Mualliflar

  • Aziza NOSIROVA INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2023/4/%25p

Kalit so‘zlar:

Диний ксенофобия исламофобия диний бағрикенглик эътиқод эркинлиги виждон эркинлиги мутаассиблик ғайриқонуний ташвиқот тинчлик-тотувлик.

Annotasiya

Бугунги кунда диний ксенофобия ва исломофобия феноменларини тадқиқ этиш, унинг глобаллашув давридаги таъсири ва олдини олиш йўлларини ўрганиш муҳим аҳамият касб этади.

Ушбу мақолада келтирилган маълумотлар ушбу воқеликларнинг олдини олишга қаратилган бўлиб, мавзуни ёритишда  назарий, тарихий, маданий, қиёслаш каби методлардан фойдаланилган. Шунингдек, мақоланинг илмий-эмпирик қисми таққослаш орқали таҳлил қилиш ва маълумотларни саралаш методига асосланади.Мазкур методлар мақоланинг илмий қимматини оширишга ёрдам беради. Диний ксенофобия ва исломофобиянинг олдини олиш борасида амалга оширилаётган саъй-ҳаракатлар, турли халқаро ташкилотлар, шунингдек, Ўзбекистонда дин ва виждон эркинлиги борасида қабул қилинган  Қонун ҳужжатлари мисол сифатида келтириб ўтилди.

 Мақолада келтирилган маълумотлар ва Қонун ҳужжатлари асосан БМТ томонидан турли йилларда қабул қилинган Низомлардир. Дин ва эътиқод эркинлиги масалаларида бағрикенглик ва ўзаро ҳурматга асосланган муносабатлар қўллаб-қувватланиб, диннинг бошқа мақсадларга зид келадиган ҳар қандай қоидаларни жорий қилмаслик муҳим эканлиги таъкидланган. Шунинг билан биргаликда, инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси ва халқаро қонун ҳужжатларида қайд этилишича, барча фикр, виждон ва дин эркинлигига эгалиги, камситишга қарши ва барчанинг қонун олдида баробарлиги белгилаб қўйилган. Бу эса, ўз навбатида диний ксенофобия ва зўравонликнинг ҳар қандай кўринишига қарши курашишда амалий ёрдам бериши мақолада алоҳида қайд этилган. Диний бағрикенглик ғоялари устуворлиги турли самовий динлар мисолида ҳам келтириб ўтилган.

Мақоланинг диний нуқтаи назаридан эса, самовий динларнинг диний эркинлик ва бағрикенглик борасидаги таълимоти, диншуносларнинг фикрлари ҳам таҳлил этилган. Шунинг билан бир қаторда, материалнинг илмий савиясини ошириш мақсадида турли тил ва йўналишлардаги адабиётлардан фойдаланилган. Диний ксенофобия ва исломофобиянинг зарарли оқибатлари таҳлил этилиб, унинг олдини олишда тавсиялар ҳам берилган. Жумладан, тавсия сифатида диний ксенофобия ва исломофобиянинг олдини олишда турли Қонун ҳужжатлари билан биргаликда инсон ва унинг интеллектуал, маънавий дунёсининг бойлиги орқали эришиш мумкинлиги таъкидланган

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Имом Бухорий (2016) Олтин силсила 2 жуз. Тошкент, 2016. – Б. 258.

2.Бағрикенглик тамойиллари декларацияси https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/toleranc.shtml

3.Библия (2011) Книги священного писания ветхого и нового завета синодальный текст. Москва, 2011. – С. 54.

4. Бош ассамблеянинг расмий ҳисоботлари, олтмиш олтинчи сессия, 53 (А/66/53) II боб. https://www.un.org/ru/ga/sessions/emergency.shtml

5. Дин ёки эътиқодга асосаланган мурасосизлик ва камситишнинг барча шаклларини бартараф этиш тўғрисидаги декларация. http://base.garant.ru/2565457/

6. Дробижева Л.М. (2011) Толерантность ресурс конструктивного межэтнического и межконфессионального диолога. Москва, 2011. – С.214.

7. Культура толерантности в исламе (https://religions.unian.ua/islam/283479-kultura-tolerantnosti-v-islame.html)

8. Ислам.РФ.Ру. ахборот таҳлилий портал, www.islamrf.ru/news/umma/reportages/10990

9.Ирқчиликка карши кураш, ирқий камситиш, ксенофобия ва унга алоқадор муросасизлик бўйича жаҳон конференцияси, декларация ва ҳаракатлар дастури БМТ. 012 й.https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/ruleoflaw2012.shtml

10. Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси. Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош Ассамблеясининг Резолюцияси 217_III, билан 1948 йил 10 декабрда қабул ва эълон қилинган. https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/declhr.shtml

11. Каримов И. http://www.e-adabiyot.uz/

12. Каримов Ж. (2019) Жаҳолатга қарши маърифат. Тошкент, 2019. – Б. 74.

