Ключевые слова:
Турaн Анатолия тюрки ал-Авасим Сугур ал-Мамун ал-Му‘тасим Афшин приграничные районы лучникиАннотация
В данной статье всесторонне анализируются историко-политические и культурные связи между Тураном (Центральная Азия) и Анатолией (Малая Азия) в период халифатов Омейядов и Аббасидов. Особое внимание уделяется политическим процессам, происходившим в ранний период исламской истории — в VII - IX веках, — расширению халифата и отношениям между его восточными (Туран) и западными (Анатолия) провинциями. Эти связи проявлялись, прежде всего, в военных походах, развитии науки, религиозной деятельности и административной системе.
Автор особенно акцентирует внимание на туранских личностях, действовавших на территории Анатолии. Среди них — военачальники, богословы, проповедники и культурные деятели, внесшие значительный вклад в социально-политические процессы региона. Их роль проявлялась не только в военной сфере, но и в формировании местной администрации, распространении исламских знаний и становлении мусульманских общин.
В исследовании использовались такие методы, как описание, обобщение, сравнение, историческая периодизация и микроисторический анализ. Статья основана на исторических источниках, классических арабских и персидских текстах, а также современных исследованиях, и предлагает новые научные взгляды и выводы по слабоизученной теме. Таким образом, она может служить источником как для специалистов по ранней истории ислама, так и для исследователей, изучающих связи между тюркским миром и исламской цивилизацией. Раскрывая общие исторические, культурные и религиозные связи между Тураном и Анатолией, автор стремится подчеркнуть историческое единство этих регионов и обосновать идеи регионального сотрудничества и солидарности на основе исторических фактов.
Скачивания
Библиографические ссылки
1. Abu Bakr Muhammad Narshaxiy. (2022). Buxoro tarixi. Tashkent: Anorbooks.
2. Akdes Nimet Kurat, “. b.-C. (1948). Kuteybe bin Miislim’in Harizm ve Semerkand’i Zapti”,. Dil ve Tarih-Cografya Fakultesi Dergisi, 388-402.
3. Al-Balazuri. (1987). Futukh al-buldan. Beirut: Institution al-maarif.
4. Al-Masudi. (2005). Muruj al-zahab. Beirut: Al-maktaba al-asriyya.
5. Aydinh О (2011). Semerkant tarihi. - Истанбул : ISAM.
6. ал-Яъқубий, A. (2002). Ал-Булдон. Байрут : Дар ал-кутуб ал-илмия,
7. Bahaeddin Ogel. (1984). History of Turkish Culture before Islam. Ankara: Ankara yayinleri.
8. Chavannes. (2007). Western Turks according to Chinese sources. Istanbul: Kitap evi.
9. G. Boboyorov. (2021). G‘arbiy Turk xoqonligi tarixi va tanga-pul tizimi. Tashkent: Generation of Thought.
10. Guy Le Strange. (1905). The lands of eastern of Chalifate. London.
11. H. Gibb., (1923). The Arab Conquests in Central Asia. London: The Royal Asiatic Society.
12. History at-Tabari. (1987). Per. s Arabic. V.I. Belyaeva s dopol. O.G. Bolshakova, A.B. Khalidova. Tashkent: Science.
13. Ibn Asam al-Kufi. (1991). Futuh. Volume IV. Beirut: Dar al-Adwa.
14. Ibnul Asir. (1965). Al-Kamil fit-tarix. Bayrut. Dar as-sadr.
15. Ibnul Asir. (1990). Lubob. J. I. Bayrut: Doru sodir.
16. Istakhriy. (2019). Al-Masalik Wal-Mamalik. (Movarounnahr and Khorasan part). Tashkent: Science.
17. Jahiz. (1964). Manoqib at-turk. Qohira.
18. John Lawton. (1991). Samarkand and Bukhara.London.
19. Lynch, R. J. (2020). Arab Conquests and Early Islamic Historiography The Futuh al-Buldan of al-Baladhuri. London : Bloomsbury Publishing.
20. Muhammad ibn Jarir al-Tabari. (2005). Tarikh ar-rusul wal-muluk. Riyadh : Bayt al-afkar al-Dawliya.
21. Muqaddasiy. (1987). Ahsan al-taqasim fi ma’rifat al-aqalim. Beirut: Dar Beirut.
22. Osman Karatay. (2024) Turklerin Islamiyeti kabulu. Ankara.
23. Umnyakov. (1972). Samarkand. Moscow.
24. Yaqut Hamavi. (1987). Mujam al-udabo. Beirut : Dar al-Bayrut.
25. Yildiz, H. D. (2019). Islamiyet ve Turkler. Istanbul: tlgi Kiiltiir Sanat Yayincilik .
26. Zckeriya Kitapqi. (1995). Ilk miisliiman Turk hiikiimdar ve hakanlar. Konya : Dizgi Kitabevi.
27. Zekeriya Kitap^i. (1995). Orta Asya Tiirkliigiiniin biiyiik Islam kiiltiir ve medeniyetindeki yeri. Konya : Damla Ofsct Matbaacilik ve Tic.
