Kalit so‘zlar:
Hadis “Sahihu-l-Buxoriy” hadislar to‘plami Imom al-Buxoriy sahobiyalar tobeinlardan bo‘lgan ayol izdoshlar Oisha bint Abu Bakr Zaynab bint Abu Salama Amra bint Aburahmon Hafsa bint SirinAnnotasiya
Ay oil ar ilk islom davrida diniy bilimlarni tarqatish va saqlashda muhim o‘rin egallagan, islom ta’limotining ajralmas qismiga aylangan, payg'amhar Muhammad (s.a.v.) hayotining asosli rivoyatlari bo‘Igan hadislarni o'rgatish hamda yetkazishda faol ishtirok etgan insonlar hisoblanishadi. Ularpayg ‘ambarning shaxsiy hayoti, ayollar bilan bo ‘Igan munosabatlari, hayotining kundalik jabhalari - ovqatlanish, marosimlarni o*tkazish, namoz, uyqu va oila munosahatlariga oid hadislarni yetkazishda muhim о ‘rin о ‘ynaganlar. Ayollar tomonidan rivoyat qilingan bu hadislar alohida ahamiyatga ega, chunki payg 'amhar hayotining ко p jabhalari ahli-ayollari uchun ochiq bo ’Isa, erkak sahobalar uchun to ’liq ma ’lumotga ega bo jmagan. Ularning ishtirokidagi eng muhim jihati shundaki, ayollar payg‘ambarning safarlarida va harbiyyurishlarida hamroh bo ‘lib, bu davrda nozil bo ‘Igan oyatlarni, shuningdek, uning so ‘zlari hamda ishlarini yod olish imkoniga ega ho ‘lishgan. В и voqealar ularning xotirasida saqlanib, kelajak avlodlar uchun muhim bilim manbalariga aylandi.
Oisha hinti Abu Bakr, Amra hinti Aburahmon, Zaynab binti Abu Salama, Hafsa hinti Sirin va hoshqalar kabi ilk musulmon ayollar о *z izdoshlariga diniy ilm olishga chinakam intilishlarini namoyon etdilar. Ular nqfaqat bilim olishga intilihgina qolmay, balki olgan hilimlarini faol ravishda saqlah qolishgan va о ‘tkazishgan, uni ma ’naviy amaliyotining hir qismiga aylantirganlar. Bu ayollar muslima ayol uchun ilm egallashi, uni qalhi va xotirasida saqlashi, shu orqali islom tarixida salmoqli iz qoldirgan betakror olima ayollar avlodini yaratishda naqadar muhim ekanliginingjonli namunasi bo ‘Idi.
Maqolada Imom al-Buxoriy muallifligidagi eng nufuzli hadislar to ‘plami “al-Jomi 'u-s-sahih "da roviy ayollarning о ‘rni tadqiq qilingan. Maqolada roviy ayollarning umumiy soni va ularning qisqacha tarjimai hollari ко 'rib chiqiladi: har hir roviya tomonidan rivoyat qilingan hadislar soni, shuningdek, ushhu roviyalar tomonidan rivoyat qilingan to ’plamdagi kitoblar (ho ’limlar)dagi hadislar adadi tahlil qilingan.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Bedrettin ez-Zerke§i. (2004). el-icabe li iradi ma istedrekethu Ai§e ala’s-sahabe. Beirut: Dar al-kutub al-ilmiyyah.
2. Ибн Абду-л-Барр. (2004). Ал-истиаб фи марифати-л-асхаб. Бейрут: Дару-л-марифа.
3. ibni Sa’d. (1997). et-Tabakatu’l Kiibra. Beirut: Dar al-kutub al-ilmiyyah.
4. Ибн Хазм. (1991). Асма сахабати-р-рувват. Бейрут : Дару-л-кутуби-л-илмийа.
5. Аз-Захаби. (2008). Сийар алям ан-нубала. Кувейт : Байту-т-тамвили-л-кувайти.
6. Muslim. (2009). Kitabi fedailis-sahabe. Diyanet ilmi Dcrgi.
7. irfan el-A§$a. (2002). Nisa fi zilli Rasulillah sallallahu aleyhi ve sellem.
8. Guillaume, A. (1955). A Translation of Ishaq’s Sirat Rasul Allah, Oxford : Oxford University Press.
9. Cemili, Seyyid. (1995). Nisaii’n-nebi. Beyrut : Mektebetii’l-Hilal.
10. Akgiil, Muhittin. (2011). “Hz. Pcygambcr’in (s.a.s.) E§leriyle ili$kisi”, Diyanet Ilmi Dcrgi, 47/2.
11. Muhammad ibn Saad. (1995). Tabaqat, vol. 8. Translated by Bewley, A.. The Women of Madina, London : Ta-Ha Publishers.
12. Ализаде A. A. (2007). Зайнаб бинт Джахш // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар.
13. Вашингтон Ирвинг. (2012). «Жизнь пророка Мухаммеда». — М. : «Ломоносовъ».
