Kalit so‘zlar:
Имом Бухорий муҳаддис услуб “Саҳиҳул Бухорий” жомеъ саҳиҳ ҳадис санад матн ривоят усул саҳиҳлик шартлариAnnotasiya
Мазкур мақолада и слом илмлари тарихида алоҳида мавқега зга бўлган Имам Мухаммад ибн Исмоил Бухорийнинг (810-870) ҳадис ривоят цилишдаги услублари таҳлил қилинган. Муаллифнинг ровийдан ҳадис қабул қилиш ва етказишдаги цатъий шартлари, ҳадисларни тўплаш вауларни таснифлаш жараёнидаги ровийларни танлаш услуби, саҳиҳлик шартларининг айримлари, “Ал-Жомеъ ас-саҳиҳ ” асарининг ёзилиш услуби ва асарнинг номланишиш сабаблари баён қилинган. Жумладан, муҳаддиснинг устозларни танлаш ва санад ровийлари ҳақидаги ёндашувларни уз ичига олади.
Шунингдек, мақолада муаллифнинг санад ва матн танқидини олиб бориш йўллари ҳамда ривоятдаги ишончлилик мезонлари илмии нуқтаи назардан кўриб чиқилади. Имом Бухорийнинг “Ал-Жомиь ас-Саиҳ ” ва бошқа асарларида ривоят қилиш услублари мисоллар орцали ёритилади.
Бундан ташқари, Имом Бухорий қўллаган услуб таҳлил қилиниб, амалда қўлланилиши ҳақида муҳим маълумотлар берилган. Имом Бухорийнинг ҳадисларни қабул ва ривоят ҳамда тасниф қилишдаги услублари ҳадис илмида ҳанузгача номаълум бўлган бир қатор илмий, амалий ва назарий методларни очиқлашга ёрдам беради.
Жумладан, мақола Имом Бухорийнинг ҳадисшунослик илмидаги илмий мероси, унинг услублари и слом илмлари ривожида тутган ўрни ва ҳозирги замон исломшуносликдаги аҳамиятини очиб беришга қаратилган.
Мақола том маънода Имом Бухорийнинг ҳадис илми соҳасидаги даражасининг буюклигини амалий жиҳатдан исбот ўлароқ кўрсатиб бериб, муҳаддиснинг шаънига турли асоссиз сўзларни айтувчи тоифаларга раддия сифатида муҳим далил ва манбаларни тақдим этади.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Абдусалом Муборакфурий (2001). “Сийратул Имом ал-Бухорий”. “Оламул фавоид” нашриёти. - Макка. 2-жилд. - 431 б.
2. Абу Ҳасан Ашъарий (1955). Ал-Ламаъ фий ар-радду аъла аҳлил зайғи вал бидаъ. “Матбаъату Миер” нашриёти. - Миер. - 140 6.
3. Ибн Ҳожар ал-Асқалоний - Ахмад ибн Али (1880). Фатхул Борий. Тошбосма. - Қохира. - 600 б.
4. Ибн Ҳожар Асқалоний - Ҳофиз Ахмад ибн Али (2001). Ҳадюс сорий мукаддимату “Фатхул борий”. Абдулкодир Шайбатул Ҳамд таҳқиқи. “Мактабатул Малик Фахд”. - Риёз. - 500 б.
5. Имом Бухорий - Абу Абдуллох Мухаммад ибн Исмоил Бухорий (1986). Тарихус сағир. “Дорул маърифа” нашриёти. - Байрут. - 823 б.
6. Имом Захабий - Мухаммад ибн Ахмад ибн Усмон (1983). Сияру аъломин нубало. “Муассасатур рисола” нашриёти. - Байрут. 12-жилд. - 663 б.
