- Uy
- Topish
Topish
Qidiruv natijalari
-
DINIY VAZIYATNI O‘RGANISH, TAHLIL ETISH VA BAHOLASHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Utkirbek HASANBOYEV (Muallif)Mazkur maqolada “diniy vaziyat” tushunchasining ilmiy-nazariy asoslari, uning jamiyat hayotidagi o‘rni hamda ijtimoiy-siyosiy jarayonlarga ta’siri kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotda diniy vaziyat tushunchasining zamonaviy dinshunoslik, sotsiologiya va siyosatshunoslikdagi talqinlari o‘rganilib, Pol Tilik, A.N. Leshinskiy, R.A. Lopatkin kabi olimlarning nazariy qarashlari asosida ushbu tushunchaning mohiyati yoritilgan. Muallif diniy vaziyatni muayyan hudud va davrda din bilan bog‘liq jarayonlarning ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy, huquqiy va madaniy munosabatlar barqarorligiga ta’siri bilan bog‘liq murakkab ijtimoiy hodisa sifatida tavsiflaydi.
Maqolada diniy vaziyatning obyekti, predmeti, subyektlari, ichki va tashqi omillari tizimli ravishda tahlil qilinib, davlat va din munosabatlari, konfessiyalararo aloqalar, diniy tashkilotlar faoliyati, ommaviy axborot vositalari va internet makonidagi diniy kontentlarning ta’siri yoritilgan.
Tadqiqot davomida diniy vaziyatni monitoring qilish, baholash va tahlil etishning milliy xavfsizlik hamda ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashdagi ahamiyati asoslab berilgan. AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya, Misr, Saudiya Arabistoni va Singapurdagi diniy-siyosiy jarayonlarni tadqiq etuvchi ilmiy markazlar faoliyati misol tariqasida keltirilgan. Shuningdek, diniy vaziyat barqarorligini ta’minlashning asosiy omillari sifatida dunyoviylik tamoyilini mustahkamlash, vijdon erkinligini kafolatlash, diniy sohadagi qonunchilikni takomillashtirish, konfessiyalararo muloqotni rivojlantirish, ma’rifiy islom g‘oyalarini targ‘ib qilish hamda radikallashuv va ekstremizmning oldini olish masalalari tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari diniy vaziyatni ilmiy asosda boshqarish jamiyatdagi bag‘rikenglik, fuqarolik birdamligi va ijtimoiy-siyosiy barqarorlikni mustahkamlashning muhim omillaridan biri ekanini ko‘rsatadi.
23-292643224-07-2026 -
OVQATDAGI KASHRUT VA HALOL MASALASIDA YAHUDIYLIK VA ISLOM DININING XUSUSIYATLARI
Aziza QURBONOVA (Muallif)Dinlarning asosiy omillaridan biri oziq-ovqat tizimi bo’lib, u geografik, tarixiy, ijtimoiy va madaniy kabi ko’plab jihatlarni qamrab oladi. Umuman dinga qiziqish ortib borayotgan bir sharoitda anʼanaviy diniy
konfessiyalarning samoidentifikatsiyasi, jumladan, diniy jamoalarning birligi va yaxlitligini qoʻllab-quvvatlovchi meʼyoriy mexanizmlarni aniqlashtirish masalalari ayniqsa dolzarb boʻlib qoldi. Har qanday etnik guruhning ovqatlanish tartibi oziq-ovqat uchun ishlatiladigan asosiy oziq-ovqat mahsulotlarining tarkibi, mahsulotlarni tayyorlash va saqlash usullari, ulardan tayyorlanadigan taomlarning navlari, oziq-ovqatning etnik o’ziga xosligi, ular bilan bog’liq urf-odatlar, oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash va pishirish usullari, oziq-ovqat cheklovlari, taqiqlar va afzalliklar, ovqatlanish tartibi va ovqatlar tayyorlanadigan va iste’mol qilinadigan joylar, oziq-ovqat mahsulotlarining milliy xususiyatlari va an’analaridan iborat.
Islom va yahudiylik kabi dinlarda oziq iste’moli qaysidir ma’noda o’xshashdir. Islomda, shuningdek, yahudiylik (iudaizm) dinlarida oziq-ovqat alohida o’rin tutadi va bu xalqlarning ovqatlanish madaniyati ularning diniy manbalarida bayon etilgan ko’plab me’yorlar bilan tartibga solinadi. Shunga qaramay, ushbu dinlar e’tiqodchilarining ovqatlanish madaniyatida diniy omilning rolini har tomonlama va muvofiqlashtirilgan o’rganish haligacha amalga oshirilmagani ushbu yo’nalishdagi tadqiqotlarning dolzarbligini ko‘rsatadi.
Ushbu maqolada islom va yahudiylik dinlaridagi asosiy oziq-ovqat ko’rsatmalarini, ularning paydo bo’lishi va rivojlanishi qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot mavzusi dolzarb va ilmiy ahamiyatga ega, chunki oziq-ovqat ko’rsatmalari diniy tizimlarning muhim tarkibiy qismidir. Turli e’tiqodlarning ovqatlanish madaniyatini tahlil qilish ular o’rtasidagi bog’liqlik, o’xshashlik va farqli jihatlarini topishga imkon beradi, bu umuman dinni, xususan, uning jamiyatda faoliyat ko’rsatish mexanizmlarini chuqurroq tushunishga yordam beradi.