14. Sezgin. (2000). Buhari’nin Kaynaklan. Ankara : Kitabiyat, Yay.
15. Karata§, Mustafa. (2008). Hadislcrin Sayisi. Istanbul : Nun Yayincilik,.
16. Ebu Nuaym. (2002). Ma’rifetii’s-Sahabe,VI.
17. $ulul, Kasim. (2003). Hz. Peygamber Donemi Kronolojisi. Istanbul : insan Yay.
18. Mizzi. (1999). Tehzib, XXXV. Ankara : Kitabiyat, Yay.
19. Zehebi. (2003).Tarih. II. Ankara : Kitabiyat, Yay.
20. ibn Mcndc, (1993). Ma’rifctu’s-Sahabc.
21. Ebu Nuaym. (1997). Ma’rifetii’s-Sahabe, Istanbul, VI.
22. Halil Sahillioglu, DlA, cilt: 9, sayfa : 368 - 371.
23. Mevlana Niyaz. (1971). Kadin Sahabiler / trc. Ali Genceli. Istanbul: Toker Yayinlan.
24. Nurgiil Dcre. (2012).Hamm Sahabiler, Kayihan Yayinlan, Istanbul.
25. M. YusufKandehlevi. (2006). Hayatu’s-Sahabe Muhtasar, hzl. Omer Liitfi Erdal, I§ik Yayinlan, Istanbul.
26. $ulul, Kasim, (2003). Hz. Peygamber Donemi Kronolojisi, Insan Yay., Istanbul.
1. Bedrettin ez-Zerke§i. (2004). el-icabe li iradi ma istedrekethu Ai§e ala’s-sahabe. Beirut: Dar al-kutub al-ilmiyyah.
2. Ibn Abdu-l-Barr. (2004). Al-istiab fi marifati-l-asxab. Beyrut: Daru-l-marifa.
3. ibni Sa’d. (1997). et-Tabakatu’l Kiibra. Beirut: Dar al-kutub al-ilmiyyah.
4. Ibn Xazm. (1991). Asma saxabati-r-ruvvat. Beyrut : Daru-l-kutubi-l-ilmiya.
5. Az-Zaxabi. (2008). Siyar alyam an-nubala. Kuvcyt : Baytu-t-tamvili-l-kuvayti.
6. Muslim. (2009). Kitabi fedailis-sahabe. Diyanet Ilmi Dergi.
7. Irfan el-A§§a. (2002). Nisa fi zilli RasQlillah sallallahu aleyhi ve sellem.
8. Guillaume, A. (1955). A Translation of Ishaq’s Sirat Rasul Allah, Oxford : Oxford University Press.
9. Cemili, Seyyid. (1995). Nisaii’n-nebi. Beyrut : Mektebetii’l-Hilal.
10. Akgiil, Muhittin. (2011). “Hz. Peygamber’in (s.a.s.) E§leriyle lli§kisi”, Diyanet Ilmi Dergi, 47/2.
11. Muhammad ibn Saad. (1995). Tabaqat, vol. 8. Translated by Bewley, A.. The Women of Madina, London : Ta-Ha Publishers.
12. Alizade A. A. (2007). Zaynab bint Djaxsh // Islamskiy ensiklopedicheskiy slovar. — M. : Ansar.
13. Vashington Irving. (2012). “Jizn proroka Muxammeda”. — M.: “Lomonosov”’.
14. Sezgin. (2000). Buhari’nin Kaynaklan. Ankara : Kitabiyat, Yay.
15. Karata§, Mustafa. (2008). Hadislerin Sayisi. Istanbul : Nun Yayincihk,.
16. Ebu Nuaym. (2002). Ma’rifetii’s-Sahabe,VI.
17. §ulul, Kasim. (2003). Hz. Peygamber Donemi Kronolojisi. Istanbul : insan Yay.
18. Mizzi. (1999). Tehzib, XXXV. Ankara : Kitabiyat, Yay.
19. Zehebi. (2003).Tarih. II. Ankara : Kitabiyat, Yay.
20. Ibn Mende, (1993). Ma’rifetii’s-Sahabe.
21. Ebu Nuaym. (1997). Ma’rifetii’s-Sahabe, Istanbul, VI.
22. Halil Sahi 11 ioglu, DI A, cilt: 9, sayfa : 368 - 371.
23. Mevlana Niyaz. (1971). Kadin Sahabiler / trc. Ali Genceli. Istanbul: Toker Yayinlan.
24. Nurgiil Dere. (2012).Hamm Sahabiler, Kayihan Yayinlan, Istanbul.
25. M. Yusuf Kandehlevi. (2006). Hayatu’s-Sahabe Muhtasar, hzl. Omer Liitfi Erdal, I§ik Yayinlan, Istanbul.
26. §ulul, Kasim, (2003). Hz. Peygamber Donemi Kronolojisi, Insan Yay., Istanbul.
