Mualliflar

  • Feruza NIZAMOVA International Islamic Academy of Uzbekistan Muallif

Kalit so‘zlar:

форсий адабиёт тасаввуф рубоий бадиий тимсол назм шоир жанр таҳлил асар тил

Annotasiya

Мақолада Амир Хусрав Деҳлавийнинг рубоий жанридаги улкан мероси ўрганишга ҳаракат қилинган. Мақо­ланинг мақсади шоир асарларидаги мафкуравий ва бадиий усулни ўрганиш, шоирнинг рубоий жанридаги маҳо­ратини аниқлаш, шунингдек, рубоийларини таҳлил қилиш орқали форс-тожик адабиёти тарихида унинг асар­лари ўрнини аниқлашдан иборатдир. У ислом оламидаги форс ва тожик тилларида ижод қилувчи шоирларнинг асарларига кучли таъсир кўрсатгани илмий ҳақиқатдир. Шоирнинг асарларига, шу жумладан унинг рубоийла­рига қизиқиш шоирнинг ўрта асрларда мустақил мактаб ярата олганлиги билан боғлиқ. Амир Хусрав Деҳлавий ўз даврида форс адабиётининг барча жанрларида ижод қилган. У рубоий ёзиш соҳасида камдан-кам учрайдиган файласуфдир. Шоирнинг барча асарлари Худо, коинот, инсоният, ҳаёт, ер, севги каби фалсафий фикрлар билан тўлалиги ва асарларидаги сўзларнинг мукаммал танлангани туфайли ноёб меросга айланди. Бу доирадаги улкан ютуқлар шоирнинг рубоийларига ҳам тегишлидир. Унинг рубоийларида шеъриятнинг ҳар қайси соҳасига тегишли романтик мавзу асосий омил ҳисоблансада, ижтимоий ва фалсафий фикр доирасида ҳам кенг тарқалди. У ҳар қандай мавзуни ўзининг шеърлари орқали етказиб бера оладиган истеъдод соҳиби эканлиги билан инсонларни ҳайратда қолдиради. Мақолада айтиб ўтилган фикрлар шоир яшаб, ижод этган адабий муҳит ва унинг асарлари­нинг Шарқ адабиёти ривожидаги ўрни ва аҳамиятини очиб беришга қаратилган. 

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Shomuhamedov SH., Musaev B. Amir Xusrav Dehlaviy. – T.: Fan, 1971.

2. Baqoev M. Hayot va ejodiyoti Xusravi Dehlaviy. – Dushanbe: Donish, 1975.

3. Aliev G.YU. Persoyazichnaya literatura Indii. –M., 1968 , s. 49 – 65.

4. Baqoev M. Xusrav Dexlevi i yego poema «Duvalroni va Xizrxon», AKD. – Stalinobod, 1957, s.19.; Baqoev M. Hayot va ejodiyoti Xusravi Dehlaviy. – Dushanbe: «Donish», 1975; Bertel`s YE.E. Chetverostishie sheyxa Najmeddina Kubra, - DRAN, 1924, s.36 – 39; Imomnazarov M. Iz opita sostavleniya slovarya yazika Amira Xosrova. – V sb.: «Amir Xosrov Dexlevi», – T.: 1978; Yo‘ldosheva S. Xarakteristika sravneniya v poeme «Hasht behesht» Amir Xosrova

Dexlevi. – V sb.: «Amir Xosrov Dexlevi». – T., 1975, s. 139–147; Munirov Q. Amir Xusrav Dehlaviy asarlarining qo’lyozmalari. –T.,1975; Musaev B. Amir Xusrav Dehlaviy va Alisher Navoiy. «Sharq yulduzi» jurnali. – T., 1968; To‘ychieva G. O metrike gazeley divana «Tuxfat as-sigar» Amir Xosrova Dexlevi. 1987.

5. Kozmoyan A.K. Ruboi v klassicheskoy poezii na farsi (X–XII vv.). – Yerevan, 1981.

Tegishli maqolalar

Feruza NIZAMOVA, АМИР ХУСРАВ БАДИИЙ МЕРОСИДА БАДИИЯТ АНЪАНАЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Nargiza SHOALIEVA, Safar ABDULLOH, СУҲРОБ СИПЕҲРИЙ ИЖОДИДА “ИНСОН ВА БОРЛИҚ” ЎРТАСИДАГИ АЛОҚАНИНГ БАДИИЙ ИФОДАСИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 4 (2020)

Shukhrat MIRZIYATOV, ЗАМАХШАРИЙ ИЛМИЙ МЕРОСИНИНГ ТАРИХНАВИСЛИГИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 2 (2019)

Nilufar Makhsutjanovna TUYCHIEVA, ХУРОСОН ТАСАВВУФ МАКТАБИ РИВОЖИДА ҲУЖВИРИЙНИНГ ТУТГАН ЎРНИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 3 (2026)

Lola AZIMOVA, ЎЗБЕК МУМТОЗ АДАБИЁТИДА ИСЛОМ ТАРИХИ БАДИИЙ ИФОДАЛАНГАН АСАРЛАР ТАСНИФИ (XVII-XIX АСРЛАР) , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Tokhir KHATAMOV, ТАСАВВУФШУНОС ОЛИМ, ПРОФЕССОР НАЖМИДДИН КОМИЛОВНИНГ ИЛМИЙ-МАЪРИФИЙ ФАОЛИЯТИ (БИБЛИОГРАФИК ТАҲЛИЛ) , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Moldir KIZDARBEKOVA, «КАЛИЛА ВА ДИМНА» - ЖАҲОН АДАБИЁТИ ЁДГОРЛИГИ , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Feruza NIZAMOVA, AMIR XUSRAV DEHLAVIY RUBOIYLARINING O‘RGANILISHI , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Nematullo NASRULLAEV, “ТАНҚИҲ АЛ-УСУЛ” АСАРИ ВА УНИНГ ШАРҲИДА МУАЛЛИФ МАҲОРАТИ , Islom ziyosi: Jild 7 № 1 (2024)

Abdulazizkhan NIG‘MONOV, ТУРКИЙШУНОСЛИКДА ПАРАЛЛЕЛИЗМЛАРНИНГ ЎРГАНИЛИШИ ВА ТАСНИФИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 3 (2022)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.