Kalit so‘zlar:
наҳв балоғат илми маоний илми жумла хабариййа жумла иншоиййа иншо талабий иншо ғайри талабий сўзловчи тингловчи шароит тақозоси.Annotasiya
Гап мавзуси ва унинг таснифи синтаксиснинг марказий масалаларидан биридир. Мазкур мақолада араб балоғат илмида гаплар таснифи араб наҳви ва ўзбек тилшунослиги нормалари билан солиштирилган. Ўзбек тили стилистикасида гап тузилиши ва ифода мақсадига кўра таснифланса, араб наҳвида қандай сўз билан бошланишига эътибор қаратилиши, маоний илмида эса гап шароит тақозосига кўра тасниф қилиниши турли мисоллар орқали очиб берилган. Маоний илмида гап тасниф қилинганда бошқа тилларда, хусусан, араб наҳвида ҳам ҳисобга олинмайдиган энг муҳим жиҳат – сўзловчининг мақсади ва тингловчининг ҳолати алоҳида таъкидланади. Маоний илмида гап воқеликка муносабатига кўра таснифланиши, хабарий гапларда сўзловчининг мақсади ва тингловчининг ҳолати муҳим омил деб қаралиши, иншоий гапларда эса воқеликда ўзгариш бўлиш, бўлмаслигига қараб гап турлари танланиши ҳақидаги маълумотлар келтирилган.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Abdujabborov A. Inson ko‘rki – odob. Toshkent. 2004 y.
2. Mansurov A. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimasi. Toshkent. 2001 y.
3. Tursunov U. va boshqalar. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. T. 1992 y.
4. Shomaqsudov A. va boshqalar. O‘zbek tili stilistikasi. 1983 y.
5. O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. Toshkent. 2001 y. 2-jild.
6. Grande. B.M. Kurs arabskoy grammatiki v sravnitel`no istoricheskom osveshenii. M.1998.