28. Бартольд В.В. (1963). Туркестан в эпоху монгольского нашествия // Бартольд В.В. Сочинения. Т. I. М. : Восточная литература.
29. Вслльхаузен Юлиус. (2018). Арабский халифат. Золотой век ислама. / Пер. с англ. Т.М. Шуликовой. Москва : Центрполиграф.
30. Заҳабий. (2003). Тарих. Ж. VII. Байрут : Дорул гарбил исламий.
31. О.Г. Большаков. (1988). История халифата. 1-4 т. Москва : Восточная литература РАН.
32. Раббиҳ, А. М. (1953). Иқд ал-Фарид. Қоҳира.
33. Ҳамавий. (1990). Муъжамул булдон. Ж. I. Байрут : Дорул кутубил илмийя.
1. Abu Bakr Muhammad Narshakhi. (2022). Bukhara Tarixi. Tashkent: Anorbooks.
2. Akdes Nimet Kurat. (1948). “Kuteybe bin Muslim’in Harizm ve Samarkand’! Zapti”. Dil ve Tarih-Cografya Fakiiltesi Dergisi, pp. 388^102.
3. Al-Balazuri. (1987). Futuh al-Buldan. Beirut: Institution al-Maarif.
4. Al-Masudi. (2005). Muruj al-Zahab. Beirut: Al-Maktaba al-Asriyya.
5. Aydinli O. (2011). Semerkand Tarihi. Istanbul: ISAM.
6. Al-Ya‘qubi, A. (2002). Al-Buldan. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya.
7. Bahaeddin Ogel. (1984). History of Turkish Culture before Islam. Ankara : Ankara Yayinlari.
8. Chavannes. (2007). Western Turks According to Chinese Sources. Istanbul: Kitap Evi.
9. G. Boboyorov. (2021). G‘arbiy Turk Xoqonligi Tarixi va Tanga-Pul Tizimi. Tashkent: Generation of Thought.
10. Guy Le Strange. (1905). The Lands of the Eastern Caliphate. London.
11. H. Gibb. (1923). The Arab Conquests in Central Asia. London : The Royal Asiatic Society.
12. History at-Tabari. (1987). Trans, from Arabic by V. I. Belyaeva, with additions by O. G. Bolshakova and A. B. Khalidova. Tashkent: Science.
13. Ibn Asam al-Kufi. (1991). Futuh, Vol. IV. Beirut : Dar al-Adwa.
14. Ibn al-Athir. (1965). Al-Kamilfi al-Tarikh. Beirut : Dar al-Sadr.
15. Ibn al-Athir. (1990). Lubab, Vol. I. Beirut: Dar al-Sadir.
16. Istakhri. (2019). Al-Masalik wal-Mamalik (Movarounnahr and Khorasan part). Tashkent: Science.
17. John Lawton. (1991). Samarkand and Bukhara. London.
18. Jahiz. (1964). Manaqib al-Turk. Cairo.
19. Lynch, R. J. (2020). Arab Conquests and Early Islamic Historiography: The Futuh al-Buldan of al-Baladhuri. London : Bloomsbury Publishing.
20. Muhammad ibn Jarir al-Tabari. (2005). Tarikh al-Rusul wa al-Muluk. Riyadh : Bayt al-Afkar al-Dawliya.
21. Muqaddasi. (1987). Ahsan al-Taqasim fi Ma’rifat al-Aqalim. Beirut: Dar Beirut.
22. Osman Karatay. (2024). Turklerin Islamiyeti Kabulii. Ankara.
23. Umnyakov. (1972). Samarkand. Moscow.
24. Yaqut al-Hamawi. (1987). Mu’jam al-Udaba. Beirut : Dar al-Bayrut.
25. Yildiz, H. D. (2019). islamiyet ve Tiirkler. Istanbul: ilgi Kultiir Sanat Yayincihk.
26. Zekeriya Kitap^i. (1995). ilk MiislUman TUrk Hukumdar ve Hakanlar. Konya : Dizgi Kitabevi.
27. Zekeriya Kitap?i. (1995). Orta Asya Tiirkliigunun Biiyuk Islam Kultur ve Medeniyetindeki Yeri. Konya : Damla Ofset Matbaacihk ve Tic.
28. Barthold, V. V. (1963). Turkestan in the Age of the Mongol Invasion. In: V. V. Barthold, Works, Vol. I. Moscow : Eastern Literature.
29. Wellhausen, Julius. (2018). The Arab Caliphate: The Golden Age of Islam. Trans, from English by T. M. Shulikova. Moscow : Tsentrpoligraf.
30. Zahabi. (2003). Tarikh, Vol. VII. Beirut : Dar al-Gharb al-Islami.
31. O. G. Bolshakov. (1988). History of the Caliphate, Vbls. 1-4. Moscow : Eastern Literature, RAS.
32. Rabbih, A. M. (1953). Iqd al-Farid. Cairo.
33. Hamawi. (1990). Mu‘jam al-Buldan, Vol. I. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya.

