Mualliflar

  • Durbek A. RAKHIMDJANOV International Islamic Academy of Uzbekistan Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/1/26-34

Kalit so‘zlar:

таълим тарбия реабилитация экстремизм терроризм оят ҳадис бузғунчилик деструктив ғоя бунёдкор ғоя

Annotasiya

Бугунги глобаллашув даврида ёшларни ватанга садоқат, миллий ва диний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялаш учун уларни аждодларимиздан қолган бой маънавий меросдан унумли фойдаланган ҳолда тарбиялаш зиёлилар олдида турган долзарб вазифалардан ҳисобланади. Бунинг учун ёзма манбаларда акс этган ҳикматлар, тўғри ҳаётий кўрсатмалар билан бирга инсоннинг ички дунёсини ўрганиш, психологик ҳолатини ҳисобга олиш ҳам муҳим ўрин тутади. Мақолада мамлакатимизда ёшларнинг турли деструктив оқимлар таъсирига берилиб қолмасликлари учун ҳаётнинг илк остонасидан бошлаб уларга бериладиган билимларнинг инсон камолотига қаратилган бўлиши, уларда мустақил равишда ахборотларни қабул қилиш, қайта ишлаш, саралаш, яхшисини ёмонидан ажрата билиш малака ва кўникмаларини шакллантириш учун нималарга эътиборни қаратиш лозимлиги ҳақида сўз боради. Хусусан, ёшларда атроф-муҳитга, ота-она ва қадрдонларга нисбатан меҳр кўрсата билиш фазилатини шакллантириш учун уларга ҳаётга теран назар ташлаш, дунёдаги ҳар бир воқеа-ҳодисага ҳикмат назари билан қараш кўникма ва малакаларини шакллантиришга асосий эътибор қаратилган. Шунингдек, кейинги йилларда мамлакатимизда ёшларга қаратилаётган эътибор, уларнинг ҳақиқий инсон бўлиб етишишлари, кун сайин ўзгариб бораётган дунёдаги тараққиёт олдида барча талабаларга рақобатбардош бўлиб вояга етишлари учун кўрсатилаётган ғамхўрлик ёрқин мисолларда кўрсатиб ўтилган. Жумладан, турли ёт ғоялар таъсирига берилиб, ўз юртини ташлаб дунёнинг “қайноқ нуқталари”га йўл олган, бундай ношукурчилик оқибатида қилган қилмишининг жабрини кўрганидан сўнг ўз ишидан пушаймон бўлган кишиларнинг юртимизга қайтарилиши, уларга кўрсатилган меҳр ва ғамхўрлик мисоли бўлган “меҳр” операцияларининг моҳияти ҳақида тўхталиб ўтилган. Мақолада нотўғри йўлга адашиб кириб қолган кишиларни ижтимоий реабилитация қилиш, уларни қайта тарбиялаб, жамиятнинг фаол аъзосига айлантириш учун нималарга эътибор бериш лозимлигига асосий эътибор қаратилган. Бунда давлат органлари, маҳалла ва умуман, шу инсон билан боғлиқ барчанинг масъул экани кўрсатилган. Бу масалада хорижий тажриба нималарни кўрсатиши ёритиб берилган. Экстремистик гуруҳлар ўзларининг бузғунчи ғояларига кишиларни эргаштириш учун қандай усуллардан фойдаланиши мақолада яққол мисоллар билан келтириб ўтилган. Уларнинг бу каби найрангларига қандай йўл билан қарши туриш мумкинлиги, бу каби салбий таъсирларга берилган кишиларни бу йўлдан қандай қилиб олиб чиқиш мумкинлиги мақоланинг кульминацион нуқтасини белгилайди. Диний манбалар, Қуръон оятларини ўз манфаатлари йўлида бузиб талқин этаётган гуруҳларнинг асл мақсадлари нима-ю, уларнинг иддаолари нималардан иборат эканлиги кўрсатиб ўтилган

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1.«Mehr» operasiyasi bo’yicha O’zbekistonning tajribasiga bag’ishlangan xalqaro konferensiya boshlandi. (2020, mart 3). https://kun.uz/news/2020/03/03/mehroperatsiyasi- boyicha-ozbekistonning-tajribasigabagishlangan- xalqaro-konferensiya-boshlandi.

