРИ ҚАРАШЛАРИДА ИШҚ ТАВСИФИ

  Наргиза ШОАЛИЕВА (Muallif)

  Ишқ тушунчаси кенг қамровли мавҳум тушунча бўлиб, бу туйғуни кимдир оташга ўхшатса, кимдир дардга, яна кимдир жунунлик деб билади. Мутафаккирлар фикрига кўра ишқ-муҳаббат икки турли бўлади. Биринчиси – банданинг Яратганга муҳаббати бўлиб, илоҳий ишқ ҳисобланади. Илоҳий ишқ боис банда покланади, мақомга етади. Иккинчиси – банданинг бандага муҳаббати. Бу муҳаббат одамни яшашга, ҳаёт завқини суришга чорлайди.

  44-48

  15

  1

  2026-08-03

• “ИККИ ЖАҲОН ҚУЁШИ” НИНГ ЁШЛАР ТАРБИЯСИДАГИ ЎРНИ

  Зоҳиджон ИСЛОМОВ (Muallif)

  Султон Увайс Қараний “Икки жаҳон қуёши”, “Яман юлдузи”, “Тобеийларнинг энг афзали” сифатларига сазовор бўлган зоҳидлик, тақво ва парҳезкорлик билан машҳур бўлган буюк тобеийлардан ҳисобланади. У хокисор бўлган, ўзини жуда ҳам камтар тутган, маънавий ҳаёти бошқаларникидан тубдан фарқ қилган, маънан бақувват, иродаси мустаҳкам, комил инсон бўлган. Увайс Қараний Аллоҳ таолони таниган инсонга кумуш ва олтиннинг қадри бўлмаслиги, доимо инсонларни яхшиликка буюриб, ёмонликлардан қайтариш зарурлиги, ҳар қанча қийинчилик ва машаққат бўлмасин ҳақни сўзлаш лозимлигини таъкидлаган.

  3-5

  8

  2

  2026-08-03

• УВАЙС ҚАРАНИЙ ҚАРАШЛАРИНИНГ ЁШ АВЛОД ТАРБИЯСИДАГИ АҲАМИЯТИ

  Зоҳиджон Маҳмудович ИСЛОМОВ (Muallif)

    Султон Увайс Қараний "Икки жаҳон қуёши", "Яман юлдузи", "Тобеийларнинг энг афзали" сифатларига сазовор бўлган зоҳидлик, тақво ва парҳезкорлик билан машҳур бўлган буюк тобеийлардан ҳисобланади. У хокисор бўлган, ўзини жуда ҳам камтар тутган, маънавий ҳаёти бошқаларникидан тубдан фарқ қилган, маънан бақувват, иродаси мустаҳкам, комил инсон бўлган. Увайс Қараний Аллоҳ таолони таниган инсонга кумуш ва олтиннинг қадри бўлмаслиги, доимо инсонларни яхшиликка буюриб, ёмонликлардан қайтариш зарурлиги, ҳар қанча қийинчилик ва машаққат бўлмасин ҳақни сўзлаш лозимлигини таъкидлаган.

  3-5

  6

  4

  2026-08-02

• БАҲОУДДИН НАҚШБАНД РУБОИЙЛАРИДАГИ ИНСОН ТУШУНЧАСИНИНГ ФАЛСАФИЙ ТАҲЛИЛИ

  Гулчеҳра Нигматовна НАВРЎЗОВА (Muallif)

  Мақолада Нақшбандия таълимотига оид асосий манбалар “Мақомоти Хожа Баҳоуддин Нақшбанд” ва “Рубоиёти Хожа Нақшбанд” асарларида ёзилган икки рубоийдаги “Ҳеч” иборасининг фалсафий таҳлили асосида Баҳоуддин Нақшбандни инсон тушунчасининг мазмун-моҳияти ёритилган. Инсон  зоҳиран Олами Сағир - Кичик Олам бўлсада, ботинан Олами Кабир - Катта Олам ва бутун борлиқни ўзида мужассам этган жамъ этувчи борлиқ эканлиги ҳамда унинг боқий ва фоний томонлари ёритилган.  

