DOI:
https://doi.org/10.47980/TLOI/2022/3/77-83Kalit so‘zlar:
Рукунегра маданий ассимиляция маданиятлараро мулоқот демилитаризация руҳий маданият ядроси интеллектуал интолеранс этник жиҳатдан табақалаштирилган фуқаролик.Annotasiya
ХХ асрнинг 50-60-йилларидаги тарихий вазият мустамлакачилик тузумидан ички миллий давлатчилик шаклланиши бошланишигача бўлган давр билан тавсифланади ва замонавий жаҳон тараққиётининг энг муҳим омилига айланди, бу жараённинг ривожланишига имкон беради. Глобал интеграция янги кўп конфессиявий муҳитни шакллантириш зарурати турли диний дунёқараш тарафдорлари ўртасида муросасизликнинг кучайиши билан боғлиқ йўлларни излаш зарурлигини кўрсатди. Дунёнинг кўплаб кўп миллатли давлатларининг диний муросасизлик ва ксенофобиянинг турли кўринишларига дуч келган тарихий тажрибаси толерантлик масаласининг долзарблигини исботлайди. Шундай қилиб, турли фанларнинг замонавий лексикасига мустаҳкам ўрнашган «бағрикенглик» тушунчаси ва унинг мазмуни бир асрдан кўпроқ вақт давомида шаклланиб, ижтимоий, сиёсий ва мафкуравий ўзгаришлар билан боғлиқ ҳолда ўрганилди. Масалан, В. M. Золотухиннинг таъкидлашича, тарихнинг ҳар бир босқичида бағрикенглик ўзига хос тарзда кўрилган: таълим ва билим орқали эҳтиросларни жиловлаш (Suqrot); «олтин ўрталик”ка интилиш (Aristotel); абстиненция (Pirron); нажот ва тавба (Tertullian); азоб-уқубатларни енгиш (F.Akvinskiy); ҳамдардлик (D. Hume); раҳмдиллик (J.-J. Russo); умуминсоний бурч (I.Kant); умумбашарий тенглик ғояси (G. Spenser); ўзгаларга муносабатнинг ички созловчиси (J.-P. Sartr) (Zolotuxin V. M., 2001). Ушбу мақолада Малайзияда маданиятлараро бағрикенглик тамойиллари бўйича давлат сиёсати кўриб чиқилиб, таҳлил қилинган. Малайзияда яшовчи икки йирик этник гуруҳга асосланган Ҳинд ва Хитой диаспораси мисолида ўрганилган. Ўзлаштирилган маданиятнинг шаклланиш жараёни тадқиқ етилади. Тадқиқот давомида замонавий олимлар ва тадқиқотчиларнинг маданий иммиграция, Пенангда ўзлаштирилган маданиятлараро бағрикенглик, шунингдек, Рукунегра давлат мафкуравий дастури соҳасидаги тадқиқотларининг айрим жиҳатлари кўриб чиқилган ва таҳлил қилинган.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Chiu M. Y. Traditional Chinese music as cultural heritage tourism in Malaysia. – 2017.// https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=+Chiu+M.+Y.+Traditional+Chinese+music+as+cultural+heritage+tourism+in+Malaysia.+%E2%80%93+2017.+&btnG
2. Hefner R. W. (ed.). The politics of multiculturalism. – University of Hawai’i Press, 2001. R 29
3. Idrus R. The discourse of protection and the orang asli in Malaysia //Kajian Malaysia: Journal of Malaysian Studies. – 2011. – T. 29.
4. Kokarevich M. N. Cultural determination of civilizational phenomena //Vestnik tomskogo gosudarstvennogo universiteta-filosofiya-sotsiologiya-politologiya. – 2012. – T. 18. – №. 2. – S. 84-+.
5. Lou E. C. W., Lee A., Lim Y. M. Stakeholder preference mapping: the case for built heritage of Georgetown, Malaysia //Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development. – 2021.
6. Arnshteyn S. fuqarolik ishtiroki narvoni / / Amerika shaharsozlar instituti jurnali. – 1969. - Vol. 35. - 4-son. - 216-224 betlar.
7. Belkina S. V., Korobova P. S. madaniyatni rivojlantirishda turizmning o‘rni //Rossiyada ichki va xalqaro turizmni rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari va muammolari. - 2020. - 333-338 betlar.
