DOI:
https://doi.org/10.47980/TLOI/2023/3/%25pKalit so‘zlar:
Islom me’morchiligi madrasa va masjidlarning bezaklari o’ymakorligi naqsh san’ati Turkiya Eron Afrika va Markaziy Osiyo me’morchiligiAnnotasiya
Ushbu maqolada islom sivilizatsiyasining turli mintaqalardagi arxitektura taraqqiyoti tadqiq qilingan. Bu maqolada Eron, Turkiya, Markaziy Osiyo va Afrika mamlakatlari arxitekturasi kabi hududlar yoritib berilgan. Islom meʼmorligi islom tamoyillaridan kelib chiqqan holda koʻp asrlik meʼmorchilik kategoriyasi hisoblanadi. Islom sivilizatsiyasi binolarni tavsiflovchi haykaltaroshlik shakllari va ko’pincha koʻzni qamashtiruvchi bezak detallari Yerdagi eng hayratlanarli qurilgan inshootlarni o’z ichiga oladi.
Hozirgi islom sivilizatsiyasiga dunyoda ro‘y berayotgan ayrim voqealar, hozirgi ma’naviy-ma’rifiy o‘zgarishlar nuqtai nazaridan to‘liq baho berib bo‘lmaydi. Sivilizatsiyalar cheklangan vaqtdagi tarixiy voqealar bilan bog’liq emas. Qayd etish joizki, islom sivilizatsiyasi hali ham mavjud va uni ko‘p joylarda kuzatish mumkin. Global o‘zgarishlarni boshidan kechirayotgan bugungi musulmon olami taraqqiyot, ilm-fan va zamonaviy yutuqlarga mos ravishda o‘zining qadimiy qadriyatlarini tiklashga intilmoqda. Shu yo‘sinda islom sivilizatsiyasi tarixida muhim ahamiyatga ega me’morchilik sohasini o‘rganish katta o‘rin tutadi. Keyingi yillarda ilm-fan va madaniyatni rivojlantirishga qaratilgan qator anjumanlar, hamkorliklar o‘tkazilayotgani fikrimizni tasdiqlaydi. Yana shuni ta’kidlash kerakki, ijobiy tashabbuslarga yetaklovchi omillardan biri hayot bilan jonli madaniy ongdagi qator ijobiy siljishlardir. Bu musulmon dunyosining kelajagini belgilashda hal qiluvchi omil bo’lishi mumkin. Kontent tahlili metodi ushbu tadqiqotda Markaziy Osiyo, Turkiya, Eron va Afrika mamlakatlarida turli davrlardagi me’morchilik uslublari va ularning vaqt davomida qoʻllanilishini tahlil qilish uchun foydalanilgan.
Ushbu tadqiqot har bir parametrning mazmunini davrlar bo’yicha ko’rish uchun kichikroq paragraflarga bo’lingan. Kontentni tahlil qilish - bu matnlar yoki matnlar to’plamidagi ma’lum so’zlar yoki tushunchalarning mavjudligini aniqlash uchun ishlatiladigan tadqiqot vositasi. Natijalar ilm-fanning rivojlanishi davlatning har tomonlama rivojlanishi uchun qanchalik samarali bo‘lganligi haqida xulosa chiqarish imkonini beradi.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Akhmedov M. History of Central Asian architecture. - Tashkent, 1995.
2. Maksudov D., Palvanov O’., Abdurahmonov A. “Islamic civilization and its characteristics” Tashkent Islamic University Publishing Association, 2017
3. Masterpieces in the monuments of Uzbekistan. The team of authors. - Tashkent: Uzbekistan, 2011. - 559 p.
4. Askarov Sh. Architecture Timuridov. - Tashkent, 2009.
5. Sultanov O’. A. History of Tashkent mosques. Tashkent, 2010.
6. Ahmad Muhammad. “Islam Hazara”, Tashkent “Movarounnahr”, 2004.
7. Sheikh Muhammad Sadiq Muhammad Yusuf. “History of Islam” book 2. Tashkent: Hilal Publishing House, 2017.
8. Yusof, Z. B. ISLAM AND ARCHITECTURE: Architectural interpretation from the values of al Quran and sunnah. In M. M. Rashid (Ed.), Islam and Built environment (First edit., pp. 11–18). Kuala Lumpur: IIUM Press. 2011.
9. GUIDE TO ISESCO. 2019
10. Ganiyev, A. (2022). The role of craftsmanship and calligraphy in Islamic art. ISJ Theoretical & Applied Science, 05 (109), 888-891. https://www.researchgate.net/publication/360972586_The_role_of_craftsmanship_and_calligraphy_in_Islamic_art
11. Damadi, M. (2013). CHARACTERISTICS OF ISLAMIC AND IRANIAN ARCHITECTURE . International Journal of Advanced Research in, 1-13.
12. Diba, D. &. (2004). Trends in modern Iranian architecture. Iran Archit Chang Soc, 31-41.
13. Henri, S. (1985). Architecture of the world. BendiktTaschen, 45-51.
14. Mahsa Atashpanjeh. (26 02 2023 г.). https://cityrealtyturkey.com/important-points-to-know-about-the-history-of-architecture-in-turkey/. Получено из https://cityrealtyturkey.com/: https://cityrealtyturkey.com/
15. Yassin, A. A. (2012). architecture in the Islamic civilization: Muslim building or Islamic architecture. Journal of Islamic Architecture, 2(2)., 52-60.
16. Mukhamedov, N. (2019). THE ROLE OF THE MEMORIAL COMPLEX OF SHEIKH HOVAND TAHUR IN ISLAMIC CULTURE OF THE REGION https://uzjournals. edu.uz/cgi/viewcontent.cgi?article=1026&co. The Light of Islam:, 29-33. https://uzjournals. edu.uz/cgi/viewcontent.cgi?article=1026&co
17. Gafurova , I. (2020). The Samanids mausoleum as a monument of dynastic architecture of the early middle ages. ISJ Theoretical & Applied Science, 329-334. doi:https://dx.doi.org/10.15863/TAS.2020.01.81.59
18. Samatkhonovich, G. S. (2021). Comments on fakhrul islam al-pazdavi’s” usul”. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 11(12), 883-887. https://www.indianjournals.com/ijor.aspx?target=ijor:aca&volume=11&issue=12&article=143
19. Akhmedov, S., & Gaybullaev, S. (2023). The life and scientific heritage of Abul Barakat Nasafi. ISJ Theoretical & Applied Science, 03 (119), 213-215. https://dx.doi.org/10.15863/TAS.2023.03.119.29
20. Khatamov, T. (2022) “Mustaqillik yillarida tasavvuf allomalari ilmiy-ma’rifiy merosini tiklash bo‘yicha olib borilgan islohotlar”. “Islom ziyosi” jurnali. №2. 49-58.