13. Камарова М. (2014) Проявление толерантности и интолерантности в Иудаизме https://prezi.com/

14. Муршидизад А. (2016) Исламофобия в Европе корни и причины. Москва, 2016. – С. 12.

15. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. https://lex.uz/docs/6445145

16. Семенова В. (1998) Качественные методы введение в гуманестичекую социологию. Москва, 1998. – С.182.

17. Мансур А. (2018) Қуръони карим маъноларининг таржимаси ва тафсири. Тошкент, 2018. – Б. 214.

18. Соловьев М. (2014) Толерантность в Провославии как фактор стабилизации социальных отношений в многонациональном и многоконфессиональном обществе вестник экономики права и социологии 2014 №3. https://www.gazeta.uz/uz/

20.Солдатова Г. (2011) Принципы формирования толерантности и управления рисками ксенофобии. Национальный психологический журнал №2. 2011.

21. Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида (янги таҳрир) Ўзбекистон Республикаси Қонуни. https://lex.uz/docs/5491534

22.Ғоибназаров Ш. (2013) Халқаро терроризм: илдизи, омиллари ва манбалари. Тошкент, 2013. – Б. 127.

23. Пахрутдинов Ш. (2006) Тараққиётга таҳдид: назария ва амалиёт. Тошкент, 2006. – Б. 45.

24. Очилдиев А. Нажмиддинов Ж. (2013) Миссионерлик: моҳият ва мақсадлар, оқибатлар ва олдини олиш йўллари (юз саволга юз жавоб). Тошкент, 2013. – Б.198.

25. Яблоков И.Н. (2000) Религиоведение: Учебное пособие и учебный словарь – минимум по религиоведению. Москва, 2000. – С.342.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари

Tegishli maqolalar

Raziya Baltabayevna MATIBAYEVA, АБУ ҲАНИФАГА НИСБАТ БЕРИЛГАН МАНОҚИБ ВА МУСНАДЛАРИНИНГ УРФ-ОДАТЛАРНИ ЎРГАНИШДАГИ АҲАМИЯТИ , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Mahfuza ALIMOVA, Ibrohim NIGMATULLAYEV, ИСЛОМ МАНБАЛАРИДА БАҒРИКЕНГЛИК МАСАЛАСИНИНГ ЁРИТИЛИШИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 1 (2019)

Rano URAZOVA, ЗАРДУШТИЙЛИКДА АҲУРА МАЗДАНИНГ ЯРАТУВЧИЛИК ФУНКЦИЯСИ МАСАЛАЛАРИГА ДОИР , Islom ziyosi: Jild 6 № 3 (2023)

Oybek `ISAEV, СУРХОН ВОҲАСИДАГИ МАДАНИЙ ҲАЁТ: ЮТУҚЛАР ВА МУАММОЛАРНИНГ АРХИВ МАЪЛУМОТЛАРИДА КЕЛТИРИЛИШИ (1925–1941 ЙИЛЛАР) , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Guzal OCHILOVA, Shakhlo JUMAYEVA, Bakhrom OCHILOV, ЖАМИЯТНИНГ МАЪНАВИЙ-АХЛОҚИЙ ВА МАДАНИЙ РИВОЖИДА МИЛЛИЙ ДАВЛАТЧИЛИК ТАФАККУРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ ЗАРУРИЯТИ: УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 2 (2019)

Dilafruz TURDIEVA, ГЛОБАЛЛАШУВ ШАРОИТИДА ДИНИЙ ОМИЛНИНГ ЖАМИЯТ ҲАЁТИГА ТАЪСИРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Gulchakhra TULEMETOVA, ДИНИЙ МАВЗУДАГИ МАТЕРИАЛЛАРНИНГ ЭКСПЕРТИЗАСИДА ИСЛОМ ИЛОҲИЁТИНИНГ РАЦИОНАЛИСТИК УСЛУБЛАРИНИ ҚЎЛЛАШ ИСТИҚБОЛЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Nematullo NASRULLAYEV, УМРИНИНГ УЧ ЙИЛИНИ БУХОРОДА ЎТКАЗГАН ШАЙХ ХОЖА ҲАСАН БУЛҒОРИЙ: МУХТАСАР ТАЛҚИН ВА ТАҲЛИЛ , Islom ziyosi: Jild 8 № 1 (2025)

Yusupdzhan SADIKOV, XVII  АСР  МИНТАҚАДАГИ  ДИНИЙ-ФАЛСАФИЙ  ФИКРГА  ТАЪСИР  ЭТГАН ҒОЯВИЙ  ОМИЛЛАР  ХУСУСИДА , Islom ziyosi: Jild 8 № 2 (2025)

Qahramon SOBIROV, ДРАМАTИК АСАРЛАРДА ДИНИЙ ТУШУНЧАЛАРНИ ИФОДАЛОВЧИ СЎЗЛАР , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.