  49-53

  8

  3

  2026-08-06

• ХОЖА ЮСУФ ҲАМАДОНИЙ ИНСОННИНГ БОРЛИҚҚА МУНОСАБАТИНИНГ МЕЪЁРИ ҲАҚИДА

  Гулчеҳра НАВРЎЗОВА (Muallif)

  Макрлада Хожагон тасаввуфий таълимотининг асосчиси, Бухарой Шарифнинг Биринчи Пири Абдулхолиқ Ғиждувонийнинг устози Хожа Юсуф Ҳамадоний (1048-1141) асарларидан бири бўлган ‘Ъорлиқнинг инсонга бўйсундирилганлиги хақида ” рисоласида баён этилган инсоннинг ҳозирги кундаги ауамияти асосланган. Асардаги бош гоя инсонни борлиққа муносабатининг эҳтиёжи асосида бўлиши, борлицдаги неъматлардан фойдазанишдаўз уади, миҳдори, ўлчов доираси ва даражасини билиши бутун борлиқни мувозанатини сакрашга асос бўла олиши далилланган.

  3-8

  46

  4

  2026-05-16

• ИСЛОМДАГИ ТАҚИҚЛАР: АҚИДАВИЙ ЙЎНАЛИШЛАР ОРАСИДАГИ ЁНДАШУВЛАР

  Дилфуза ЗАКИРОВА (Muallif)

    Мақолада исломдаги ақидавий йўналишлар орасидаги ёндошувлар илмий жиҳатдан таҳлил қилинди. Ислом таълимотига кўра, табиатдаги кичик ҳужайралардан тортиб, энг катта сайёраларгача ҳаммаси илоҳий қонуниятларга бўйсунади. Жамият таъсири бўлмаган муҳитда ҳам муайян мувозанат мавжуд. Мақолада исломда мавжуд диний тақиқларнинг ақидавий асослари, турли ақидавий йўналишларнинг бу борадаги ёндошувлари тадқиқ ва таҳлил қилинган.

  64-67

  23

  3

  2026-08-02

• ИБОДАТГА ОИД СЎЗЛАРНИНГ СЕМАНТИК ЎЗГАРИШИ (ЗАМАХШАРИЙНИНГ «РАБИЙ-У- Л-АБРОР» АСАРИ АСОСИДА)

  Баходир Бахрамович ПИРМУҲАМЕДОВ (Muallif)

    Мазкур тадқиқотда Маҳмуд Замахшарийнинг "Рабийъу-л-аброр" асарида учраган ибодатга тааллуқли баъзи сўзлар таҳлил қилинади. Унда сўзларнинг асл семантик маъносига қўшимча янги маъно касб этиши ҳамда диний матнларда махсус атамалар сифатида қўлланила бошлаган акс этади. Хусусан, "Рабийъу-л-аброр" асарининг "Дин, у билан боғлиқ, намоз, рўза, ҳаж, садақа ва бошқа ибодатлар ҳақида" бобида келган "ҳаж", "закот", "намоз", "рўза" ва "таҳорат" каби диний атамаларнинг қиёсий-тарихий таҳлил амалга оширилиб, уларнинг семантик ўзгаришлари ва қай тарзда атама шаклига айлангани ҳақида фикр юритилади. Шунингдек, уларнинг тафсир, фиқҳ ва тасаввуф илмларида қандай маъно акс эттирган ва ўртадаги фарқли жиҳатлари Қуръон оятлари ва шариъат аҳкомлари мисолида кўрсатилади.

