Mualliflar

  • Shukhrat Akmalеvich YOVQOCHEV Tashkent State University of Oriental studies Muallif
  • Guzal Shukhrat qizi KADIROVA Tashkent State University of Oriental studies Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2024/4/61-68

Kalit so‘zlar:

MAR tashqi siyosati Abdulfattoh as-Sisi MAR Konstitutsiyasi islom omili MARning geosiyosiy xususiyatlari “Arab doirasi” “Afrika doirasi” “Islom doirasi” “Osiyo doirasi” “Yevropa doirasi” “xalqaro doira”.

Annotasiya

Maqolada Prezident Abdulfattoh as-Sisi davridagi MAR tashqi siyosatini belgilovchi omillar, uning asoslari, tamoyillari va ustuvor yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. O‘z geosiyosati va ommaviy diplomatiya sohasidagi madaniy-tarixiy merosiga tayanadigan Misr jahonda o‘ziga xos o‘rni va roli borligini bayon etmoqda. Islom omili, davlatning geografik joylashuvi, uning tarixidagi o‘ziga xosliklar, mustamlakada kechgan o‘tmish hamda АQSh, SSSR/Rossiya, Buyuk Britaniya va Frantsiya singari davlatlar bilan o‘zaro munosabatlari, Suvaysh kanalining mavjudligi hamda Nil daryosi suv zaxiralarini taqsimlash muammosi uning tashqi siyosatidagi asosiy yo‘nalishlarni belgilab beradigan o‘ziga xos jihatlardir. Misr tashqi siyosatining asosiy printsiplari ko‘plab davlatlarga xos qoidalarning anʼanaviy majmuidan iborat bo‘lib, geosiyosiy vaziyati va rivojlanishiga xos xususiyatlari bilangina ajralib turadi.

Misr Аrab Respublikasining geosiyosiy xususiyatlari, o‘ziga xosligi hamda milliy xavfsizlikni taʼminlash vazifalari uning turli «doiralar»dagi milliy manfaatlari bo‘lishi zarurligini belgilab beradi. Masalan, Misrning «Аrab mamlakatlari doirasi»dagi manfaatlari milliy xavfsizlikni arab davlatlari va Аfrika atrofidagi xavfsizlikka asoslangan holda yanada kengroq tushunishni qamrab oladi. Uning «Аfrika doirasi»dagi manfaatlari mintaqa mamlakatlari, ayniqsa, MАR uchun strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Nil havzasi davlatlari bilan o‘z munosabatlarini iqtisodiy va madaniy sohalarda mustahkamlashga intilishida namoyon bo‘lmoqda. «Islom mamlakatlari doirasi»dagi manfaatlar Misr uchun islom dunyosi muammolarini izlab topish va ularning yechimini topish, islom dinidagi mo‘tadillik va bagʼrikenglik qadriyatlarini yoyish hamda dinlararo muloqotni ragʼbatlantirishni anglatadi. «Osiyo doirasi»dagi manfaatlar boshlanayotgan «Osiyo asri»ning bir qismiga aylanish uchun Osiyoning yetakchi mamlakatlari bilan munosabatlarni mustahkamlashni o‘z ichiga oladi. «Evropa doirasi»dagi manfaatlar Yevropa Ittifoqi bilan munosabatlarga taalluqlidir. Misrning jahondagi yetakchi davlatlar bilan munosabatlari «Xalqaro doira»dagi manfaatlar yo‘lida shakllantirilmoqda.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. The Constitution of the Arab Republic of Egypt, 2014 y. – https://worldconstitutions.ru/?p=1013.

2. Poyda А. Istoricheskiye determinanti vneshney politiki Arabskoy Respubliki Egipet // Vestnik Rossiyskogo universiteta drujbi narodov. Seriya: Vseobshaya istoriya. - № 2, 2018. – P. 192-200.

3. Abougabal H. Egypt rethinks foreign policy strategy // Middle East Business Intelligence (UAE), 23 February 2016. - https://www.meed.com/egypt-rethinks-foreign-policy-strategy/.

4. Ardovini L. Egypt’s faltering legitimacy: Sisi’s contested victory and pressing challenges. - The Foreign Policy Centre (UK), April 4, 2018. - https://fpc.org.uk/sisi/.

5. Barcelona declaration, adopted at the Euro-Mediterranean Conference, 27-28/11/95. - An official website of the European Union. - http://www.eeas.europa.eu/archives/docs/euromed/docs/bd_en.pdf.

6. Barcelona Declaration, 1995. - An official website of the European Parliament. - https://www.europarl.europa.eu/delegations/en/dmed/documents/eu-texts.

