Kalit so‘zlar:
Qur’on qiroat mutavotir yetti harf Ibn Mujohid Ibn Jazariy Shotibiy qiroat imomi usul farsh.Annotasiya
Mazkur maqolada mutavotir qiroat tushunchasi, ta 'rifi va bu boradagi ulamolarning qarashlari tadqiq qilingan. Keltirilgan qarashlar orasidagi farqli va о ‘xshash jihatlar tahlil hamda ulardan kelib chiqadigan xulosalar taqqoslash asosida о ‘rganib chiqilgan. Qur ’on qiroatlarining sahih deb e ’tirofetilishi uchun talab qilinadigan uchta asosiy shartlarning oxirgisiga oid qarashlardagi ixtilofning sahablari va bu boradagi tadqiqotchi hamda olimlarningfikrlari bayon qilingan.
Shu bilan bir qatorda, Ibn Mujohidning "Kitobus sab 'a ” asari atrofidagi fikrlar va qarashlar, mazkur asarda keltirilgan qiroatlarning "yetti half” hadisiga aloqasi bar yoki yo ‘qligi kabilar fundamental asarlar va zamonaviy tadqiqot hamda tahqiqlar asosida tahlil qilingan.
Bundan tashqari, "yetti harf” hadisi aynan yetti qiroatni anglatmasligi, bu tushuncha na hadis matnida na islom ulamolarining asarlarida zikr qilinmagani, insonlar о ‘rtasida buxato tushunchaning shakllanishiga ta ’sirqilgan asosiy omillardan biri Ibn Mujohidning "Kitobus Sab ’a ” asari hisoblanishi, ushbu asar faqat yetti qiroat bilan cheklanganligi va uning keng shuhrat qozonishi natijasida, oddiy insonlar orasida ushbu yetti qiroat hadisda kelgan "yetti harf” degan asossiz xulosalarga kelinishiga sabab bo jgani bayon qilingan.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1.رشنلا .(1345/1926) يرزجلا نب دمحم نب دمحم ريخلا وبأ
قيثوتلا ةبتكم :قشمد .نمهد دمحأ دمحم :قيقحت .رشعلا تاءارقلا يف.
2.يف رشنلا .(2009) يرزجلا نب دمحم نب دمحم ريخلا وبأ
ةيراجتلا ةبتكملا :رصم .عبضلا دمحم خيشلا :حيحصت .رشعلا تاءارقلا
ىربكلا.
3..(1424/2003) يريونلا يلع نب دمحم نب دمحم مساقلا وبأ
رورس دمحم يدجم روتكدلا :قيقحت .رشعلا تاءارقلا يف رشنلا ةبيط حرش
ةيملعلا بتكلا راد :توريب .ملاساب دعس .
4. يقيرط نم لكل عماجلا تاءارقلا ملع ليهست .(2009) هلقب نميأ
ينورتكلإ رشن .ةبيطلاو ةردلاو ةيبطاشلا.
5. ملع يف ثحابم .(2011) ناميلس نب زيزعلا دبع روتكدلا
ايليبشإ زونك راد :ضايرلا .تاءارقلا.
6. امو تاءارقلا يف رتاوتلا .(2013) ناشبح ضوع ملاس روتكدلا
ةيملاسلإا نيدتهملا ةبتكم :يبد .تاهبش نم هلوح ريثأ.
7. ةبتكملا :رصم .رشعلا تاءارقلا يف رشنلا .(2009) يرزجلا نبا
ىربكلا ةيراجتلا.
8. روتكدلا :قيقحت .ةعبسلا باتك .(1119/1707) دهاجم نبا
فراعملا راد :ةرهاقلا .فيض يقوش.
9. .رشعلا تاءارقلا يف رشنلا .(1435/2014) يرزجلا ماملإا
عمجم :ةرونملا ةنيدملا .يطيقنشلا دومحم دمحم ملاس روتكدلا :قيقحت
فيرشلا فحصملا ةعابطل دهف كلملا.
10. تاءارقلا .(1401/1981) يضاقلا ينغلا دبع حاتفلا دبع خيشلا
ةيبرعلا بتكلا راد :توريب .برعلا ةغل نم اههيجوتو ةذاشلا.
11. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
(2013). Qur’on ilmlari. Toshkent: Hilol-Nashr.
