الكلمات المفتاحية:
Orolbo‘yi Qoraqalpoqlar diniy an’analar og‘zaki ijodiyot badiiy adabiyot Berdaq arxeologiya Duana Jeti asar Kardar ko‘chmanchilar dafn marosimlari saklar massagetlar hayvonot stili zargarlik mifologiya ijtimoiy tuzum madaniy aloqalarالملخص
Annotatsiya. XIX asr Orolbo‘yi xalqlari diniy an 'analarini tadqiq qilishda mintaqadagi diniy tnanzara shakllanish bosqichlarini о ‘rganish muhimdir. Bu davrda Orolbo ‘yi xalqlari, xususan, Qoraqalpoqlar, о ‘zining og ‘zaki ijodiyotiga juda boy xalq bo ‘Igan. Xalq ijodi, lining g ‘oyasi, shakllari va janrlari xilma-xil bo ‘lib, asrI ar davomida xalq о ‘zining qayg ‘u-hasratlarini va orzu-armonlarini badiiy shakllarda ifodalagan. Bu ijodning ta sirchanligi xalqning mentaliteti, tafakkuri va turmush tarziga mos ravishda yanada qimmatlidir Aynan badiiy adabiyot orqali xalq о ‘z tarixini, milliy xususiyatlarini va dunyoqarashini yozma adabiyot vositasida tasvirlab bergan. Berdaq kabi buyuk mutafakkirlar bu jarayonni rivojlantirib, xalqning falsafiy qarashlarini, madaniy merosini hamda dunyoqarashini о ‘z asarlarida aks ettirgan.
1970-80-yillarda arxeologik tadqiqotlar Orolbo‘yi va uning atrofidagi yodgorliklarni, jumladan, qadimiy ko'chmanchilarning qabristonlari va diniy marosimlar о‘mi kabi obidalarni aniqladi. Ustyurttagi Duana, Jeti asar va Kardar kabi arxeologik yodgorliklar bu hududlarda yashagan ко ‘chmanchi xalqlarning diniy tushunchalari va dqfn marosimlarini о‘rganish uchun muhim ahamiyatga ega. Bu joylarda topilgan kulol namunalari va keramika buyumlari, xususan, qabrlarning ichidagi olov qoldiqlari, о ‘likni xotirlash marosimlari va suyaklarni yoqish kabi usullarni о ‘rganish orqali о ‘sha davr madaniyati haqida batafsil ma ’lumotlar olish mumkin.
التنزيلات
المراجع
1. Herodotus. (2003). The Histories (R. Waterfield, Trans.). Oxford: Oxford University Press. (Original work published ca. 430 BCE).
2. Ncmatullo Mukhamedov, Nurulloh Turambetov (2022). The History and the Epigraphy of the Memorial Complex of Sultan Uvays-Baba International Journal of Multicultural and Multircligious Understanding. Hamburg, Germany. Volume 9, Issue 12 December, 2022 Pages: 606-615. http://dx.doi.org/10.18415/ijmmu. v9i 12.4402
3. Страбон. (1994). География (Г. А. Стратановский, тарж.; О. О. Kpiority Press. (Original work published ca. 20 CE).
4. Strabon. (2006). Geography (H. L. Jones, Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press. (Original work published ca. 20 CE)
5. Tolstov, S. P. (1961). Orolbo‘yi skiflari va Xorazm. Sosialistik Ensiklopediya (SE).
6. Tolstov, S. P. (1961). Sirdaryo dcltasidagi skif qabilalari. Ichida: S. P.
7. Tolstov, Orolbo‘yi skiflari va Xorazm. Sosialistik Ensiklopediya (8дин, В. (1978). Памятники кочевых племён древности и средневековья. Ичида: Древняя и средневековая культура юго-восточного Устюрта. Ташкент.
8. Ягодин, В. (1992). Стреловидные планировки Устюрта. Археология Приаралья, (вып. V). Тошкент.
1. Herodotus. (2003). The Histories (R. Waterfield, Trans.). Oxford: Oxford University Press. (Original work published ca. 430 BCE).
2. Nematullo Mukhamedov, Nurulloh Turambetov (2022). The History and the Epigraphy of the Memorial Complex of Sultan Uvays-Baba International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding. Hamburg, Germany. Volume 9, Issue 12 December, 2022 Pages: 606-615. http://dx.doi.org/10.18415/ijmmu. v9i 12.4402
3. Strabon. (1994). Geografiya (G. A. Stratanovskiy, Trans.; О. O. Kryuger, Ed.; S. L. Utchenko, General Ed.). Moscow: Ladomir.
4. Strabon. (2006). Geography (H. L. Jones, Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press. (Original work published ca. 20 CE)
5. Tolstov, S. P. (1961). Orolbo‘yi skiflari va Xorazm. Socialist Encyclopedia (S3).
6. Tolstov, S. P. (1961). Sirdaryo dcltasidagi skif qavmlari. In S. P. Tolstov, Orolbo‘yi skiflari va Xorazm. Socialist Encyclopedia (S3).
7. Yagodin, V. (1978). Pamyatniki kochevykh piemen drevnosti i srednevekov’ya. In Drevnyaya i srednevekovaya kultura yugo-vostochnogo Ustyurta. Tashkent: [Publisher not specified].
8. Yagodin, V. (1992). Strelovidnye planirovki Ustyurta. Arkheologiya Priaralya, (Issue V). Tashkent: [Publisher not specified].