  74-77

  25

  3

  2026-08-02

• ХИТОЙ ДАВЛАТЧИЛИК ТИЗИМИ ШАКЛЛАНИШИ ТАРИХИ

  Нажмиддин НИЗОМИДДИНОВ (Muallif)

  Мазкур мақола қадимги Хитой давлатчилик тизими тарихига бағишланган. Шу боис мамлакатнинг бошқаруви ҳақида тасаввур ҳосил қилиш учун дастлаб Хитой афсонасига мурожаат қиламиз. “Қачонлардир «Осмон ости»ни донишманд Ян бошқарган. У қаригач валийаҳд деб ўз ўғлини эмас, балки иқтидорли ва шижоатли Шунни тайинлаган. Вақт ўтиши билан Шун ўз тахтини одамларни сув тошқинидан қутқара оладиган кишига топширишини эълон қилган. Бу ишни фақат буюк Уу уддалаган”. Айни шу масъулият туйғуси қадимги Хитой давлатчилик тизими тамойилини белгилаган.

  3-9

  26

  3

  2026-08-03

• ИСЛОМДАГИ ТАЪҚИҚЛАР: АҚИДАВИЙ ЙЎНАЛИШЛАР ОРАСИДАГИ ЁНДАШУВЛАР

  Дилфуза ЗАКИРОВА (Muallif)

  Мақолада исломдаги ақидавий йўналишлар орасидаги ёндошувлар илмий жиҳатдан таҳлил қилинди. Ислом таълимотига кўра, табиатдаги кичик ҳужайралардан тортиб, энг катта сайёраларгача ҳаммаси илоҳий қонуниятларга бўйсунади. Жамият таъсири бўлмаган муҳитда ҳам муайян мувозанат мавжуд. Мақолада исломда мавжуд диний тақиқларнинг ақидавий асослари, турли ақидавий йўналишларнинг бу борадаги ёндошувлари тадқиқ ва таҳлил қилинган.

  55-58

  13

  5

  2026-08-03

• Миллий таълим тизими ва янги Ўзбекистон

  Жуманиёз РАМАТОВ (Muallif)

  Мақолада Ўзбекистонда олиб борилаётган ислоҳотлар ва унинг жамият ҳаётида туб бурилиш даврининг ижтимоий-фалсафий моҳияти, ижтимоий аҳамияти ва инсон маънавий камолотига таъсири таҳлил қилинган ҳамда Ўзбекистонни янги босқичга олиб чиқиш омилларига бўлган эҳтиёжнинг ортиши билан боғлиқ масалалар илмий муҳокама қилинади.

  96-98

  3

  1

  2026-08-03

• ФАРЗАНД ТАРБИЯСИДА АЖДОДЛАР МЕРОСИНИНГ ЎРНИ

  Феруза НИЗАМОВА (Muallif)

  Мақолада турмуш тарзимиздаги маънавий қадриятларимиздан бўлган она ва бола саломатлиги, фарзанднинг соғлом рухдаги инсон бўлиб шаклланиши ғояси ҳақида фикр юритилади. Яъни, оилаларимизда соғлом маънавий муҳитни ташкил қилиш, эр-хотин, ота-она ва фарзандлар, қайнона ва келин ўртасидаги муносабатлар, қўшничилик муносабатларининг ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат руҳида бўлишига эришиш – бу юртимиздаги тинчлик-осойишталик ва аҳилликни янада мустаҳкамлашнинг энг муҳим шарти эканини доимо эсда тутмоғимиз лозим.

  52-54

  12

  2

  2026-08-03

• ТАҚДИР ТУШУНЧАСИ, УНГА БЎЛГАН МУНОСАБАТ ВА ИНСОНДАГИ ИХТИЁР ЭРКИНЛИГИ МАСАЛАСИ

  Сарвар АБДУЛЛАЕВ (Muallif)

  Аннотация. Ушбумақолада тақдир тушунчаси борасидаги айрим файласуфлар фикрларини илмий ўрганиб қиёслаш ва шу асосда жамиятда тақдир ва инсон ихтиёр эркинлиги масаласи бўйича илмий хулосалар қилиш мақсад қилиб олинди. Тақдир борасида гап кетганда ҳамма нарса олдиндан илоҳий тарзда битиб қўйилган бўлса, инсонда ихтиёр эркинлиги йўцми; иккинчиси, инсон эркин бўлса, тақдир битиги нима? Бу саволларга айрим фалсафий мактаблар ва мутафаккирлар фикрини ўрганиш билан илмий хулосалар қилиш муҳим ва долзарбдир. Тақдир тушунчасининг бевосита диний таълимотдан экани ва жамиятда инсонлар дунёқарашига таъсири нуқтаи назаридан, айрим хулосалар диний матн ва жамиятда матҳурлик топган файласуф-адиблар фикри билан ҳам қиёсланди.