Tadqiqotning maqsadi – islom va yahudiylikda ovqatlanish madaniyatidagi diniy omilni tahlil qilishdir. Maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar qo‘yildi: islom va yahudiylik dinlarida iste’mol madaniyatiga oid birlamchi tushunchalarni aniqlash, din va ovqat iste’mol qilish madaniyatini o‘rganishning ilmiy-nazariy asoslarini aniqlash, taqqoslash, diniy an’analarda halol va kashrutning umumiy tamoyillarini tadqiq qilishdir.
78-882362218-09-2026 -
MUSULMON MAMLAKATLARI TASHQI SIYOSATINING SIYOSIY TAHLILI
Guzal KADIROVA (Muallif)Ushbu maqolada islom omili jamiyatda muhim rol o'ynaydigan musulmon davlatlarining tashqi siyosatining o'ziga xos xususiyatlari tadqiq qilingan. Ma ’lumki, diniy omil mamlakatning tarixiy merosi, madaniyati va ijtimoiy-siyosiy rivojlanishining xususiyatlariga bog'liq holda har xil ко ‘rinishda namoyon bo ‘ladi. Shu bilan birga, и barcha musulmon davlatlaming tashqi siyosatiga sezilarli ta sir ко ‘rsatadi. Shunday qilib, Islom omili davlat tashqi siyosati strategiyasida ham, nodavlat ishtirokchilari ilgari surgan mafkura shaklida ham mavjud.
Musulmon mamlakatlarining davlat siyosatida asosan islomning “o'z” mahalliy shaklini targ'ib qilish g'oyasi ustunlik qdadi. “Arab Bahori"dan key in lining “yumshoq kuchi” yangi geosiyosatning ajralmas qismiga aylandi va hattoki, bundan ham ко ‘proq, musulmon mamlakatlari o'zlarining Islomning “mo'tadil” versiyasini yaratishga va targ'ib qilishga harakat qilmoqdalar va tashqi siyosatida unga rioya qilmoqdalar.
Muallif maqolada “Musulmon Birodarlar” tashkiloti yoki “Islomiy Davlat ” (ISHID) kabi nodavlat subyektlarni о ‘rganadi, ular musulmon davlatlarining mavjud rejimlarini tanqid qilib, ularning qonuniyligiga shubha tug'diradi. Shunday qilib, mavjud hokimiyatlarni nafaqat an 'anaviy hokimiyat ma ’nosida, balki diniy qonuniylik nuqtai nazaridan ham qiyinlashtirmoqda. Bu kabi har qanday da’volar hukumatlar tomonidan mavjud bojgan tahdid sifatida qabul qilinadi va boshqa davlatlar tomonidan mintaqaviy yoki xalqaro darajada targ ‘ib qilingan Islomning har qanday alternativ talqinlaridir.
Maqolada qurolli qarama-qarshiliklar va mojarolarning kuchayishi tahlil qilinmoqda, ularning qo shni davlatlarga tarqa/ishi geosiyosiy transformatsiya jarayoni tugaganini va mintaqadagi kuchlarning yangi muvozanati hali aniqlanmaganligini ко ‘rsatmoqda.89-972792018-05-2026 -
MUSULMON MAMLAKATLARI TASHQI SIYOSATINI SIYOSIY TAHLIL QILISHNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Guzal QODIROVA (Muallif)Maqola islom omili jamiyatda muhim rol o’ynaydigan musulmon davlatlarining tashqi siyosatining o’ziga xos xususiyatlariga bag’ishlangan. Ma’lumki, diniy omil mamlakatning tarixiy merosi, madaniyati va ijtimoiy-siyosiy rivojlanishining xususiyatlariga bog’liq holda har xil ko’rinishda namoyon bo’ladi. Shu bilan birga, u barcha musulmon davlatlarning tashqi siyosatiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. Shunday qilib, Islom omili davlat tashqi siyosati strategiyasida ham, nodavlat ishtirokchilari ilgari surgan mafkura shaklida ham mavjud.Musulmon mamlakatlarining davlat siyosatida asosan islomning “o’z” mahalliy shaklini targ’ib qilish g’oyasi ustunlik qiladi. Arab Bahoridan keyin uning “yumshoq kuchi” yangi geosiyosatning ajralmas qismiga aylandi va hattoki bundan ham ko’proq, musulmon mamlakatlari o’zlarining Islomning “mo’’tadil” versiyasini yaratishga va targ’ib qilishga harakat qilmoqdalar va tashqi siyosatida unga rioya qilmoqdalar. Muallif, masalan, Musulmon Birodarlar Tashkiloti yoki Islomiy Davlat (ISIS) kabi nodavlat subyektlarni o’rganadi, ular musulmon davlatlarining mavjud rejimlarini tanqid qilib, ularning qonuniyligiga shubha tug’diradi. Shunday qilib, mavjud hokimiyatlarni nafaqat an’anaviy hokimiyat ma’nosida, balki diniy qonuniylik nuqtai nazaridan ham qiyinlashtirmoqda. Bu kabi har qanday da’volar hukumatlar tomonidan mavjud bo’lgan tahdid sifatida qabul qilinadi va boshqa davlatlar tomonidan mintaqaviy yoki xalqaro darajada targ’ib qilingan Islomning har qanday alternativ talqinlaridir. Maqolada qurolli qarama-qarshiliklar va mojarolarning kuchayishi tahlil qilinmoqda, ularning qo’shni davlatlarga tarqalishi geosiyosiy transformatsiya jarayoni tugaganini va mintaqadagi kuchlarning yangi muvozanati hali aniqlanmaganligini ko’rsatmoqda
28-382612401-07-2026