2. «Mehr-3» operasiyasi: Suriyadan yana 98 kishi O’zbekistonga qaytarildi. (2020). // http://ssv.uz/uz/news/ mer-3-operatsijasi-surijadan-jana-98-kishi-zbekistongaajtarildi.

3. Akhmedov Kh. Rakhimdjanov D. (2020, 7 6). Protecting Youth from the Influence of Extremist Ideas and Social Rehabilitation. Jour of Adv Research in Dynamical & Control Systems, pp. 2805-2807.

4. Beruniy Alimov, Nozima Toshpo’latova, M Abdullaeva, Saida Arifxanova. (2019). Ommaviy axborot vositalarida zo’ravon ekstremizm, radikalizm. Toshkent: Baktria press.

5. Ghi. (2019). Iqtisod saboqlari. Iqtisod, 35-45.

6. ISAKDJANOV, R. (2019, 3). RATIONAL PRINCIPLES IN IBN-SINA’S THEOLOGICAL EDUCATION AND THEIR ChARACTERISTIC FEATURES. The Light of Islam, p. 8.

7. Kalandarova, D. (2020). Features of information exchange aspects in the information society. Ijtimoiy fanlar.

8. Mahfuza Alimova, Ibrohim Nigmatullayev. (2019). CLARIFICATION OF TOLERANCE IN ISLAMIC SOURCES. The Light of Islam, p. 13.

9. MF Alimova, DU Qalandarova, L Alimjonova. (2020, 11 1). CONTEMPORARY ISSUES OF RELIGIOUS STUDIES IN UZBEKISTAN. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, pp. 547-554.

10. Nematullo Mukhamedov, Nurilla Turambetov. (2020). Memorial complex of the sultan Uvays Bobo-One of cult historical centers in central Asia. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 799-804.

11. Rahimjonov, D. (2019). The importance of social rehabilitation of people who have fallen under the influence of extremist ideas in the process of globalization. The Light of Islam, 12.

12. Rohan Gunaratna, Mohamed Bin Ali. (2015). Terrorist rehabilitation: a new frontier in counter-terrorism. London: Imperial College Press.

13. Akramova, F. A. (2020, iyun 4). Yoshlar mafkuraviy tahdidlar ob’ekti sifatida: tadqiqot va tavsiyalar. “Islom - tinchlik va bag’rikenglik dini” mavzuidagi Respublika ilmiy-amaliy onlayn konferensiyasi materiallari to’plami (04.06.2020), pp. 236-241.

14. Iroq va Suriyadan qaytarilgan ayollar bo’yicha o’rganish natijalari ma’lum qilindi. (2020). // https://kun. uz/45831225.

15. Karimov, I. A. (1999). Biz kelajagimizni o’z qo’limiz bilan quramiz. Toshkent: O’zbekiston.

16. Qambarov, A. (2020). Kishilar ong ostiga ta’sir o’tkazish orqali ekstremistik oqimga jalb etish usullari va ularni reabilitasiya qilish yo’llari. Islom - tinchlik va bag’rikenglik dini” mavzuidagi Respublika ilmiy-amaliy onlayn konferensiyasi materiallari to’plami (04.06.2020), (pp. 349-355). Toshkent.

17. Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri. (2018). Toshkent: “Toshkent islom universiteti» NMB.

18. Ming bir hadis (O’zbek maskani ed., Vol. 1). (1991). (A. Mansurov, Trans.) Toshkent.

19. Mirziyoev, Sh. M. (2019). O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev raisligida 2019 yil 23 avgust kuni xalq ta’limi tizimini rivojlantirish, pedagoglarning malakasi va jamiyatdagi nufuzini oshirish, yosh avlod ma’naviyatini yuksaltirish masalalariga bag’ishlangan videoselektor yig’il.

20. Nazarov, Q. (2011). G’oyalar falsafasi. Toshkent: Akademiya.

21. Raximdjanov, D. (2019/1). Glabollashuv jarayonida ekstremizm g’oyalari ta’siriga tushgan kishilarni ijtimoiy reabilitasiya qilishning ahamiyati. Islom Ziyosi, 71-74.

22. Saidjalolov, S. (2019). Yoshlar tarbiyasida mafkuraviy immunitetni kuchaytirishning zamonaviy vositalari haqida. https://docs.google. com/document/d/1IPZjJoCW-LxDoEN1nut4V6e-z- Upy2kVpTWQwsMJj6Y/edit?usp=sharing, (pp. 215- 217). Toshkent.