  11-16

  27

  7

  2026-04-01

• Хожа Юсуф Ҳамадонийнинг Абдулхолиқ Ғиждувоний дунёқарашининг шаклланишидаги ўрни

  Ойгул Турсуновна ШАРИПОВА (Muallif)

    ушбу мақолада хожагон тасаввуфий тариқатининг асосчиси Хожа Абдулхолиқ Ғиждувоний дунёқарашиниг шаклланишида устози Юсуф Ҳамадонийнинг урни ва ролини ифодоловчи фикрлар манбалар асосида очиб берилган. Мавзуни ёритишда Юсуф Ҳамадонийнинг Ҳаёт мезони, Одоби тариқат, Коинот ва инсон асарларидаги мавзуга оид фикрлар фалсафий таҳлил қилинган. Манбалардаги фалсафанинг умумназарий масалаларига оид онтология, гносеология, аксиология, этика масалалари қиёсий ёритилган.

  137-141

  3

  1

  2026-08-03

• Ибтидоий диний тасаввурларни англашда асотирларнинг ўрни

  Маҳфуза АЛИМОВА (Muallif)

    Қадимда одамнинг борлиқ олам ҳақидаги ибтидоий тасаввурлари мажмуи асотирларда акс этиб, коинотнинг яратилиши, инсон, ўсимликлар ва ҳайвонот дунёсининг вужудга келиши, самовий жисмларнинг пайдо бўлиши, табиий ҳодисаларнинг сабаблари ва моҳияти, афсонавий қаҳрамонлар, маъбудлар ва илоҳлар тўғрисидаги эътиқодий қарашларни ўз ичига олган. Мифологик афсоналар қадимги халқлар учун оламни англашнинг бир усули бўлган.

  176-180

  21

  3

  2026-08-03

• ШАРҚ ФАЛСАФИЙ ТАФАККУРИДА ЖАҲОЛАТГА ҚАРШИ МАЪРИФАТ МАСАЛАСИНИНГ КОНЦЕПТУАЛ ТАҲЛИЛИ

  Бобир НЕГМАТОВ (Muallif)

  мақолада Форобий, Беруний, Ибн Синоларнинг жаҳолат, унинг ҳар қандай кўринишларига зарба бера оладиган ва у билан боғлиқ ҳолатларни олдини олиш учун асос бўлмиш илм-фан ва маърифат, уларнинг инсон ва жамият ҳаётидаги аҳамияти тўғрисидаги қимматли фикрлари илмий фалсафий жиҳатдан таҳлил қилинган. Бугунги кунда ушбу фикрлардан жамият ҳаётининг илмий маърифий ҳамда маънавий-мафкуравий соҳаларида кенг фойдаланиш мақсадга мувофиқ.

  89-95

  6

  1

  2026-08-03

• ЎЗБЕК МИЛЛИЙ ҚАДРИЯТЛАРИДА ФАРЗАНД ТАРБИЯСИГА ЭЪТИБОР

  Феруза НИЗАМОВА (Muallif)

  Мақолада турмуш тарзимиздаги маънавий қадриятларимиздан бўлган она ва бола саломатлиги, фарзанднинг соғлом рухдаги инсон бўлиб шаклланиши ғояси ҳақида фикр юритилади. Яъни, оилаларимизда соғлом маънавий муҳитни ташкил қилиш, эр-хотин, ота-она ва фарзандлар, қайнона ва келин ўртасидаги муносабатлар, қўшничилик муносабатларининг ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат руҳида бўлишига эришиш – бу юртимиздаги тинчлик-осойишталик ва аҳилликни янада мустаҳкамлашнинг энг муҳим шарти эканини доимо эсда тутмоғимиз лозим.