8. Hojiyev A. N., Jafarova Ye. H., Mammadov I. M. multikulturalizmga kirish. Baku, Mutarjim, 2018.264-265 dan
9. Gerasimova I. A., Ivaxnov V. Yu. Globallashuv sharoitida madaniy o‘ziga xoslikni saqlash muammosi / / xizmat plyus. – 2017. - Vol. 11. - 2-son. - 66-76 betlar.
10. Zolotuxin V. M. bag‘rikenglik: monografiya //Kemerovo: Kuzbass Davlat texnika universiteti. - 2001.
11. Kartashova T. Tumri-Hind raqsi she’riyati, so‘zlari va musiqasi / / Isroil XXI. musiqiy jurnal. – 2016. – №. 1. - S. 2-2.
12. Katkova I. R. gollandiyalik Ost-Hindiston kompaniyasining ibroniy Fanlar Akademiyasi kolleksiyasidagi NP Lixachev kolleksiyasidan xatlari / / Sharqning yozma yodgorliklari. - 2010. - 1-son. - 209-222 betlar.; Tyurin V. A. Malaya 1941-1945: burilish yillari // Sharq. Afro-Osiyo jamiyatlari: Tarix va zamonaviylik. - 2007. - 4-son. - 57-73 betlar.
13. Qirol V. Malayziya. Bojxona va yetiket. - Astel Nashriyoti 2009. s.33
14. Kostenko V. V. migrasiya nazariyalari: assimilyasiyadan transmilliylikgacha //Sosiologiya va ijtimoiy antropologiya jurnali. - 2014. - Vol. 17. - 3-son. - 62-76 betlar.
15. Kochetkova Ye. V. Malayziyada yetno-konfessional ziddiyatlarning paydo bo‘lishi tarixi: ularning rivojlanishining hozirgi bosqichi //Rossiya Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik instituti materiallari. – 2018. – №. 10. - P. 211.
16. Lezin A. I. Rand korporasiyasi taxminlarida Laosdagi mojaroning assimetriyasi (1960-1973) //Samara ilmiy Axborotnomasi. – 2020. - Vol. 9. – №. 2 (31). - S. 213-216.
17. Moskalev P. E. XX-XXI asr boshlarida Kambodja tarixida “chet yel xitoylari” ning o‘rni //tarixiy va ijtimoiy-ma’rifiy fikr. – 2017. - Vol. 9. - 5-2-son. - 82-91 betlar.
18. Nematullo Mukhamedov & Nurulloh Turambetov. (2021). The origins of religious tolerance in Central Asia. International journal of social science & interdisciplinary research ISSN: 2277-3630 Impact Factor: 7.429, 10(12), 68–73. Retrieved from https://www.gejournal.net/index. php/IJSSIR/article/view/105.
19. Reshetov A. M. Malayziyadagi Xitoy hamjamiyati (tarixiy rivojlanishning ba’zi jihatlari) //antropologiyava yetnografiya muzeyining yelektron kutubxonasi. Buyuk Pyotr (Kunstkamera) RAS. url: http://www.kunstkamera.ru/lib/rubrikator/03/03. – 2008. - Vol. 1. - 978-5 betlar.
20. Serra J. va hammuallif. Kuylangan Hind mumtoz musiqasi tuzilishini baholash / / ISMIR. – 2011. - 157-162 betlar.
21. Xristov T. T. Penang orolining (Malayziya) an’analari va diqqatga sazovor joylari muhim sayyohlik yo‘nalishi sifatida //maktab va universitetdagi ta’lim turizmi. – 2021. - 49-53 betlar.
22. Shishkanova M. S. Vetnam urushi misolida XX asrning ikkinchi yarmidagi mahalliy harbiy mojarolarning atrof-muhit holatiga salbiy ta’siri / / Yekologiya va tabiatni boshqarish: amaliy jihatlar. – 2019. – 247-249-betlar; Moskalev P. E. XX-XXI asr boshlarida Kambodja tarixida “xorijiy xitoyliklar” ning o‘rni //tarixiy va ijtimoiy-ma’rifiy fikr. – 2017. - Vol. 9. - 5-2-son. - 82-91 betlar ;
23. Shishkanova M. S. Vetnam urushi misolida XX asrning ikkinchi yarmidagi mahalliy harbiy mojarolarning atrof-muhit holatiga salbiy ta’siri / / Yekologiya va tabiatni boshqarish: amaliy jihatlar. – 2019. - 247-249 betlar.
24. Yuldasheva G. Malayziyada fuqarolik jamiyati / / fuqorolik jamiyati. Fuqarolik Jamiyati. – 2008. - Vol. 5. - 2-son. - 63-66 betlar.

