Kalit so‘zlar:
haqiqat majoz majoz lug‘aviy majoz aqliy majoz mufrad majoz murakkab majoz mursal istiora istiora tasrihiyya istiora makniyya istiora tamsiliyya va kinoyaAnnotasiya
Annotatsiya. Til inson fikrining boyligi va go'zalligini ifodalovchi asosiy vosita bo ‘lib, badiiy asarlarda majoziy ma 'nolar orqali kuchli obrazlar yaratishga xizmat qiladi. Balog'at ilmida Jikr ifodalashning turli uslublari tahlil qilinadi, jumladan, bir gapning bir necha xil uslublarda ifodalanishi bayon ilmining markaziy masalasi deb e ’tirof etiladi.
Bayon ilmining asosini tashbih, haqiqat va majoziy ma 'no hamda kinoya mavzulari tashkil etadi. Tashbih bir narsani boshqa bir narsaga о ‘xshatishdir. О 'xshatish vositalari va о 'xshashlik jihatining mavjudligiga qarab tashbih turlari о ‘zgaradi. Kinoya esa gap tagida boshqa bir gapni aytish, ya 'ni qochirim qilish yo ‘llarini о ‘rgatadi. Haqiqat va majoz esa so ‘zlarning asl va ко 'chma та 'no ifodalashini о 'rganadi.
Mazkur maqolada bayon ilmining asosiy tushunchalaridan biri bo 'lgan haqiqat va majozning stilistik xususiyatlari, ularning til vositasi sifatidagi funksional ahamiyati ilmiy tahlil qilingan. Maqolada tashbih, haqiqat, majoz, majoz mufrad, majoz murakkab, majoz lug'aviy va majoz aqliy, majoz mursal, istiora, istiora tasrihiyya, istiora makniyya va kinoya kabi bayon vositalari klassik adabiyot namunalari va Qur 'on oyatlari asosida tadqiq etilgan. Haqiqiy ma 'no - so ‘zning asl lug ‘aviy mazmunini bildirsa, majoziy та 'no о 'sha so ‘z orqali ifodalanadigan ко 'chma ma ’noni ifodalaydi.
Maqolada obrazli ko'chma ma'no lug'aviy majoz tushunchasini tashkil qilishi, mantiqiy ifoda esa aqliy majoz tushunchasini tashkil qilishi haqidagi mulohazalar tahlil qilingan. Shuningdek, lug 'aviy va aqliy majoz о ‘rtasidagi farqlar, ularning qo 'llanish uslublari turli misoliar orqali ochib berilgan. “Istiora ” tushunchasi va uning tasrihiy va makniy turlari, majoz mursalning sabab, natija, qism-butun munosabatidagi turlari misoliar orqali izohlangan.
Maqolada arab va о ‘zbek adiblarining asarlaridan turli misoliar keltirilib, qiyosiy tahlil qilingan. Bayon ilmining nazariy asoslari bilan birgalikda ularning amaliy ко 'rinishlari ham о 'rganilgan. Shu bilan birga balog 'at ilmining uslubiy imkoniyallarining mantiqiy, estetik va didaklik vazifalari yoritilgan.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Al-Asir, Z. (2016). Al-masalu-l-sa‘ir fT adabi-1- katib va-sh-sha’ir. Qohira: Al-Bahiyya.
2. Al-Fodoniy, M. Y. (2008). SHuruhu durusi-l-balog’a. Husnu-s-siyag’a. Rumbag’: Baraka.
3. Al-Hoshimiy Ahmad.(1375h.). Javahiru-l-balag’a fi-1-ma’aniy va-l-bayan va-l-badi’. Bayrub Livan: Daru-1-‘ihya’i-t-turasi-1- ‘arabiy..
4. Al-Johiz, A. U. (2006). Kitabu-l-bayaan va-t-tabyTn. Bayrut: Daru-l-jil.
5. Al-Maydaniy, A. H. (Al-balag’atul-arabiyyatu: ususuha, ulumuha va fununuha. 1996). Al-balag’atul-arabiyyatu: ususuha, ulumuha va fununuha. Bayrut: darul-qalam.
6. Akkowiy, I. F. (1996). Al-mu’jamu-l-mufassal-fi ilmi-1-balag’a. Bayrut: Daru-l-kutubi-l-ilmiyya.
7. Atiq, A. (1985). ‘Ilmu-l-ma’aniy. Bayrut: Daru-n-nahdati-l-’arabiyya.
8. Atiq, A. (2002). Ilmul-bayan. Bayrut: Darul-fikr.
9. Atr, Z. (1988). Al-mu’jizatu-l-xolidatu. Bayrut: Daru ibn Hazm.
10. Bayzoviy, A. (1955: T.I: 12). Anvaru-l-tanzTl va asraru-t-ta‘vTl (Vol. T. I). Misr.
11. Begmatov, va mualliflar.(2020). O‘zbek tilining izohli lug‘ati. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.
