Mualliflar

  • Ahmad SAAD Al-DAMANHURI INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY ОF UZBEKISTAN Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/4/4%20-%209

Kalit so‘zlar:

Imom Termiziy “al-Jome’ as-sahih” Ahli sunna ta’vil tafviz murtakib al-kabira iymon hanafiylik vasatiyya Movarounnahr aqida fiqh ijtihod ahli hadis tarjih

Annotasiya

Ushbu maqola “as-Sunan” nomi bilan mashhur boʻlgan “Jome” kitobining muallifi Imom Abu Iso at-Termiziy shaxsiga bagʻishlangan boʻlsa-da, unda asosan olimning aqidaviy va fiqhiy qarashlari borasidagi haqiqatini ochib berishga e’tibor qaratilgan. Bunda ba’zilar tasavvur qilganidek, Imom Termiziy qarashlari Ahli Sunnaga zidmi yoki yo’qmi degan savolga javob izlangan.

Mazkur jihatlar maqolada uch band asosida ko’rib chiqilgan. Birinchi band “Imom Termiziyning ilmdagi maqomi va “al-Jome’ as-Sahih” kitobining ahamiyati” deb nomlanadi. Bu bandda Imom Termiziyning maqomiga ta’rif berilib, undan meros qolgan “Jome’” kitobining ahamiyati ochib berilgan.

“Imom Termiziyning aqidasi” nomli ikkinchi bandda Imom Termiziyning ahli hadis mazhabida bo’lgani ta’kidlangan. Bu bandda olim ba’zi oyatlarni ta’vil qilish yo’lidan borgani ochib berilgan bo’lib, bu Ahli Sunnaning ham yo’li hisoblanadi. Shuningdek, Imom Termiziyning gunohi kabira qilgan kishi, imon masalasi hamda amal imonning kamolot sharti ekani borasidagi qarashlari Ahli sunnaga muvofiqdir.

“Imom Termiziyning fiqhi” deb nomlangan uchinchi bandda olimning fiqhiy masalalar borasida tutgan yo’li o’rganib chiqilgan. Bu o’rinda Imom Termiziyning hadis va fiqhni jamlagan olim bo’lgani, lekin hadis ilmiga ko’proq e’tibor qaratgani, sahoba va tobeinlarning fiqhga doir so’zlarini, mazhablarning dalillarini naql qilgani va ular orasidan ba’zilarini afzal bilgani ko’rsatib berilgan.

Tadqiqot so’ngida Imom Termiziy Abu Hanifa va Shofeiylar kabi mutlaq mustaqil mujtahid emas, balki hadisga tayanib tarjih qila oluvchi mujtahid olim bo’lgani to’g’risidagi xulosaga kelingan. So’ngra natijalar birga muhim fikr va xulosalar ham taqdim qilingan.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. (al-Insaf fi bayan asbab ‘ala ikhtilafi, Ahmad bin Abd Alrahim al ma’ruf bi al- Shaah Wali Allah al Dahlawi“)d. 1176h(, t: Abdalfattaah Abu Ghudah, Dar al-nafayis - Bayrut, 1404.

2. (al-Tirmidhi wal muwaazanah bayna jami’ihi wa bayn as-sahihayni, Nur al-diyn Itr, Lajnat at-taalif wal tarjamat wal nashr-al Qahira, 1970m.

3. (Jami’ al-usul fi Ahadith al-Rasul, Majd al-diyn Abu al-Sa’adat al Mubarak bin Muhamad al Jazarii bin al-Atheer, t: Abd al-Qadir al Arnawuwt – wa Bashir Euyun, Maktabat al Hulwanii – Matba’at al-Malaah - Maktabat dar al-bayan, 1969m.

4. (Jam’ al-Wasaail fi Sharh al-Shamail, Ali bin) Sultan (Muhamad, Abu al-Hasan Nur al-diyn al-Mulla al-Harawi al-Qarid).1014 h(, al Matba’at al-sharafiat – Egypt.

5. (Hashiat al-Bijuri ‘alaa Jawharat Al-tawhid, t: Ali Jum’a Muhammad, Dar al-Salaam, 2002m.

6. (al Hitat fi Dhikr al-sihah al-sitat, Abu Al-Tayyib Muhammad Siddiyq Khan Al-Husayni Al-Bukhari Al-Qinnawji )t1307ha(, Dar Alkutub Al-ta’limiyya - Bayrut, 1405h/ 1985m.

7. (Dafa’ Shibh al-Tashbihi, Abd al-Rahman bin al-Jawzi, t: Muhamad Zahid al Kawthari, Al-maktabat Al-Azharia lil-turathi.

8. (Sunan al-Tirmidhi, Muhamad bin Isaa al Tirmidhi)d.279h(, t: Bashaar Awwad ma’rufun, Dar al-Gharb al-Islamii - Bayrut, 1998 m.

9. (Faa Rahab Al-sunnah Al-nabawiyyah – al-kutub al-sihah al-sitta, Muhamad Abu Shahbat, Silsilat al-buhuth al-islamiyya, 1995m.

10. (Sunan al-Tirmidhi, Muhamad bin Isaa al-Tirmidhi, Abu Isaa )d.279h(, t: Ahmad Ahakir.

11. (Siyar A’lam al-Nubala, Shams al-diyn Abu Abd Allah Muhammad bin Ahmad bin Uthman bin Qaymaz al Dhahabii )d.748h(, t: Majmu’a min al-muhaqqiqin bi-ishraf al Shaykh Shu’ayb al-Arnawuta, Muassasa Al-risalat, 1405 h/1985 m.

12. (Shadharat Al-dhahab Fi Akhbar min Dhahab, Abd al-Hay bin Ahmad bin Muhamad ibn Aleimad Aleakry Al-hanbali, Abu Al-falah )d.1089h(, t: Mahmud al-Arnawuta, Dar Ibn Kathir, Dimashq - Beirut, 1406 h. - 1986m.

13. (Al-’urf Al-shadhi Sharh Sunan Al-Tirmadhi, Muhammad Anwar Shah Al-Kashmirii Al-Hindi)d.1353h(, tashih: al-shaykh Mahmud Shakir, Dar Al-turath Al-‘arabi - Beirut, Lubnan, 1425h. - 2004m. 14. 14( Manhaj Al-Imam Al-Tirmidhi fi Taqrir Al-masail Al-fiqhiyya, d. Hasan Abd Allah Hamd al-Niyl Abd Allah, majallah kuliyah al-shari’at wal-dirasah al-islamiyya, al-adad 19, 2012m.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари