Mualliflar

  • Odiljon ERNAZAROV INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY ОF UZBEKISTAN Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/4/90%20-%2098

Kalit so‘zlar:

Тан Сун Юан Мин Цин дунган “жанублик мусулмонлар” “дунганлар дини” (Хуэй-Хуэй Жиао) “Хитойда яшаётган хорижлик” (Зу Тан) маҳаллий мусулмонлар (Фан Кэ) табақа тизими (сему) Мин Тайцзу хитойлаштирув “мусулмонлашган ханлар” “Ислом асосларига тўғри шарҳ”

Annotasiya

Мақолада XIV-XVI асрларда Хитойдаги ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва маданий шароит, исломни Хитойда ёйилиши ва унинг маҳаллий муҳитга мослашуви, мусулмон халқларнинг мамлакат ижтимоий, иқтисодий ва маданий ҳаётидаги иштироки ҳамда уларнинг маҳаллий маданиятга уйғунлашув жараёнида таълим-тарбия ҳолати ҳақида маълумот берилган. Бу давр мобайнида мусулмонларнинг “Марказий Осиёдан кўчиб келган жамоа” статуси Хитойда муқим ўрнашган “этник озчилик” номига ўзгарди. Мин сулоласи ҳукмронлиги давомида Шанхай ва Ганьсудаги дунган миллатига мансуб аҳоли миқдори янада ошди. Мин императорлари мусулмонларга муайян диний, сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий эркинлар тақдим қилганлар. Аксарият мусулмонлар Мин қўшинида хизмат қилиб, юқори ҳарбий ва фуқаролик позициясини эгаллашган. Мин императорларидан Мин Тайцзу ҳукмронлиги йиллари мусулмон жамоаси учун ижтимоий мавқе жиҳатидан “кўчиб келганлар” (outsiders)дан “муқим жойлашганлар” (insiders)га айланиш даври бўлган. Бундан ташқари, ушбу давр мусулмонлар нисбатан хитой маданий нормаларига мослашиш ёки хитойлашув (sinicisation) жараёнини бошдан кечириш даври сифатида тавсифланади. Шу жиҳатдан, Мин сулоласи мобайнида тинч ва фаровон ҳаёт кечирган мусулмон жамоалари маданий ўзгаришларга юз тутишган. Мин даврида мусулмонларнинг жамиятга интеграциялашувида ҳудудий фарқлар кузатилган. Масалан, Хитойнинг шимолий ва жануби-ғарбий ҳудудларида истиқомат қилувчи мусулмонлар маҳаллий шароитларга тўлиқ мослашган. Шимолий-ғарбий ҳудудлардаги мусулмонлар эса этник ва диний ўзига хослик, дунёқараш ва турмуш тарзини сақлаб қолишган.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Abdullayeva, Moxira (2018). “Approaches for studying religious process in cyberspace”, The Light of Islam: Vol. 2018 : Iss. 1, Article 13.

3. Alidjanova, Lazizakhon Abbasovna (2020). “Questions of religion and society in the works of Ibn Khaldun”, The Light of Islam: Vol. 2020: Iss. 1, Article 5. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss1/5

4. Alimova, Mahfuza (2020). “The contribution of Imam ad-Darimi to the development of hadith science”, The Light of Islam: Vol. 2020 : Iss. 2, Article 15. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss2/15

5. Arnold, Thomas Walker (2006). The preaching of Islam: a history of the propagation of the Muslim faith. – USA: Kessinger Publishing, LLC.

6. Atwill, David G (2005). The Chinese Sultanate: Islam, Ethnicity, and the Panthay Rebellion in Southwest China, 1856-1873. Stanford: Stanford University Press.

7. Broomhall, Marshall (2012). Islam in China: A Neglected Problem. – London: Forgotten books.

8. Chang, Hajji Yusuf. The Hui (Muslim) Minority in China: an Historical Overview. Journal of the Institute of Muslim Minority Affairs. 1987 8/1. – P. 62-78.

9. Dillon, Michael (1999). China’s Muslim Hui Community: Migration, Settlement and Sects. Surrey: Curzon Press.

10. Elman, Benjamin A (2000). A Cultural History of Civil Examinations in Late Imperial China. – USA: University of California Press.

11. Ernazarov, Odiljon (2018) “The socio-cultural life of Chinese Muslims during the Ming dynasty,”The Light of Islam: Vol. 2018 : Iss. 1, Article 11. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2018/iss1/11

12. Ernazarov, Odiljon (2020) “The activity of Chinese Muslims in the social, economic and cultural life of the country in the IX-XVI centuries,” The Light of Islam: Vol.2020: Iss. 3, Article 10. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss3/10

13. Fathil, F., & Fathil, F. (2011). Islam in minority Muslim countries: A case study on Japan and Korea. World Journal of Islamic History and Civilization, 1(2), 130-141.