12. Bisyuniy, A. (1998). Ilmul-bayan. Dirasa tahliliyya. Qohira: Daru-l-ma’alimi-s-saqafiyya.
13. Bisyuniy, A. (2015). Tlmu-1-ma’aniy. Qohira.
14. Bobur, Z. M. (1996). Nazm durdonalari. Toshkent: Sharq.
15. Boqilloniy, A. (1993. T.II:202). Tjazu-l-Qur’an fizayli-1-itqan (Vol. 2). Макка: Darul-baz.
16. El-Kubcsi, A. A. K.., & Shehade, M. M. S. M. (2019).
'J j i. I - ' ■ L? Л att A.
«uji AuJjjj jc-U.3^ SjsJi _h>: The Differences between Abu Muslim al-Asfahani and Fakhruddin al-Razi in Surah al-Baqarah of al-T. Ma’alim al-Qur’an wa al-Sunnah. 15 (2), 197-214.
17. Fayad , S. (1995). An-nahwu-l-‘asriy. al-Qohira: markazu-l-ahram.
18. Hava, S. (1985). Al-asas fi-t-tafsir. Qohira: Daru-s-salam.
19. Jorim Ali. Amin Mustafo. (1992). Al-balag’atu-1-vodihatu. Bayrut: daru sodir.
20. Ibn Manzur. (1378). Lisanui-arab. Bayrut: Daru-s-sodir.
21. Ibrohimov N, Oripov A, Ikromjonov A, Zayriev A. (2022. T.IV:600). Al-Qomus (Vol. IV). -Toshkent: G‘afur G‘ulom.
22. Iskandar, A. (2024). Kayfa tutqinu al-balag’ata. Qohira.
23. Ismoilov, B. (2020). LINGUOPOETIC ANALYSIS OF SURAH HUMAZA. Интернаука, 66-67.
24. Mahmud, В. (2020). PENGGUNAAN ASALIB ALMA’ANI DI BEBERAPAAYAT DALAM AL-QUR’AN AL-KARIM. Prosiding Konferensi Nasional Bahasa Arab, 6(6), 889-905.
25. MANGGALA, D. N. (2014). USLUB AL IJAZ FI MAWLUD AL GHARB LI SHAYKH AL GHARB (DIRASAH TAHLILIYYAH FI’ILM AL MA’ANIY).
26. Mansur, A. (2019). Qur’oni karim ma’nolarining tarjimasi. Toshkent: Toshkent islom universiteti.
27. Mullasodiqova, N. (2019). Formas de expresion de opinion en la ciencia Maoniy. Religacion. Revista de Ciencias Sociales у Humanidades, 4(20), 70-75.
28. Mu’tazz, A. (https://www.aldiwan.net/cat-poet-ibn-Al-Mutaz). Divan ibn Mu’tazz.
29. Qazviniy, J. (2003). Al-Iydoh fiy ‘ulumil-balag’a al-ma’aniy val’bayan val badi’. Bayrut: Darul-kutubil-ilmiyya.
30. Quronov D., Mamajonov Z, Sheraliyeva M. (2013). Adabiyotshunoslik lug’ati. Toshkent: Akademnashr.
31. Rustamiy, S. (2016). “ESASU-L-BELAGA” VE “DiVAN-U LUGAT-IT-TURK” ESERLERININ DIL BiLIMi VE BELAGAT BiLIMiYLE iLGILt YONLERL Electronic Turkish Studies, 11(20).
32. Rustamiy, S. (2018). O’rta asr islom balog’at ilmida tilshunoslikka oid qarashlar. 112. Toshkent.
33. Rustamiy, S. (2023). ART OF UZBEK FOLK PROVERBS. CURRENT RESEARCH JOURNAL OF PHILOLOGICAL SCIENCES, 38-40.
34. Sofiy, M. (1999). Al-jadval fiy i’rabi-l-Qur’an va sarfihi va bayanihi. 3, p. 123.
35. Sohib Islom Maqsud ar-Rahmon. (2016, 12). Al-Iyjaz fi-l-Qur’ani-l-karim. AL-Iydah, pp. 241-251.
36. YAFIE, I. (2016). AL IJAZ WAAL ITNAB FI AURAH IBRAHIM WAAMARYAM (DIRASAH TAHLILIYYAH BALAGHIYYAH FI’ILM AL MA’ANIY).
37. Zamaxshariy, M. (1979). Asasu-l-balog’a. Bayrut: Daru-1-fikr.
38. Zamaxshariy, M. (2008). Al-Kashshaaf ‘an haqa’iqi g’avamidi-t-tanzil va ‘uyunil-aqovil fiy vujuhit-ta’vil (Vol. I). Darul-kitabil-’arabiy.
39. https://ziyouz.uz/ozbck-nasri. (n.d.).