7. Мухамедов, Н. (2017). Наука о хадисах и деятельность ученых в Шоше в средние века. Востоковедения, 3(3), 5-12. https://inlibrary.uz/indcx.php/oncntal-studics/ article/view/15614
8. Mukhamedov Ncmatullo (2020) “ACTIVITIES OF HADITH SCHOLARS (MUHADDIS) OF SHASH OASIS IN SCIENTIFIC CENTERS OF THE REGION”. The Light of Islam: Vol. 2020 : Iss. 2 , Article 11. Available at: https://uzjournals.cdu.uz/iiau/vol2020/ iss2/l 1.-R 75-81.
9. Мухйиддин Яхё ибн Шараф Нававий (2008). Мукаддимату “Сахихул Бухорий”. “Жомиатул куро” нашриёти. - Макка. 1 жилд. - 176 б.
10. Қобилов Нодир (2019). Имом Бухорий таърифи. (Ҳаммуаллифликда). ИБХИТМ. Ғофур Ғулом номидаги нашриёт. - Тошкент. - 184 б.
11. Тожуддин Субукий (1992). Табақотуш-шофиъияти-л-л-кубро. “Дорул хижр” нашриёти. - Қохира. 2-жилд. -487 б.
12. Тохир ал-Жазоирий ал-Дамашкий (2011). Тавжихун назар ила усулил асар. Ал-Матбаъатил исломия. Ҳалаб. 1 -жуз. - 1119 6.
13. Тохир Жазоирий Дамашқий (1995). Тавжихун назар ила усулил асар. Ал-Матбуъатил исломия. - Ҳалаб.
1- жуз.-803 б.
14. Убайдулла Уватов (1998). Буюк мухаддислар. “Ўзбскистон Миллим энциклопсдияси” Давлат илмий нашриёти. - Тошкент. - 46 б.
15. Усмон ибн Абдуроҳман Шаҳрузий (1986). Улумил хадис ли Ибни Салох. “Дарул фикр” нашриёти. -Дамашқ. - 520 б.
16. Хатиб Боғдодий - Ҳофиз Ахмад ибн Али (2004). Тариху Боғдод. “Кутубул илмия" нашриёти. - Байрут.
2- жилд. - 433 б.
17. Хатиб Боғдодий (1983). Ал-Жомсъ ли ахлоқир ровий ва одобис сомиъ. “Мактабатул маориф” нашриёти. -Риёз. 2-жилд. - 352 б.
18. Холид Мансур Абдуллох ад-Дарис (1993). Мавқифу ал-имамайни ал-Бухорий ва Муслим мии ашротил лиқя вас-симоъ. Мактабатур рушд нашриёти. - Риёз. -535 6.
19. Ҳамза Абдуллох ал-Малийборий (2000). Манхажу ал-Имам ал-Бухорий фий тасхиҳи-л-ахадиси ва-т-таълилиха. “Дору ибн Ҳазм”. - Байрут. - 395 б.
20. Ҳофиз Абдулғани ибн Абдулвохид Макдисий (2016). Ал-Камолу фий асмои ар-рижол. “Мактабатул Муборак” нашриёти. - Қувайт. 1-жилд. - 544 б.
21. Шайх Абдулқодир ибн Мухаммад Жалол (2018). Эълоул Бухорий. “Дору салаф” нашристи. - Риёз. -2136.
22. Шамсуддин Захабий (1990). Сияру аъломин нубало. “Муассасатур рисола” нашриёти. - Байрут. 12-жилд. - 663 б.
1. Abdulqodir ibn Muhammad Jalol (2018). E’loul Buxoriy. “Doru salaf’ nashriyoti. Riyoz. -213 b.
2. Abdusalom Muborakfuriy (2001). “Siyratul Imom al-Buxoriy”. “Olamul favoid” nashriyoti. Макка. 2-jild. -431 b.
3. Abu Hasan Ash’ariy (1955). Al-Lama’ fiy ar-raddu a’la ahlil zayg‘i val bida’. “Matba’atu Misr” nashriyoti. Misr. - 140 b.
4. Hamza Abdulloh al-Maliyboriy (2000). Manhaju al-Imam al-Buxoriy fiy tashihi-l-ahadisi va-t-ta’liliha. “Doru ibn Hazm”. Bayrut. - 395 b.
