Mualliflar

  • Rustam DJUMAEV Tashkent State University of Oriental Studies Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/2/54%20-%2059

Kalit so‘zlar:

Rivojlanish insoniyat taqdiri ijtimoiysiyosiy o’zgarish jamiyat ijobiy tendentsiyalar salbiy tendentsiyalar siyosiy texnologiyalar global o’zgarish

Annotasiya

Maqolada dunyo aholisining davrlar bo’yicha «moddiy turmush darajasi» (umr ko’rish davomiyligi, aholi jon boshiga iste’mol tovarlari, xizmatlar va mahsulotlar ishlab chiqarish hajmi) bo’yicha taxminlar keltirilgan. Jahon tarixida iz qoldirgan ko’plab olimlar va mutaxassislar, siyosatchilar va davlat arboblari «taraqqiyot» tushunchasi haqida o’ylashdi. Ularning aksariyati «taraqqiyot» g’oyasini faqat pastdan yuqoriga qarab qo’llab-quvvatladilar. Biri taraqqiyotning eng yuqori cho’qqisini «Xitoy kommunizmi» deb ta’riflasa, boshqasi uni «G’arb demokratiyasi» deb atagan. Ushbu bir tomonlama tushuntirish «beshta shaxs» nazariyasida aks ettirilgan (ibtidoiy, quldorlik, feodalizm, kapitalizm va kommunizm yoki g’arbiy demokratiya). Barcha millatlar ushbu shakllanishlardan o’tishlari kerakligi ta’kidlandi.

Yigirmanchi asrning oxiri nafaqat G’arbda «uzoq kutilgan» sotsialistik tizimning buzilishi, ikki qutbli dunyoning yo’q bo’lib ketishi va jahon kuch markazlarining paydo bo’lishi, barcha keyingi oqibatlari bilan oldindan aytib bo’lmaydigan aqldan ozgan globallashuv bilan tavsiflandi, ammo, allaqachon aniq bo’lganidek, yangi, ilgari ko’rilmagan tahdidlar va chaqiriqlar paydo bo’lishi bilan nafaqat ayrim mamlakatlarning suverenitetiga, balki, eng avvalo, har bir alohida shaxsning mavjudligiga tahdidlar bilan ta’riflanadi. 21-asrning birinchi choragi, har qachongidan ham, barcha og’riqli muammolarni - atrofmuhit, iqtisodiy, geosiyosiy, ijtimoiy-madaniy va boshqa muammolarni tashqariga chiqarib qo’ydi va eng yuqori darajaga etkazdi. Nafaqat oddiy, balki birinchi navbatda ilmiy bilimlar darajasida ushbu tahdidlar va tahdidlarni adekvat tahlil qilish, bashorat qilish muammolari to’liq sinovdan o’tkazilmaganligi, uslubiy jihatdan tasdiqlanmaganligi katta tashvish uyg’otmoqda. Tahlil Yerdagi global, milliy xavfsizlik masalasi har qanday davlatning asosiy vazifalaridan biri ekanligi va hozirgi talablarni o’z vaqtida anglash tahdid omili paydo bo’lishining oldini olishda muhim rol o’ynaydi degan xulosaga kelishimizga imkon berdi. Shunday qilib, davrni anglash tahdid omilining paydo bo’lishining oldini olishdagi eng muhim ehtiyojlardan biridir.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Буданов В. Г. О методологии синергетики // Вопр. философии. 2006. № 5. С. 79–94.

2. Бранский В. П. Теоретические основания социальной синергетики // Вопр. философии. 2000. № 4. С. 112–113.

3. Джумаев Р.Конфликтология.- Т.: ТДШУ.,2018 -300с.

4. Пригожин И. Философия нестабильности // Вопр. философии. 1991. № 6 С. 46–52;

5. Най Дж. Умная сила: эссе. // Политическая наука (Россия). - 2012. https://cyberleninka.ru/article/n/umnayasila-esse

6. Наумкин В. Снизу вверх и обратно. // Россия в глобальной политике (Россия). – 2011, №4. https://globalaffairs.ru/articles/snizu-vverh-i-obratno/7. url: http://www.hist.msu.ru/Labs/HisLab/BOOKS/chaos.htm

8. Д.Меддоуз «Пределы роста»- М.: « Инфо» ,1972 – С.21-468.

9. Д.Меддоуз и Й. Рандерс «За пределами роста» - М.: « Инфо» ,1992 –100с.

10. Манойло А.В. Технологии управления политическими конфликтами в революциях на Ближнем Востоке и в Северной Африке. // ПОЛИТЭКС (Россия). - 2012, Том 8, № 1. - С. 131-154.

11. Средний Восток. // Мировая цифровая библиотека, 17.06.2020. https://www.wdl.org/ru/item/11742/

12. Средний Восток. // Официальный сайт ЮНЕСКО, 17.06.2020. http://vocabularies.unesco.org/browser/thesaurus/es/page/concept850?clang=ru

13. Хантингтон С. Третья волна. Демократизация в конце XX века. – М.: Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН), 2003. – 368 с.