12. .(1 .ج) ريونتلاو ريرحتلا ريسفت .(2000) روشاع نب رهاط
ةيملعلا بتكلا راد :توريب.
13. ثيغ .(1415/1995) يسقافصلا يرون يلع يديس الله يلو
ركفلا راد :توريب .عبسلا تاءارقلا يف عفنلا.
14.:توريب .يراخبلا حيحص .(2002/1423) يراخبلا ماملإا
ريثك نبا راد.
15. تيب :ضايرلا .ملسم حيحص .(1998/1419) ملسم ماملإا
ةيلودلا راكفلأا.
1. Ibn al-JazarT, Abu al-Khayr Muhammad ibn Muhammad (1345/1926). Al-Nashr fi al-Qira'at al-'Ashr. Ed. Muhammad Ahmad Dihman. Damascus: Maktabat al-TawthTq.
2. Ibn al-JazarT, Abu al-Khayr Muhammad ibn Muhammad (2009). Al-Nashrfial-Qira 'at al- 'Ashr. Rev. cd. Shaykh Muhammad Dabba'. Cairo: Maktabat al-Tijariyyah al-Kubra.
3. Al-NuwayrT, Abu al-Qasim Muhammad ibn Muhammad ibn 'А1Т (1424/2003). Sharh Tayyibat al-Nashr fi al-Qira'at al- ‘Ashr. Ed. Dr. MajdT Muhammad Surur Sa‘d Buslum. Beirut: Dar al-Kutub al-’Ilmiyyah.
4. Baqlah, Ayman (2009). Tashil 'Ilm al-Qira'at al-Jami' li-Kull min Tariqay al-Shatibiyyah wa-l-Durrah wa-l-Tayyibah. Electronic edition.
5. ‘Abd al-‘AzTz ibn Sulayman (2011). Mabahith fi 'llm al-Qira'at. Riyadh: Dar Kuniiz IshbTliyya.
6. Habashan, Dr. Salim 'Awwad (2013). Al-Tawaturfi al-Qira'at wa-ma Uthira Hawlahu min Shubhat. Dubai: Maktabat al-Muhtadln al-Islamiyyah.
7. Ibn al-JazarT (2009). Al-Nashr fi al-Qira'at al-'Ashr. Cairo: Maktabat al-Tijariyyah al-Kubra.
8. Ibn Mujahid (1119/1707). Kitab al-Sab ‘a. Ed. Dr. ShawqT Dayf. Cairo: Dar al-Ma‘arif.
9. Ibn al-JazarT (1435/2014). Al-Nashr ft al-Qira’at al-Ashr. Ed. Dr. SalTm Muhammad Mahmud al-ShinqTtl. Madinah: King Fahd Complex for the Printing of the Holy Qur’an.
10. 'Abd al-Fattah 'Abd al-GhanT al-QadT (1401/1981). Al-Qira at al-Shadhdhah wa-Tawjihuha min Lughat al-Arab. Beirut: Dar al-Kutub al-'Arabiyyah.
11. Shaykh Muhammad Sadiq Muhammad Yusuf (2013). Qur’on Ilmlari. Tashkent: Hilol-Nashr.
12. Ibn ' Ashdr, Tahir (2000). Al-Tahrir wa-l-Tanwir, Vol. 1. Beirut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
13. Al-SafaqsT, WalTAllah Sayyid A1Tal-NurT(1415/1995). Ghayth al-Naffial-Qira ’at al-SabBeirut: Dar al-Fikr.
14. Al-BukharT, Imam (2002/1423). Sahih al-Bukhari. Beirut: Dar Ibn KathTr.
15. Muslim, Imam (1998/1419). Sahih Muslim. Riyadh: Bayt al-Afkar al-Duwaliyyah.
16. Shodmonov, Sirojiddin (2025). “Qiroat ilmida ishlatiladigan istilohlar tahlili.” In: Islom dini Asl Manhalarini Talqin Qilishdagi Yondashuvlar: Muammo va Yechimlar (Conference Proceedings). Tashkent: Sahifa.
17. Rashidov, Ahmadkhon (2024). Qur’on Ilmlari: Savol-Javoblar. Tashkent: Munir.
18. Nosirov, Odiljon ct al. (2003). An-Na’im Arabic-Uzbek Dictionary. Tashkent: Abdulla Qodiriy National Heritage Publishing House.