5. Hofiz Abdulg‘ani ibn Abdulvohid Maqdisiy (2016). Al-Kamolu fiy asmoi ar-rijol. “Maktabatul Muborak” nashriyoti. Quvayt. 1-jild. - 544 b.
6. Ibn Hajar al-Asqaloniy - Ahmad ibn Ali (1880). Fathu-1-Boriy. Toshbosma. Qohira. - 600 b.
7. Ibn Hajar Asqaloniy - Hofiz Ahmad ibn Ali (2001). Hadyus soriy muqaddimatu “Fathul boriy”. Abdulqodir Shaybatul Hamd tahqiqi. “Maktabatul Malik Fahd”. Riyoz. - 500 b.
8. Imom Buxoriy - Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil Buxoriy (1986). Tarixu-s-sag‘ir. “Dorul ma’rifa” nashriyoti. Bayrut. - 823 b.
9. Imom Zahabiy - Muhammad ibn Ahmad ibn Usmon (1983). Siyaru a’lomun nubalo. “Muassasatur risola” nashriyoti. Bayrut. 12-jild. - 663 b.
10. Мухамедов, Н. (2017). Наука о хадисах и деятельность ученых в Шоше в средние века. Востоковедения, 3(3), 5-12. https://inlibrary.u77index.php/oriental-studies/ article/view/15614
11. Mukhamedov Nematullo (2020) “ACTIVITIES OF HADITH SCHOLARS (MUHADDIS) OF SHASH OASIS IN SCIENTIFIC CENTERS OF THE REGION”. The Light of Islam: Vol. 2020 : Iss. 2 , Article 11. Available at: https://uzjoumals.edu.uz/iiau/vol202Q/ iss2/Il.-P. 75-81.
12. Muhyiddin Yahyo ibn Sharaf Navaviy (2008). Muqaddimatu “Sahihul Buxoriy”. “Jomiatul quro” nashriyoti. Makka. 1 jild. - 176 b.
13. Nodir Qobilov (2019). Imom Buxoriy ta’rifi. (Hammualliflikda). IBXITM. G‘ofurG*ulom nomidagi nashriyot. Toshkent. - 184 b.
14. Shamsuddin Zahabiy (1990). Siyaru a’lomin nubalo. “Muassasatur risola” nashriyoti. Bayrut. 12-jild. -663 b.
15. Tohir al-Jazoiriy al-Damashqiy (2011). Tavjihu-n-nazar ila usuli-l-asar. Al-Matba’ati-l-islomiya. Halab. 1-juz. - 1119 b.
16. Tohir Jazoiriy Damashqiy (1995). Tavjihu-n-nazar ila usuli-l-asar. Al-Matbu’ati-l-islomiya. Halab. 1-juz.-803 b.
17. Tojiddin Subukiy (1992). Tabaqotush-shofi’iyati-1-1-kubro. “Dorul hijr” nashriyoti. Qohira. 2-jild. -487 b.
18. Ubaydulla Uvatov (1998). Buyuk muhaddislar. “O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti. Toshkent. - 46 b.
19. Usmon ibn Abdurohman Shahruziy (1986). Ulumil hadis li Ibni Saloh. “Darul fikr” nashriyoti. - Damashq. - 520 b.
20. Xatib Bog‘dodiy - Hofiz Ahmad ibn Ali (2004). Tarixu Bog‘dod. “Kutubul ilmiya” nashriyoti. Bayrut. 2-jild. -433 b.
21. Xatib Bog‘dodiy (1983). Al-Jomi’ li axloqir roviy va odobis somi’. “Maktabatul maorif’ nashriyoti. Riyoz. 2-jild.-352 b.
22. Xolid Mansur Abdulloh ad-Daris (1993). Mavqifu al-imamayni al-Buxoriy va Muslim min ashroti-l-liqya vas-simo’. Maktabatur rushd nashriyoti. Riyoz. - 535 b.