14. Ashby W. R. Principles of the Self-organizing Dynamic System // Journal General Psychology. 1947. N 37. P. 125–128.

15. Brown N. Democratic Dilemma. // Carnegie Endowment for International Peace (USA), December 01, 2011. https://carnegieendowment.org/2011/12/01/muslimbrotherhood-s-democratic-dilemma/8kqi

16. Buzan B. People, States, and Fear. – Brighton: Wheatsheaf, 1983. 262 p.

17. Buzan B. and Waever O. Regions and Powers. The Structure of International Security. – Cambridge University Press, 2003.564 p.

18. Buzan B. People, States, and Fear. – Brighton: Wheatsheaf, 1983., - P. 106

19. Deterring hybrid warfare: a chance for NATO and the EU to work together? // NATO Review (Belgium), 2014. https://www.nato.int/docu/review/2014/Also-in-2014/Deterring-hybrid-warfare/EN/index.htm

20. Djumayev R.Z. On some management concepts in world politics // ”Sharqshunoslik”, 2020, № 2. – 15 р.

21. Hans Morgenthau and Kenneth Thompson, Politics Among Nations, 6th edition, New York: McGraw-Hill, 2005.752 р.

22. Nye J. Soft Power: The Means to Success in World Politics – Public Affairs, 2009. – 208 p. – Р. 73

23. Frank G. Hoffman. Conflict in the 21st Century: The Rise of Hybrid Wars. Potomac Institute for Policy Studies, Arlington, Virginia.December 2007. http://www.projectwhitehorse.com/pdfs/HybridWar_0108.pdf

24. Full text of joint statement on UAE and Israel normalizing ties. // Arab News, 01.09.2020. https://www.arabnews.com/node/1718951/middle-east

25. Euro-Mediterranean Agreement, establishing an Association between the European Communities and their Member States, of the one part, and the Arab Republic of Egypt, of the other part. Text. // EUR-Lex, 17.06.2020. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.2004.304.01.0038.01.ENG&toc=OJ:L:2004:304:-FULL#L_2004304EN.01003901

26. Qo’ysinova, Fazilat (2020) “STAGES OF DEVELOPMENT OF THE ORGANIZATION OF ISLAMIC COOPERATION (1969-1990),” The Light of Islam: Vol. 2020 : Iss. 4 , Article 8. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss4/8

27. Kuysinova, Fazilat Oripovna. “THE ROLE AND POLITICAL IMIDGE OF THE ORGANIZATION OF THE ISLAMIC CONFERENCE IN THE INTERNATIONAL RELATIONSHIP SYSTEM.” Bulletin Social-Economic and Humanitarian Research 2 (2019): 61-68.

Tegishli maqolalar

Zoirkhuja ULMASKHUJAYEV, GLOBALLASHUV SHAROITIDA IJTIMOIY TARMOQ TUSHUNCHASI VA UNING JAMIYAT XAVFSIZLIGIGA TA’SIRI , Islom ziyosi: Jild 6 № 3 (2023)

Bakhtiyor ARABOV, SIYOSIY  MADANIYATNING  JAMIYAT HAYOTIDAGI  O‘RNI VA  KORRUPSIYAGA QARSHI  KURASHDAGI AHAMIYATI , Islom ziyosi: Jild 8 № 3 (2025)

Husniddin AHMEDOV , ИНСОН МАЪНАВИЙ ЮКСАЛИШИДА ИЖТИМОИЙ ТАРАҚҚИЁТНИНГ РОЛИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Matluba YULDASHEVA, GLOBALLASHUV SHAROTIDA HUQUQIY- DEMOKRATIK ISLOHOTLARDA LIBERAL MAFKURANING JAMIYATGA TA’SIRI , Islom ziyosi: Jild 8 № 1 (2025)

Abdulla MIRZAKHOJAEV, ЎЗБЕКИСТОН ВА ҚОЗОҒИСТОНДА КОНФЕССИЯЛАРАРО МУНОСАБАТ ЛАРНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 2 (2021)

Yusupdzhan SADIKOV, XVII  АСР  МИНТАҚАДАГИ  ДИНИЙ-ФАЛСАФИЙ  ФИКРГА  ТАЪСИР  ЭТГАН ҒОЯВИЙ  ОМИЛЛАР  ХУСУСИДА , Islom ziyosi: Jild 8 № 2 (2025)

Golibjon MAKHAMMADJANOV, ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН ТАРАҚҚИЁТИДА ИЖТИМОИЙ-СИЁСИЙ ИНСТИТУТЛАРНИ ЯНАДА РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 3 (2022)

RAVSHONBEK KHUDAYBERGANOV, АХБОРОТЛАШГАН ЖАМИЯТ ИЖТИМОИЙ ТАРМОҚЛАРИДА ТИЛ ВА КОММУНИКАЦИЯ , Islom ziyosi: Jild 4 № 2 (2021)

Bakhtiarhoja SHODMONOV, ЁШЛАРГА ОИД ДАВЛАТ СИЁСАТИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА ЖАҲОН ТАЖРИБАСИ ВА ЎЗБЕКИСТОН , Islom ziyosi: Jild 3 № 1 (2020)

Mahmud MAJITOV, СУБЪЕКТИВ ДЕТЕРМИНАНТЛАРНИНГ ШАХС ШАКЛЛАНИШИГА ТАЪСИРИ МАСАЛАСИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.