DOI:
https://doi.org/10.47980/TLOI/2020/4/31%20-%2037Kalit so‘zlar:
Ислом арбитраж маҳкамaси таҳким муроса сулҳ фиқҳAnnotasiya
Ушбу ишдан кўзланган асосий мақсад Ислом асосида низо ҳал этишнинг муқобил усулларига бўлган эҳтиёжни кўрсатиш ва усул қўлланмаларининг фойдалари юзасидан таҳлилларни тақдим этишдир. Муқобил усулларнинг расмий литигацияларга нисбатан эътирофнинг юксалиши ва бу соҳадаги муаммоларга Ислом нуқтаи назаридан мурожаат этилиши кўзда тутилган низолар сони ўсаётгани сабаб мазкур иш бажарилди. Усулларнинг кенг миқиёсида фойдаланишга кириши йигирманчи асрнинг иккинчи ярмидан буён узлуксиз кенгайиб бормоқда. Бир ярим асрлик қонуний институционализация қилинган арбитраж маҳкама (таҳким) ва муроса (сулҳ) асосларини, ва Исломий усуллар ёки муқобил усулларни тарихий ва бугунги ишончли далиллар билан таҳлил ва тақдим қилиш ишнинг мақсадидир. Усулларнинг исломий табияти ва тамойиллари баъзи Қуръон оятлари ва ҳадислар билан асослантирилади. Қолаверса, терминнинг маънолари ва қўлланилиши замонавий истилоҳлар билан баён қилинади ва солиштирилади. Юкланилган вазифадан яна бир мақсад, терминларни классик маъноларини тақдим қилиш ва замонавий маъноларини солиштириш; у билан механизмларнинг ёрдамчи ечим сифатида мослашувчан инеграцияси, киришимлилиги ва баъзи ҳолларда суд платформасига нисбатан энг муносиб танлов эканлигини ёритиб беришдир. Ислом қонунларининг бой тажрибаси, доктриналари ва кўп сонли маҳаллий ва халқаро кейс стадиларининг мавжудлиги мавзуни ёритишда таклиф қилинди. Шу билан бирга, муқобил усулларга оид статистик кўрсаткичлар, айниқса исломга оидлари, расмий судларсиз, қонуний асосларда низоларни ҳал этиш йўлларини кўрсатиш мақсадида муҳокама қилинди. Кенг, бой ва комил ислом тажрибаси низо ҳал этиш дунёсида энг муҳим қўлланма эканлиги аниқдир.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Bassiouni, M. Cherif. 1988. “Introduction to Islam: An Online Text | Middle East Institute.” Retrieved August 30, 2020 (https://www.mei.edu/publications/introductionislam).
2. Çakmak, Cenap. 2017. “Ali b. Abi Talib (600-601).” Islam: A Worldwide Encyclopedia 108–11.
3. Dupret, Baudouin. 2006. “Legal Traditions and State Centered Law: Drawing from Tribal and Customary Law Cases of Yemen and Egypt.” D. Chatty. Nomadic Societies in the Middle East And North Africa: Entering the 21st Century. E.J. Brill 280–301.
4. Encyclopædia Britannica. 2016. “Battle of Ṣiffīn |Islamic History | Britannica.” Encyclopædia Britannica. Retrieved May 23, 2020 (https://www.britannica.com/event/Battle-of-Siffin).
5. Esposito, John. n.d. “Siffin, Battle of - Oxford Islamic Studies Online.” Oxford University Press. Retrieved May 23, 2020 (http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e2206).
6. Foty, Cherine. 2015. “The Evolution of Arbitration in the Arab World - Kluwer Arbitration Blog.” Wolters Kluwer. Retrieved August 30, 2020 (http://arbitrationblog.kluwerarbitration.com/2015/07/01/the-evolution-ofarbitration-in-the-arab-world/?doing_wp_cron=1598754971.1312100887298583984375).
7. Hallaq, Wael. 2009. Sharia: Theory, Practice, Transformations. 1st ed. Cambridge: Cambridge University Press.
8. Harter-Uibopuu, Kaja. 2002. “Ancient Greek Approaches toward Alternative Dispute Resolution.” Willamette Journal of International Law and Dispute Resolution 10.
9. Ḥilmī, Zawātī. 2002. Is Jihad a Just War? : War, Peace, and Human Rights under Islamic and Public International Law. New York: Edwin Mellen Press.
