Mualliflar

  • Xalima HABIBULLAYEVA INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

Kalit so‘zlar:

Tasavvuf mufassir tafsir ta’vil tasavvuf tarixi ishoriy tafsirlar ishoriy tafsirlarga qo’yiladigan shartlar

Annotasiya

Ushbu maqolada islom ilmlarining mu him у о 'nalishlaridan biri - tasawuf va tafsir ilmining shakllanishi hamda ularning о ‘zaro integratsiyasi natijasida tasavvufiy tafsirlarning paydo bo 'lish va rivojlanish bosqichlari ilmiy tahlil qilingan. Ta ’vil va tafsir tushunchalari, tasavvufga berilgan la ’riflar atrqflicha yoritilgan. Tafsir ilmi Qur ’on nozilbo 'Igan ilkdavrdan boshlab, ya’niPayg'ambar (s.a.v.) davri, sahobalar va tobeinlar davridan to hozirgi kunga qadar uzviy taraqqiy etib kelgan. Oyallarning tasavvufiy talqini ham ilk Payg’ambar (s.a.v.) davrlarida uchragani, sahoba va tobeinlar davrida yanada rivojlangani uning shakllanishida muhim asos bo ‘lib xizmat qilgan. Tasavvufiy tqfsirlar Qur ’on oyatlarining ichki, ramziy, majoziy ma ’nolarini anglashga qaratilgan bo 'lib, ushbu tafsirlarda ilhom, kashf kabi vositalardan foydalanish muhim о ‘rin egallaydi. Ishoriy tqfsirlar zohiriy ma ’noga zid bo Tmagan holda Qur ’on mazmunini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
Tadqiqotda tasavvufiy tqfsirlar rivojlanishining besh bosqichi ajratilgan bo ’lib, ular Payg ‘ambar va sahobalar davri, ilk mutasavviflar davri, o'rta asr softy mufassirlar bosqichi, tasavvufiy tafsirlarning yuksalish davri (XIII-XVIII asrlar) va zamonaviy davr tafsirchilik (XIX asrdan to hozirgi kunga qadar) bosqichlarini о ‘z ichiga oladi. Har bir bosqichda tasavvufiy tafsirning shakli, uslubi va mazmuni tobora takomillashgan. Zamonaviy mutasavviflar tomonidan Qur ’on tafiirining ijtimoiy, axloqiy va ma ’naviyjihatlari bilan uyg ‘unlashgan holatlari ко ‘rib chiqilgan. Maqolada tasawuf ilmining tafsir bilan uzviy bog ‘liqligi, tasavvufiy tafsirlarning dastlabki shakllaridan boshlab, hozirgi kungacha yozilgan yirik ishoriy tafsirlarning ilmiy-nazariy asoslari tahlil qilingan. Tasavvufiy tafsirlarning qabul qilinishi uchun zarur bo ‘Igan shartlar va bu borada tafsir olimlarining qarashlari muhokama qilingan.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Muallif biografiyasi

  • Xalima HABIBULLAYEVA, INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN

    Junior Researcher

Bibliografik manbalar

1. Abdullayev Abdurashid va b. (2016). Qur’onshunoslikka oid ilmlar. Toshkent: Mavarounnahr.

2. Atesh, D. S. (1974). Ishoriy tafsir okulu. Anqara: Anqara Universiteti.

3. Baysuniy, D. I. (1992). Imom Qushayriyning hayoti, tasavvufi va ilmiy faoliyati. Qohira: Maktabatul adab.

4. Bursaviy, I. H. (2018). Ruhul bayan fi tafsiril Qur’an. III. Bayrut: Darul kutubil ilmiyya.

5. Komiljon, R. (2020). Mavarounnahr tasavvufi tarixi. Toshkent: Akademnashr.

6. Mansur, S. A. (2001). Qur’oni Karim ma’nolari tarjimasi. Toshkent: Toshkent islom universiteti.

7. Maxsudov, D. (2019). Tafsir ilmiga kirish. Toshkent: Qaqnus.

8. Maxsudov, D. (2021). Tafsir uslublari. Toshkent: 0‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi.

9. Mukhamedov Nematullo (2019) “The role of the Sheikh Zayniddin complex in the spiritual life of Tashkent” // Multidisciplinary scientifc journal “Arhivarius” collection of scientifc publications. -P.7-14, https:// www. researchgate.net/publication/333985613.

