Mualliflar

  • Guzal QODIROVA Tashkent State University of Oriental studies Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2020/3/28-38

Kalit so‘zlar:

Musulmon mamlakatlari Islom dunyosi Islom omili diniy tashkilotlar “Musulmon Birodarlar” Xamas Pan-Islomiylik «qattiq» va «yumshoq kuch» tushunchasi «aqlli kuch» gibrid urush Eron Misr “Аrab bahori” tashqi siyosiy jarayon

Annotasiya

Maqola islom omili jamiyatda muhim rol o’ynaydigan musulmon davlatlarining tashqi siyosatining o’ziga xos xususiyatlariga bag’ishlangan. Ma’lumki, diniy omil mamlakatning tarixiy merosi, madaniyati va ijtimoiy-siyosiy rivojlanishining xususiyatlariga bog’liq holda har xil ko’rinishda namoyon bo’ladi. Shu bilan birga, u barcha musulmon davlatlarning tashqi siyosatiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. Shunday qilib, Islom omili davlat tashqi siyosati strategiyasida ham, nodavlat ishtirokchilari ilgari surgan mafkura shaklida ham mavjud.Musulmon mamlakatlarining davlat siyosatida asosan islomning “o’z” mahalliy shaklini targ’ib qilish g’oyasi ustunlik qiladi. Arab Bahoridan keyin uning “yumshoq kuchi” yangi geosiyosatning ajralmas qismiga aylandi va hattoki bundan ham ko’proq, musulmon mamlakatlari o’zlarining Islomning “mo’’tadil” versiyasini yaratishga va targ’ib qilishga harakat qilmoqdalar va tashqi siyosatida unga rioya qilmoqdalar. Muallif, masalan, Musulmon Birodarlar Tashkiloti yoki Islomiy Davlat (ISIS) kabi nodavlat subyektlarni o’rganadi, ular musulmon davlatlarining mavjud rejimlarini tanqid qilib, ularning qonuniyligiga shubha tug’diradi. Shunday qilib, mavjud hokimiyatlarni nafaqat an’anaviy hokimiyat ma’nosida, balki diniy qonuniylik nuqtai nazaridan ham qiyinlashtirmoqda. Bu kabi har qanday da’volar hukumatlar tomonidan mavjud bo’lgan tahdid sifatida qabul qilinadi va boshqa davlatlar tomonidan mintaqaviy yoki xalqaro darajada targ’ib qilingan Islomning har qanday alternativ talqinlaridir. Maqolada qurolli qarama-qarshiliklar va mojarolarning kuchayishi tahlil qilinmoqda, ularning qo’shni davlatlarga tarqalishi geosiyosiy transformatsiya jarayoni tugaganini  va mintaqadagi kuchlarning yangi muvozanati hali aniqlanmaganligini ko’rsatmoqda

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Adel El-Adawy. (2013) Egypt’s Evolving Foreign Policy. The Washington Institute. 17.10.2013https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/egypts-evolving-foreign-policy

2. Aims of Islamic Culture and Relations Organization, Official site. 2020. --https://en.icro.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=257&pageid=9641

3. Armajani J. (2020) Shia Islam and Politics. NY-L: Rowman and Littlefield, 2020. 252 p.

4. Bassiouni Ch. (2020) Islamic Civilization. Middle East Institute. 30.04.2020. https://www.mei.edu/publications/islamic-civilization

5. Buzan B. (1983) People, States, and Fear. – Brighton: Wheatsheaf, 1983., - P. 106

6. Charter of the Organization of Islamic Cooperation. Official site of Organization of Islamic Cooperation, 30.04.2020.https://www.oic-oci.org/upload/documents/charter/en/oic_charter_2018_en.pdf

7. Deterring hybrid warfare: a chance for NATO and the EU to work together? - NATOReview, 2014. - https://www.nato.int/docu/review/2014/Also-in-2014/Deterring-hybrid-warfare/EN/index.htm

8. Frank G. Hoffman. ( 2007) Conflict in the 21st Century: The Rise of Hybrid Wars. Potomac Institute for Policy Studies, Arlington, Virginia.December 2007. http://www.projectwhitehorse.com/pdfs/HybridWar_0108.pdf

9. Hans Morgenthau and Kenneth Thompson. (2005) Politics Among Nations, 6th edition, New York: McGraw-Hill, 2005.752 р.

10. Hristov I. Neo-Ottomanism - Emergence, IdeologyandPoliticalDoctrine.- https://cyberleninka.ru/article/n/neo-ottomanism-emergence-ideology-and-political-doctrine/viewer

12. Islamic Culture and Relations Organization, Official site. 2020. --https://en.icro.ir

13. Islamic World. Encyclopedia Britannica, 30.04.2020 https://www.britannica.com/topic/Islamic-world

14. Konstituciya Islamskoy Respubliki Iran. Konstitucii mira. 2020. https://worldconstitutions.ru/?p=83 (In Russ.)

15. Kourgiotis P. (2019) ‘Moderate Islam’ Made in the United Arab Emirates: Public Diplomacy and the Politics of Containment. MDPI. 2019. https://www.mdpi.com/2077-1444/11/1/43/htm

16. Muslim Majority Countries 2020.World Population Review, 07.04.2020. https://worldpopulationreview.com/countries/muslim-majority-countries/

17. Naumkin V., Kuznecov A. (2013) Islamskiy mir i islamskie organizacii v sovremennoy miropoliticheskoy sisteme. Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya

18. Nay Dzh. (2012) Umnaya sila: esse. Politicheskaya nauka, 2012. - https://cyberleninka.ru/article/n/umnaya-sila-esse (In Russ.)

