Kalit so‘zlar:
форсий адабиёт тасаввуф рубоий бадиий тимсол назм шоир жанр таҳлил асар тилAnnotasiya
Мақолада Амир Хусрав Деҳлавийнинг рубоий жанридаги улкан мероси ўрганишга ҳаракат қилинган. Мақоланинг мақсади шоир асарларидаги мафкуравий ва бадиий усулни ўрганиш, шоирнинг рубоий жанридаги маҳоратини аниқлаш, шунингдек, рубоийларини таҳлил қилиш орқали форс-тожик адабиёти тарихида унинг асарлари ўрнини аниқлашдан иборатдир. У ислом оламидаги форс ва тожик тилларида ижод қилувчи шоирларнинг асарларига кучли таъсир кўрсатгани илмий ҳақиқатдир. Шоирнинг асарларига, шу жумладан унинг рубоийларига қизиқиш шоирнинг ўрта асрларда мустақил мактаб ярата олганлиги билан боғлиқ. Амир Хусрав Деҳлавий ўз даврида форс адабиётининг барча жанрларида ижод қилган. У рубоий ёзиш соҳасида камдан-кам учрайдиган файласуфдир. Шоирнинг барча асарлари Худо, коинот, инсоният, ҳаёт, ер, севги каби фалсафий фикрлар билан тўлалиги ва асарларидаги сўзларнинг мукаммал танлангани туфайли ноёб меросга айланди. Бу доирадаги улкан ютуқлар шоирнинг рубоийларига ҳам тегишлидир. Унинг рубоийларида шеъриятнинг ҳар қайси соҳасига тегишли романтик мавзу асосий омил ҳисоблансада, ижтимоий ва фалсафий фикр доирасида ҳам кенг тарқалди. У ҳар қандай мавзуни ўзининг шеърлари орқали етказиб бера оладиган истеъдод соҳиби эканлиги билан инсонларни ҳайратда қолдиради. Мақолада айтиб ўтилган фикрлар шоир яшаб, ижод этган адабий муҳит ва унинг асарларининг Шарқ адабиёти ривожидаги ўрни ва аҳамиятини очиб беришга қаратилган.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Shomuhamedov SH., Musaev B. Amir Xusrav Dehlaviy. – T.: Fan, 1971.
2. Baqoev M. Hayot va ejodiyoti Xusravi Dehlaviy. – Dushanbe: Donish, 1975.
3. Aliev G.YU. Persoyazichnaya literatura Indii. –M., 1968 , s. 49 – 65.
4. Baqoev M. Xusrav Dexlevi i yego poema «Duvalroni va Xizrxon», AKD. – Stalinobod, 1957, s.19.; Baqoev M. Hayot va ejodiyoti Xusravi Dehlaviy. – Dushanbe: «Donish», 1975; Bertel`s YE.E. Chetverostishie sheyxa Najmeddina Kubra, - DRAN, 1924, s.36 – 39; Imomnazarov M. Iz opita sostavleniya slovarya yazika Amira Xosrova. – V sb.: «Amir Xosrov Dexlevi», – T.: 1978; Yo‘ldosheva S. Xarakteristika sravneniya v poeme «Hasht behesht» Amir Xosrova
Dexlevi. – V sb.: «Amir Xosrov Dexlevi». – T., 1975, s. 139–147; Munirov Q. Amir Xusrav Dehlaviy asarlarining qo’lyozmalari. –T.,1975; Musaev B. Amir Xusrav Dehlaviy va Alisher Navoiy. «Sharq yulduzi» jurnali. – T., 1968; To‘ychieva G. O metrike gazeley divana «Tuxfat as-sigar» Amir Xosrova Dexlevi. 1987.
5. Kozmoyan A.K. Ruboi v klassicheskoy poezii na farsi (X–XII vv.). – Yerevan, 1981.