23. Tulemetova Gulchexra Tadjimatovna, Kalandarova Dono Usmandjanovna. (2018/11). Semeynoe vospitanie kak faktor formirovanie immuniteta molodyoji protiv ekstremizma. Internotional scientifrc-practical conference on -The role of the family in the spiritual and moral education of children and youth”, (pp. 154- 156). Tashkent.

24. Xudoyberganova, G. (2019/1). GLOBALLAShUV S h A R O I T I D A I S L O M M A’ R I FAT I N I ShAKLLANTIRISh MASALASI. GLOBALLAShUV ShAROITIDA VATANPARVARLIK TARBIYaSINING MA’NAVIY-MA’RIFIY TEXNOLOGIYaLARI (pp. 69- 72). Tashkent: O’zbekiston xalqaro islom akademiyasi.

25. Shahristoniy, M. i.-K. (2000). Al-Milal va-n-nihal. Bayrut: Maktabat al-‘Asriya.

26. Ernazarov, O. K. (2017). VOSPITANIE REBYoNKA – KAK SAMAYa VISShAYa SENNOST V UChENIYaX RELIGII MIRA (NA OSNOVE IUDAIZMA, XRISTIANSTVA I ISLAM). Materiali VІІІ respublikanskoy nauchno-prakticheskoy konferensiya posvyaщennoy 100 letiyu Turkestanskogo Muxtariata i Alashordinskoy avtonomii «UZBEKALI JANIBEKSKIE ChTENIYa-2017» (pp. 212-214). Turkestan: Axmet Yasaui atindag’i Xaliqaraliq qazaq-tүrіk universitetі.

Tegishli maqolalar

Mohira TOSHBEKOVA, ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК – ГЛОБАЛЛАШУВ ШАРОИТИДА МАФКУРАВИЙ ТАҲДИДЛАРГА ҚАРШИ КУРАШУВЧИ ОМИЛ , Islom ziyosi: Jild 3 № 1 (2020)

Nodir SHOMIRZAYEV, МУТААССИБ ШАХСЛАРНИ СОҒЛОМ ИЖТИМОИЙ МУҲИТГА ҚАЙТАРИШНИНГ ЖАҲОН ТАЖРИБАСИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Husniddin AKHMEDOV, ТАЪЛИМ ВА МАЪНАВИЙ ТАРБИЯ , Islom ziyosi: Jild 3 № 1 (2020)

Mahmud MAJITOV, СУБЪЕКТИВ ДЕТЕРМИНАНТЛАРНИНГ ШАХС ШАКЛЛАНИШИГА ТАЪСИРИ МАСАЛАСИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Bekzodbek MUXTAROV, НОСИРУДДИН САМАРҚАНДИЙНИНГ «РИЁЗАТ АЛ-АХЛОҚ» АСАРИ – АХЛОҚИЙ ТАРБИЯ БОРАСИДА МУҲИМ МАНБА , Islom ziyosi: Jild 2 № 2 (2019)

Muminjon XUJAEV, МАҲМУДХЎЖА БЕҲБУДИЙ – ЖАДИД ИСЛОҲОТЛАРИ ЕТАКЧИСИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Muxlisa MIRZAEVA, САЛЖУҚИЙЛАР ДАВРИДА БАҒДОД “НИЗОМИЯ” МАДРАСАСИНИНГ ТАШКИЛ ТОПИШ ТАРИХИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Durbek RAHIMJONOV, ГЛОБАЛЛАШУВ ЖАРАЁНИДА ЭКСТРЕМИЗМ ҒОЯЛАРИ ТАЪСИРИГА ТУШГАН КИШИЛАРНИ ИЖТИМОИЙ РЕАБИЛИТАЦИЯ ҚИЛИШНИНГ АҲАМИЯТИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 1 (2019)

Mahfuza ALIMOVA, ДИНШУНОСЛИКНИ ЎҚИТИШДА ЗАМОНАВИЙ УСЛУБЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ АҲАМИЯТИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Odiljon ERNAZAROV, МИН ДАВРИ ХИТОЙИДА ИСЛОМИЙ ТАЪЛИМ ХУСУСИЯТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 2 (2023)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.