19. Nye J. (1991) Bound to Lead: The Changing Nature of American Power– Basic Books, 1991. – 307 p. Р. 42

20. Nye J. (2009) Soft Power: The Means to Success in World Politics – Public Affairs, 2009. – 208 p. – Р. 73

21. Peter Mandaville and Shadi Hamid. Islam as Statecraft: How Governments use Religion in Foreign Policy, Brookings Institution. 2018 https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2018/11/FP_20181116_islam_as_statecraft.pdf

22. Peter Mandaville and Shadi Hamid. The Rise of Islamic Soft Power, Foreign Affairs. 2018 https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2018-12-07/rise-islamic-soft-power

23. yukiyaynen L. Islam i perspektivy razvitiya musul’manskogo mira. Bysshaya shkola ekonomiki, Rossiya. 20.09.2006. https://www.hse.ru/news/1163603/1136241.html (In Russ.)

24. The emergent Islamic civilization. Encyclopedia Britannica, 30.04.2020. https://www.britannica.com/topic/Islamic-world/The-emergent-Islamic-civilization; Expansion of Islamic Civilization. Harvard Divinity School, 30.04.2020.https://rlp.hds.harvard.edu/religions/islam/expansion-islamic-civilization

25. The Muslim World League. Official site. 30.04.2020.- https://themwl.org/en World Assembly of Muslim Youth. Official site. 30.04.2020. - https://wamy.co.uk

26. Yovkochev, Sh. (2012). ROLE OF TRADITIONS IN THE RELIGIOUS EDUCATION IN UZBEKISTAN. Himalayan and Central Asian Studies, 16(3/4), 24.

27. Yovkoshev, Sh. (2018). Islam in Uzbekistan: the history and modernity. The Light of Islam, 2018 (1), 2.

28. Yovkochev, Sh. (2020). The influence of a religious factor on the political system of Egypt before “Arab spring”. The Light of Islam, 2020(2), 4-12.

Tegishli maqolalar

Bahromkhuzha MAHAMADHODZHAEV, ЎРТА ШАРҚ ВА ЎРТА ОСИЁДА ПЕДАГОГИК ФИКР ВА ТАЪЛИМ (IХ-ХII АСРЛАР) , Islom ziyosi: Jild 3 № 2 (2020)

O‘ktam PALVANOV, САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙ – ИККИНЧИШАРҚ РЕНЕССАНСИ ҚОМУСИЙ ОЛИМИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Nodir SHOMIRZAYEV, МУТААССИБ ШАХСЛАРНИ СОҒЛОМ ИЖТИМОИЙ МУҲИТГА ҚАЙТАРИШНИНГ ЖАҲОН ТАЖРИБАСИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Shukrullo JO‘RAYEV, “СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Ramziddin R. ISAKDJANOV, ИБН СИНО ВА ҒАЗЗОЛИЙНИНГ ИЛОҲИЁТГА ОИД ҚАРАШЛАРИНИНГ ИСЛОМ ФАЛСАФИЙ ФИКР  ТАРАҚҚИЁТИГА ТАЪСИРИ , Islom ziyosi: Jild 7 № 2 (2024)

Nargiza SHOALIEVA, БЕДИЛ ИЖОДИДАГИ ГЎЗАЛ АХЛОҚ ВА ФАЗИЛАТЛАР , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Mukhammadolim MUKHAMMADSIDIQOV, АРАБ ДАВЛАТЛАРИДА ДУНЁВИЙЛИК ВА ДИНИЙЛИК ТАМОЙИЛЛАРИНИ ТАРТИБГА СОЛИШ МУАММОЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Jasur NAJMIDDINOV, ЗАМОНАВИЙ МИССИОНЕРЛИК УСЛУБЛАРИ ВА АМАЛГА ОШИРИШ ВОСИТАЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Avazbek Oybekovich GANIYEV, ISLOM SIVILIZATSIYASIDA MARKAZIY OSIYOLIK OLIMLARINING TUTGAN OʻRNI , Islom ziyosi: Jild 5 № 3 (2022)

Mukhtor NAZIROV, ЁШЛАР ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЕТАКЧИ КУЧИ СИФАТИДА , Islom ziyosi: Jild 3 № 4 (2020)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.