7. Darwisheh H. Regime Survival Strategies and the Conduct of Foreign Policy in Egypt // IDE Middle East Review (Japan), Vol.2 (2014-2015). - https://www.ide.go.jp/library/Japanese/Publish/Periodicals/Me_review/pdf/201503_01.pdf.

8. Egypt and Peacekeeping. – State Information Centre, Egypt. - https://www.sis.gov.eg/section/0/8332?lang=en-us.

9. Egypt’s foreign policy towards Arab crises. – State Information Centre, Egypt. https://www.sis.gov.eg/section/7302/9413?lang=en-us.

10. Egypt’s vision towards the Syrian crisis. – State Information Centre, Egypt. https://www.sis.gov.eg/section/0/9409?lang=en-us.

11. Egyptian Policy Foundations. – State Information Centre, Egypt. - https://www.sis.gov.eg/section/0/52?lang=en-us.

12. Egypt & the Renaissance Dam. – State Information Centre, Egypt. - https://www.sis.gov.eg/section/0/9426?lang=en-us.

13. Egypt’s vision on Iran’s nuclear crisis. – State Information Centre, Egypt. - https://www.sis.gov.eg/section/0/9392?lang=en-us.

14. Euro-Mediterranean Agreement, establishing an Association between the European Communities and their Member States, of the one part, and the Arab Republic of Egypt, of the other part. Text. - https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.2004.304.01.0038.01.ENG&toc=OJ:L:2004:304:FULL#L_2004304EN.01003901.

15. European Neighborhood Policy and Enlargement Negotiations, Egypt. - An official website of the European Union. - https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/neighbourhood/countries/egypt_en.

16. Haddad J. Foreign Policy under the President al-Sisi. Monterey (USA), 2018. – 57 p.

17. Meringolo A. From Morsi to Al-Sisi: Foreign Policy at the Service of Domestic Policy - https://www.iai.it/sites/default/files/inegypt_08.pdf.

18. Sharp J. Egypt: Background and U.S. Relations. – Congressional Research Service (USA), May 27, 2020. - https://fas.org/sgp/crs/mideast/RL33003.pdf.

19. The Egyptian initiative to solve the Libyan crisis. – State Information Centre, Egypt. https://www.sis.gov.eg/section/0/9396?lang=en-us.

Tegishli maqolalar

Guzal KADIROVA , HUSNI MUBORAKNING ISLOM OMILI PRIZMASI ORQALI OLIB BROGAN TASHQI SIYOSATI HOSNI , Islom ziyosi: Jild 4 № 1 (2021)

Guzal KADIROVA, MISR  MINTAQAVIY  XAVFSIZLIK SUBYEKTI  SIFATIDA , Islom ziyosi: Jild 9 № 1 (2026)

Dilafruz TURDIEVA, ГЛОБАЛЛАШУВ ШАРОИТИДА ДИНИЙ ОМИЛНИНГ ЖАМИЯТ ҲАЁТИГА ТАЪСИРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Guzal QODIROVA, MUSULMON MAMLAKATLARI TASHQI SIYOSATINI SIYOSIY TAHLIL QILISHNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Guzal KADIROVA, MUSULMON  MAMLAKATLARI TASHQI SIYOSATINING  SIYOSIY TAHLILI , Islom ziyosi: Jild 8 № 4 (2025)

Kamronbek ABDULAZIMOV, XALQARO MUNOSABATLAR TIZIMIDAISLOM OMILI VA YAQIN SHARQMINTAQASIDAGI GEOSIYOSIYJARAYONLARNING O‘ZIGA XOSXUSUSIYATLARI , Islom ziyosi: Jild 2 № 3 (2019)

Mukhtor NAZIROV, ЁШЛАР ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЕТАКЧИ КУЧИ СИФАТИДА , Islom ziyosi: Jild 3 № 4 (2020)

MOHAMED ALI ABDELWAHID, ARAB MAQOLLARI ULARNING XUSUSIYATLARI, AHAMIYATI, TANLASH MEZONLARI VA ARAB TILIDA SO‘ZLASHMAYDIGANLARGA O‘RGATISH USULLARI , Islom ziyosi: Jild 5 № 2 (2022)

Mahmud MAJITOV, СУБЪЕКТИВ ДЕТЕРМИНАНТЛАРНИНГ ШАХС ШАКЛЛАНИШИГА ТАЪСИРИ МАСАЛАСИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Mukhammadolim MUKHAMMADSIDIQOV, Abrar TURAEV, АҚШ НЕОКОНСЕРВАТИЗМИНИНГ МИЛЛИЙ ХАВФСИЗЛИК ПАРАДИГМАЛАРИ ШАКЛЛАНИШИГА ТАЪСИРИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.