10. Hounet, Yazid Ben. 2012. “« La Réconciliation, c’est La Base ! ».” Diogène 239–240(3):210.
11. Interest, Credit. n.d. “Types of Riba - IslamicMarkets. Com.” 285–87.
12. Kenton Will. 2019. “Gharar.” Retrieved May 17, 2020 (https://www.investopedia.com/terms/g/gharar.asp).
13. Khalid, Rashid Syed. 2008. “Peculiarities and Religious Underlining of ADR in Islamic Law.” P. 10 in Mediation in the Asia Pacific: Constraints and Challenges. Kuala Lumpur: Harun M. Hashim Law Centre, IIUM.
14. Ladapo, OA. 2009. “Where Does Islamic Arbitration Fit into the Judicially Recognised Ingredients of Customary Arbitration in the Nigerian Jurisprudence?” African Journal on Conflict Resolution 8(2).
15. Mahdi, Zahraa, and Hak Nora. 2006. “Taḥkīm (Arbitration) in Islamic Law within the Context of Family Disputes.” Arab Law Quarterly 20(1):2–42.
16. Majid, Khadduri. 2010. War and Peace in the Law of Islam. Reprint. New Jersey: The Lawbook Exchange, Ltd.
17. Martin, Gunther. 2019. The Oxford Handbook of Demosthenes. Oxford: Oxford University Press.
18. Mir, Mustansir. 1994. “Umar On Judge And Judgement| Administrator.” Retrieved May 17, 2020 (http://www.al-mawrid.org/index.php/articles/view/umar-on-judgeand-judgement).
19. Mirza, Bashiruddin. 2013. Life of Muhammad. reprint. UK: Islam International Publications Ltd.
20. Nathalie, Bernard-Maugiron. 2008. “The Judicial Construction of the Facts and the Law, The Egyptian Supreme Constitutional Court and the Constitutionality of the Law on the Khul’.” Narratives of Thruth in Islamic Law 241–64.
21. Othman, Aida. 2007. “‘And Amicable Settlement Is Best’: Ṣulḥ and Dispute Resolution in Islamic Law.” Arab Law Quarterly 21(1):64–90.
22. PACE. 2016. “New Light on The Story of Banu Qurayza and Jews - CSS Islamic Studies.” Retrieved May 23, 2020 (https://pace.pk/banu-qurayza-css-islamic-studies/).
23. Pely, Doron. 2016. Muslim/Arab Mediation and Conflict Resolution: Understanding Sulha. London and New york: Routledge.
24. Quran.com. n.d. “Surah Al-Hujurat [49] - Al-Qur’an Al-Kareem - القرآن الكريم .” Retrieved May 17, 2020a (https://quran.com/49).
25. Quran.com. n.d. “Surah An-Nisa [4] - Al-Qur’an Al-Kareem - القرآن الكريم .” Quran.Com. Retrieved May 17, 2020b (https://quran.com/4).
26. Sa’odah Ahmad, Nora Abdul Hak. 2010. “Sulh (Mediation) in the State of Selangor: An Analysis of Legal Provisions and Application.” IIUM LAW 18(2).
27. Sunnah.com. n.d. “Book of Peacemaking - Sahih Al-Bukhari - Sunnah.Com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad ( صلى الله عليه و سلم ).” Retrieved May 17, 2020 (https://sunnah.com/bukhari/53).
28. Sunnah.com. n.d. “The Office of the Judge (Kitab Al-Aqdiyah) - Sunan Abi Dawud - Sunnah.Com – Sayings and Teachings of Prophet Muhammad ( صلى الله عليه و سلم ).” Retrieved May 17, 2020 (https://sunnah.com/abudawud/25).
29. Suwaidi, Mohammed Al. n.d. “The Language of Peace in Arabic Legal Sources « Pax Med.” Retrieved August
30. Suwaidi, Mohammed Al. n.d. “The Legitimacy of Arbitration as a Means of Dispute Resolution -Lexology.” Retrieved May 23, 2020b (https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=771f88e8-195e-4fd9-ac72-c684df039bfb).
31. Wilferd, Madelung. 1997. The Succession to Muhammad - A Study of the Early Caliphate. Reprint. United Kingdom: Cambridge University Press.

