المؤلفون

  • Sidahmadxon G’AYBULLAYEV INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY ОF UZBEKISTAN Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/2/68%20-%2075

الكلمات المفتاحية:

Паздавий матн фиқҳ ҳадис мотуридий ханафий қози асхабут-тахриж шарҳ

الملخص

Мақоладан кўзланган мақсад Мовароуннаҳр олимларининг ислом ҳуқуқи назарияси – усул ал-фиқҳ фани шаклланиши ва ривожланишига қўшган ҳиссаларини тадқиқ этиш. Тадқиқотда усул ал-фиқҳ илмининг даставвал Ироқ ўлкасида юзага келиб, кейинчалик шарққа ёйилгани ва унга сабаб бўлган омиллар тадқиқ этилган. Мовароуннаҳр олимлари илмий фаолияти ва ёзган асарларининг усул ал-фиқҳ фани ривожига таъсири таҳлил этилган. Ҳудудда усул фанига оид ёзилган асарлар ва уларнинг хусусиятлари очиб берилган. Қаффол Шоший ўзининг “Маҳосин аш-шариъа”, Абу Зайд Дабусий “Тақвим ал-адилла” ва Фахрул-ислом Али Паздавий “Усул ал-Паздавий” асари орқали фанга олиб кирган янги тушунча ва услублар аниқланган. Шунингдек, Шамсул-аимма Муҳаммад Сарахсий, Фахрул-ислом Али Паздавий, Алоуддин Самарқандий, Абу Ҳафс Умар Насафий, Хисомиддин Ахсикатий, Низомиддин Шоший, Абул Баракот Насафий ва Садруш-шаҳид Убайдуллоҳ ибн Масъуд Бухорий каби фақиҳларнинг илмий фаолияти ва фанга оид асарлари тадқиқ этилган. “Тақвим ал-адилла”, “Усул ал-Паздавий”, “Усул ас-Сарахсий”, “Мезон ал-усул”, “Манор” ва “ат-Талвиҳ” каби асарлар ва уларга ёзилган шарҳ, ҳошия ва мухтасарлар ҳақида қимматли маълумотлар берилган. Якунда усул ал-фиқҳ асарларининг ислом дини назарий асослари, мақсади, мазмун-моҳиятини тўғри тушунишдаги аҳамияти очиб берилган.

التنزيلات

تحميل البيانات غير متوفرة حتى الآن.

المراجع

1. A.Laknaviy. (1998). al-Favoid al-Bahiyya. Bayrut: Dorul Alqam.

2. Aminov, H., & Primov, S. (2017). Hanafiy fiqhi tarixi, istilohlari va manbalari. Toshkent: Movarounnahr.

3. Attor, F. (2013). Usul al-Fiqh. Istanbul: IFAV nashriyoti.

4. Semyonov A.A. (1957). O’zSSRning Fanlar akademiyasi sharq qo’lyozmalari to’plami (Vol. 4). (A.A.Semyonov, Ed.) Toshkent: O’zSSR FA nashriyoti.

5. Chalabiy, K. (1992). Kashf az-Zunun an-asamil kutub val funun (Vol. 2). Bayrut: Dor al-kutub ilmiya.

6. Dabusiy, A. Z. (1993). Ta’sis an-nazar. (M. i. Qabboniy, Ed.) Qohira: Maktaba as-Subayh.

7. Dabusiy, A. Z. (2001). Taqvim al-adilla. (X. al-Miysi, Ed.) Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiyya.

8. Ibn Obidin, M. A. (2003). Raddul muxtor ala Durril muxtor (Vol. 1). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiyya.

9. Ibn Xaldun, Y. (1980). al-Muqaddima. Qohira: Maktabatu Ibn Taymiya.

10. Jabborov, N. (2004, mart). Imom al-Moturidiy – faqih. Imom Buxoriy saboqlari, 200.

11. Jassos, A. B. (1996). al-Fusul fi ilmil usul (Vol. 1). Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiyya.

12. Jurjoniy, S. S. (1983). Ta’rifot. Bayrut: Dor al-kutub alilmiyya.

13. K.Brokelman. (1989). Tarix al-adab al-arabiy (Vol. 3). (D. A. Najjor, Trans.) Qohira: Dor al-ma’orif.

14. Kavsariy, M. Z. (1969). Bulug’ al-amaniy fi siyrati imom Muhammad ibn Hasan. Hims, Suriya: Al-Andalus.

15. Kavsariy, M. Z. (1989). Husnut taqoziy fi siyarti imom Abu Yusuf. Qohira: Maktaba al-azhariya.

16. Kosoniy, A. B. (1997). Badoi’ as-sanoi’ fi tartib ashsharoi’ (Vol. 7). Bayrut: Dor kutub al-ilmiyya.

17. L.Asrorova. (2014). Abu Hafs Kabir Buxoriy va hanafiy fiqhi. Toshkent: Toshkent islom universiteti nashriyoti.

18. Muhamedov N. (2015). Keffal Şaşî’nin Diplomatik Faaliyeti. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2 (2), 119-126. HYPERLINK “https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/282071” https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/282071 .