  99-101

  14

  2

  2026-08-03

• ИСЛОМ ҚАДРИЯТЛАРИ ВА УНИ ИЛМИЙ-МЕТОДОЛОГИК ЎРГАНИШ АСОСЛАРИ

  Разия МАТИБАЕВА (Muallif)

  Инсон ва инсоният учун муҳим бўлган ҳамма нарса қадриятлар деб аталади. Қадриятлар нарса ва ҳодисаларнинг, жамиятнинг, моддий ва маънавий бойликларнинг аҳамиятини ифодалаш учун фойдаланиладиган тушунчалардир. Ҳар бир халқнинг миллий қадриятlarini uning tarixi, маънавияти, маданияти, ўзига хос урф-одатлари, анъаналарисиз тасаввур қилиш қийин. Мақолада ислом қадриятлари, ёмон-яхши қадрият тушунчасининг таърифи берилади.

  23-29

  19

  3

  2026-08-03

• ISLOM RAHMAT DINIDIR

  Nargiza SHOALIYEVA (Muallif)

  Inson zoti qadimdan oʻz Xudosini izlab yashagan, ya’ni dinni haqiqatga erishish koʻprigi sifatida қабул қилган. Ibtidoiy davrdan dinlarni sodda koʻrinishi qayd etilgan, inson rivojlanishi sari dinlar koʻrinishi ham oʻzgarib, hozirgi kunda 10 mingdan ortiq din, mazhab va konfessiyalar dunyo boʻylab mavjud, shunga qaramasdan hali hanuzgacha inson zoti haqiqat изlashda davom etmoqda. Islom dini mohiyatining asosi bo’lmush mehr va muhabbat haqida so’z boradi. Zero, e’tiqod va diniy amaliyot odamlarga noqulay paytlarda qulaylik berish va ibodat joylarida boshqalar bilan ijtimoiy aloqalarini oshirish orqali psixologik farovonlikni oshirishidir. Koʻpgina tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, nafaqat keksalar, balki barcha yoshdagi odamlar, agar ular dindor boʻlsalar, baxtliroq, hayotlaridan mamnun boʻlishadi. Koʻrinishidan, dindorlik ham jismoniy salomatlikni yaxshilaydi va ba’zi tadqiqotlar, hatto dindorlar dindor boʻlmaganlarga qaraganda uzoqroq yashashini koʻrsatadi.

  
  

  Maqolada islom dini mohiyati va ahamiyati yanada yaqqolroq koʻrinishi uchun, din va uning tarixi borasida ma’lumotlar va ta’riflar keltirildi.

  88-91

  25

  2

  2026-08-03

• «RIBO» MASALASIDAGI XORIJIY ULAMOLARNING FATVOLARIDA ISLOM ME’YORLARINI ZAMONAVIY TALQIN QILISHning AYRIM JIHATLARI HAQIDA

  Бахромжон МАМАДИЕВ (Muallif)

  O‘rtacha daromadli oddiy musulmonlar uchun eng dolzarb masala – bu turli bank xizmatlaridan foydalangan holda ko‘chmas mulk va mashina sotib olishning ruxsat etilishi. Mulkiy masalalar bo‘yicha fatvolarda, ba’zi mamlakatlarning ulamolari, mazhablarga qarab, ma’lum bir شaroitda qarzlar bo‘yicha foizlardan foydalanishning joizligini bayon қiladilar, boshqalari esa xizmat haqi ko‘rinishidagi foiz daromadlarini egiluvchan tarzda to‘laydilar yoki har қanday shakldagisini man қiladilar. Iqtisodiy masalalar bo‘yicha fatvolarning shakllanishiga ko‘rib chiqilayotgan mamlakatlarning barqarorligi, siyosiy jarayonlari va moliyaviy siyosati ta’sir ko‘rsatadi.

  68-71

  4

  3

  2026-08-03