14. Isakdjanov, Ramzjоn (2019). “Rational principles in Ibn-Sinа’s theological education and their characteristic features”, The Light of Islam: Vol. 2019: Iss. 3, Article

15. Israeli Raphael (2002). Islam in China: Religion, Ethnicity, Culture and Politics. – USA: Lexington Books Publisher.

16. Kenneth W., Morgon (1993). Islam – straight path: Interpreted by muslims. – Dehli: Motilal Banarsidass Publisher.

17. Lane, George (2014). “The Dali Stele”. In Kilic-Schubel, Nurten; Binbash, Evrim (eds.). The Horizons of the World. Festschrift for İsenbike Togan: Hududü’l-Alem. İsenbike Togan Armağanı. Istanbul: Ithaki Press. p. 8. Retrieved 24 April 2014.

18. Lee, Hee-Soo (2002). The spread of Islamic culture to East Asia before the era of modern European hegemony. Islam aristirmalari dergisi. Sayi 7.

19. Leslie, Donald Daniel. Islam in Traditional China: A Short History to 1800. – Canberra, 1986.

20. Lewis, Mark Edward (2009). China’s cosmopolitan empire: the Tang dynasty. – London: The Belknap Press of Harvard University Press.

21. Nematullo Mukhamedov, & Nurulloh Turambetov. (2021). The origins of religious tolerance in Central Asia. International journal of social science & interdisciplinary

research ISSN: 2277-3630 Impact Factor: 7.429, 10(12), 68–73. Retrieved from https://www.gejournal.net/index.php/IJSSIR/article/view/105

22. Nizametdinov, Najmiddin (2019). “The short history of turkic literature of India during the ruling of Baburids (XVI – XVIII centuries)”, The Light of Islam: Vol. 2019: Iss. 3, Article 15. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2019/iss3/15

23. Radhu, Abdul Wahid (1997). Islam in Tibet: Tibetan Caravans. Louisville: Fons Vitae.

24. Shoujiang, Mi., Jia, You (2004). Islam in China / Translated by Min Chang. – China Intercontinental Press.

25. Turdiyeva, Dilafruz (2020) “From history of malaysien education system”, The Light of Islam: Vol. 2020: Iss. 2, Article 20. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss2/20

26. Wolters, A. (2014), The State and Islam in Central Asia: Administering the Religious Threat or Engaging Muslim Communities? PFH Research Papers, 2014-3.

Tegishli maqolalar

Nilufar BATIROVA, ТОШКЕНТ ВИЛОЯТИДА САНОАТ МАЖМУАСИ РИВОЖЛАНИШИНИНГ ТЕНДЕНЦИЯЛАРИ ВА ХУСУСИЯТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Saidilyos KHAKIMOV, ИСЛОМДА АРБИТРАЖ (ТАҲКИМ) ВА МУРОСА (СУЛҲ) - НИЗО БАРТАРАФ ЭТИШНИНГ МУҚОБИЛ УСУЛЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 4 (2020)

Yusupdzhan SADIKOV, XVII  АСР  МИНТАҚАДАГИ  ДИНИЙ-ФАЛСАФИЙ  ФИКРГА  ТАЪСИР  ЭТГАН ҒОЯВИЙ  ОМИЛЛАР  ХУСУСИДА , Islom ziyosi: Jild 8 № 2 (2025)

Abdurasul ABDULLAEV, ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК МАДАНИЯТИ –БАРҚАРОР ТАРАҚҚИЁТ ОМИЛИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Salima RUSTAMIY, БАЛОҒАТ ИЛМИНИНГ ЛИНГВОЭСТЕТИК КАМОЛОТДА ТУТГАН ЎРНИГА ДОИР , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Tulkin ALIMARDONOV, АМИР ТЕМУР СИЁСИЙ ҚАРАШЛАРИДА ДИНИЙ ТАМОЙИЛЛАР , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Islomiddin HAYDAROV, ПРАВОСЛАВ ЧЕРКОВИДАГИ ДИНИЙ РАМЗЛАРНИНГ МАЗМУН-МОҲИЯТИ ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 2 (2019)

Saidafzal SAIDJALOLOV, “МАЪРИФАТ ВА ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК” РЕЗОЛЮЦИЯСИНИНГ МАЗМУН-МОҲИЯТИ ҲАҚИДА , Islom ziyosi: Jild 3 № 1 (2020)

Aziza NOSIROVA, ДИНИЙ КСЕНОФОБИЯ ВА ИСЛОМОФОБИЯНИ ОЛДИНИ ОЛИШ МЕХАНИЗМЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 1 (2020)

Numonjon TURAEV, ИМОМ БУХОРИЙНИНГ ҲАДИС САНАДИДАГИ БОҒЛАНИШ ВА УЗИЛИШ БАЁНИГА ОИД АТАМАЛАРНИ ҚЎЛЛАШ МЕТОДИ (“АТ-ТАРИХ АЛ-КАБИР” АСАРИ МИСОЛИДА) , Islom ziyosi: Jild 3 № 1 (2020)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.