19. Mukhamedov Nematullo (2020). Medieval Scientists Of The Oasis Shash And Their Contribution To Islamic Civilization // The American Journal of Social Science and Education. Innovations (ISSN – 2689-100x). Published: August 14, 2020 | Pages: 137-143. Doi: HYPERLINK https://doi.org/10.37547/tajssei/Volume02Issue08-20 https://doi.org/10.37547/tajssei/Volume02Issue08-20

20. Мухамедов, Н. А. (2014). Хазрат Имам Абу Бакр Каффал Шаши – мухаддис из Ташкента. Peoples of eurasia. history, culture and interaction problems, 130. HYPERLINK “http://www.sociosphera.com/files/conference/2014/k-04_05_14.pdf” l “page=130” http://www.sociosphera.com/files/conference/2014/k-04_05_14.pdf#page=130

21. N.Hakimova. (2020). Abu Bakr Qaffol Shoshiyning huquq falsafasi “fozil siyosat” atamasi. “Sharq allomalari yozma merosining ilmiy, falsafiy, ma’naviy tafakkurdagi o’rni nomli” Respulika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (p. 446). Toshkent: ToshDU nashriyoti.

22. Nasafiy, A. M. (1993). Tabsira al-adilla (Vol. 1). Anqara: Diniy ishlar rayosati nashriyoti.

23. Pazdaviy, F.-i. (1909). Usul. Karachi: Mir Muhammad kutubxonasi.

24. Pazdaviy, F.-i. (2016). Usul. (S. Bekdosh, Ed.) Madina: Dor as-siroj.

25. S.Ahmedov. (2019, mart). Kitobini Rasululloh maqullagan buxorolik faqih. (A. J. Xo’jam, Ed.) Hidoyat, 32.

26. S.G’aybullayev. (2021, Mart). “Usul al-Pazdaviy” asosida yozilgan asarlar. (S. Ziyodov, Ed.) Imom Buxoriy saboqlari, 200.

27. Saraxsiy, A. B. (1957). Usul (Vol. 1). (A. V. Afg’oniy, Ed.) Haydarobod: Dor al-ma’orif an-No’moniya.

28. Sezgin, F. (1991). Tarix at-turos al-arabiy (Vol. 3). ar-Riyod: Muhammad ibn Saud universiteti nashriyoti.

29. Subkiy, T. (1964). Tabaqot ash-shofi’iyya al-kubro (Vol. 3). Bayrut: Dor ihyo al-kutub al-arabiy.

30. Z.Najmiddinov. (2019). Abu Zayd Dabusiy ilmiy merosining Movarounnahr fiqh ilmi rivojidagi o’rni. Toshkent: O’zbekiston xalqaro islom akademiyasi nashriyoti.

المؤلفات المشابهة

Bekzodbek MUXTAROV , XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲРДА ЁЗИЛГАН ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС УСЛУБЛАРИ , ضياء الإسلام: مجلد 5 عدد 1 (2022)

Muzaffar KAMILOV, МОВАРОУННАҲР  АЛЛОМАЛАРИНИНГ ФИҚҲ  ИЛМИ  РИВОЖИДАГИ  ЎРНИ , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 1 (2026)

Nematullo NASRULLAEV, “ТАНҚИҲ АЛ-УСУЛ” АСАРИ ВА УНИНГ ШАРҲИДА МУАЛЛИФ МАҲОРАТИ , ضياء الإسلام: مجلد 7 عدد 1 (2024)

Saidahmadkhon GAYBULLAYEV, “УСУЛ  АЛ-ПАЗДАВИЙ”  АСАРИДА ИСТИНБОТ ҚОИДАЛАРИНИНГ ЁРИТИЛИШИ , ضياء الإسلام: مجلد 8 عدد 2 (2025)

Sherzodjon A. UMARALIYEV, XII-XIV АСРЛАРДА МОВАРОННАҲРДАГИ ИЛМИЙ-МАЪНАВИЙ МУҲИТ , ضياء الإسلام: مجلد 7 عدد 1 (2024)

Hilola G‘ULOMOVA, «МАЖМАЪУ-Л-МАСОИЛ»АСАРИ МАНБАЛАРИ ВА ФИҚҲ МАСАЛАЛАРИНИНГ НАЗМИЙ ТАЛҚИНИ , ضياء الإسلام: مجلد 2 عدد 4 (2019)

Muzaffar Murodovich KAMILOV, X-XIII АСРЛАРДА МОВАРОУННАҲРДА ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИ ВА МОТУРИДИЙЛИК ТАЪЛИМОТИ , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 3 (2026)

Nematullo MUKHAMEDOV, АБУ БАКР ҚАФФОЛ ШОШИЙ МУҲАДДИС СИФАТИДА , ضياء الإسلام: مجلد 7 عدد 1 (2024)

Nodirbek K. TURABOYEV, “МУХТАСАРУ-Л-ҚУДУРИЙ” АСАРИ – ҲАНАФИЙ ФИҚҲИДАГИ МЎЪТАБАР МАНБА , ضياء الإسلام: مجلد 4 عدد 3 (2021)

Abdullo M. QOSIM, ФАҚИҲ АБУ БАКР ҲАДДОД ҲАЁТИ ВА ИЛМИЙ МЕРОСИНИ ЎРГАНИШ БЎЙИЧА ТАДҚИҚОТЛАР ТАҲЛИЛИ , ضياء الإسلام: مجلد 7 عدد 3 (2024)

يمكنك أيضاً إبدأ بحثاً متقدماً عن المشابهات لهذا المؤلَّف.