10. Nadim, M. i. (1988). Fehrist. Bayrut: Dar kutubil ilmiyya.

11. Olusiy, S. (2000). Ruhul maoniy fi tafsiril Qur’anil azim va sab’il masoniy. I. Bayrut: Ihyo turosil arobiy.

12. Qurtubiy, M. i. (1988). Jam’i liahkamil Qur’an. Bayrut: Dar kutubil ilmiyya.

13. Sobuniy, M. A. (1981). Tibyan ft ulumil Qur’an. Damashq: Maktabatul G’azzaliy.

14. Sulamiy,A. A. (2001). Haqoiqut tafsir. 11. Bayrut: Darul kutubil ilmiyya.

15. Tabariy, M. I. (1954). Jomeul bayon. XXIV. Qohira: Dor ibn Javziy.

16. Tustariy, S. (2004). Tafsiril Qur’anil azim. Qohira: Darul haram lit turos.

17. Yusuf, S. M. (2021). Tasavvufhaqidatasavvur. Toshkent: Hilol-Nashr.

1. Abdullayev Abdurashid va b. (2016). Qur’onshunoslikka oid ilmlar. Toshkent: Mavarounnahr.

2. Atesh, D. S. (1974). Ishoriy tafsirokulu. Anqara: Anqara Universiteti.

3. Baysuniy, D. I. (1992). Imom Qushayriyning hayoti, tasavvufi va ilmiy faoliyati. Qohira: Maktabatul adab.

4. Bursaviy, I. H. (2018). Ruhul bayan fi tafsiril Qur’an. III. Bayrut: Darul kutubil ilmiyya.

5. Komiljon, R. (2020). Mavarounnahr tasavvufi tarixi. Toshkent: Akademnashr.

6. Mansur, S. A. (2001). Qur’oni Karim ma’nolari tarjimasi. Toshkent: Toshkent islom universiteti.

7. Maxsudov, D. (2019). Tafsir ilmiga kirish. Toshkent: Qaqnus.

8. Maxsudov, D. (2021). Tafsir uslublari. Toshkent: 0‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi.

9. Mukhamedov Nematullo (2019) “The role of the Sheikh Zayniddin complex in the spiritual life of Tashkent” // Multidisciplinary scientific journal “Arhivarius” collection of scientifc publications. -R7-14. https:// www. researchgate.net/publication/333985613.

10. Nadim, M. i. (1988). Fehrist. Bayrut: Dar kutubil ilmiyya.

11. Olusiy, S. (2000). Ruhul maoniy fi tafsiril Qur’anil azim va sab’il masoniy. I. Bayrut: Ihyo turosil arobiy.

12. Qurtubiy, M. i. (1988). Jam’i liahkamil Qur’an. Bayrut: Dar kutubil ilmiyya.

13. Sobuniy, M. A. (1981). Tibyan fi ulumil Qur’an. Damashq: Maktabatul G'azzaliy.

14. Sulamiy, A. A. (2001). Haqoiqut tafsir. II. Bayrut: Darul kutubil ilmiyya.

15. Tabariy, M. I. (1954). Jomeul bayon. XXIV. Qohira: Dor ibn Javziy.

16. Tustariy, S. (2004). Tafsiril Qur’anil azim. Qohira: Darul haram lit turos.

17. Yusuf, S. M. (2021). Tasavvuf haqida tasavvur. Toshkcnt: Hilol-Nashr.

Tegishli maqolalar

Ahmad SAAD AL-DAMANHURI, SOMONIYLAR DAVLATIDA ILMIY HAYOT JABHALARI VA MOVAROUNNAHR OLIMLARINING ILM-FANGA QO‘SHGAN HISSASI , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Utkir T. SOBIROV, ИШИД (“ИРОҚ ВА ШОМ ИСЛОМ ДАВЛАТИ”) ТАЪСИРИГА ТУШГАН АЁЛЛАР ВА БОЛАЛАРНИ РЕАБИЛИТАЦИЯ ВА ДЕРАДИКАЛИЗАЦИЯ ҚИЛИШ ВАЗИФАЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Mavlyuda Sabirovna XODJAYEVA, Barno Batirovna SAYDAKHMEDOVA, MASOFAVIY TA’LIMNI TASHKIL ETISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING SAMARADORLIGI , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Nilufar Sherkulovna BATIROVA, TOSHKENT VILOYATI SANOATINI RIVOJLANISHINING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMI , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Tokhir KHATAMOV, ТАСАВВУФШУНОС ОЛИМ, ПРОФЕССОР НАЖМИДДИН КОМИЛОВНИНГ ИЛМИЙ-МАЪРИФИЙ ФАОЛИЯТИ (БИБЛИОГРАФИК ТАҲЛИЛ) , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Nigora Alisherovna KHAKIMOVA, Soliha Obidjon qizi YODGOROVA, FIQHIY MAZHABLARDA OHOD XABARNING HUJJAT SIFATIDAGI O‘RNI , Islom ziyosi: Jild 9 № 2 (2026)

Utkirbek HASANBOYEV, DINIY VAZIYATNI O‘RGANISH, TAHLIL ETISH VA BAHOLASHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI , Islom ziyosi: Jild 9 № 2 (2026)

Lazizakhon Abbasovna ALIDJANOVA, ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОННИНГ ТИББИЁТ СОҲАСИДА ДУНЁВИЙ ТАМОЙИЛЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШНИНГ АЙРИМ ЖИҲАТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 2 (2026)

Nurulloh TURAMBETOV, UNITWIN AKADEMIK DIPLOMATIYA VA MADANIYATLARARO MULOQOT PLATFORMASI SIFATIDA , Islom ziyosi: Jild 9 № 2 (2026)

Ramzjon Raximdjanovich ISAKDJANOV, МЕТАФИЗИКА ВА ОЛАМНИ ТАЛҚИН ҚИЛИШДА ИБН СИНО ЭКЗОТЕРИКАСИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 2 (2026)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.