Kalit so‘zlar:
Ислом Қуръони карим илм имон категория цивилизация маъно нисбат таълимот тараққиёт маънавият маданият таржима қиёслаш.Annotasiya
Мақолада ислом динида илм ва имон категорияларининг ўзаро нисбати ўрганилади, ислом динида илм масаласи, илмни ўрганиш, илмни ривожлантириш, илм ва имон тушунчаларининг ўзаро боғлиқлиги ҳақида сўз юритилади. Бунинг учун Европанинг шарқшунос, исломшунос олимларидан М. Роденсон, А. Мрозек, Е. Фролова, Ж.Тимоти, А.Заринкуб, Б.Жонатан, Ш.Блэр, М.Букай ва америкалик олим Ф.Роузентал фикрларига ҳам мурожаат этилади. Масалан, америкалик олим Ф.Роузентал ўзининг «Илм тантанаси» китобида бу тушунчаларнинг ўзаро нақадар яқинлиги ва боғлиқлиги, ислом динида уларнинг бир-бирига зид эмас, аксинча, мувофиқ бўлиб, ҳатто бир-биридан алоҳида тасаввур қилинмаслигини кўрсатиб ўтган.
Шунингдек, мақолада мусулмон оламидаги машҳур аллома Имом Ғаззолийнинг «Иҳёу `улум ад-дин» («Дин илмларини жонлантириш») асарида мазкур масаладаги ўзига хос қарашлар, қатор илмий хулосалар атрофлича таҳлил қилинган. Мақолада ислом динида «илм» тушунчаси жуда муҳим ўринга эга бўлгани, ҳеч бир тарзда инкор қилинмагани ва ёмон муносабат билдирилмаганлиги очиб берилган. Бундан ташқари исломда илмларни «диний» ва «дунёвий» деб ўзаро ажратиш принципи мавжуд эмаслиги, балки фойдали, манфаат келтирадиган ёки фойдасиз, зарарли бўлган илмларгагина ажратиш принципи мавжудлиги, яъни инсониятнинг ҳақиқий, яъни ҳар томонлама: ҳам маънавий, ҳам моддий тараққиёти, равнақи учун хизмат қиладиган илмлар исломда фойдали деб, қўллаб-қувватланиб келинганлиги алоҳида таъкидлаб ўтилган. Шунингдек, илм ва имон мутаносиблиги масаласи доимо улуғ аждодларимиз диққат марказида бўлиб, ҳар бир даврда унинг ўзига хос талқинлари ва турли қирралари ўз ифодасини топганлигига эътибор қаратилган.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
Mansurov A. Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri. – Toshkent: Toshkent Islom Universiteti nashriyot-matbaa birlashmasi, 2017.
Mets A. Musulmanskiy Renessans (Die Renaissance des Islams). Heidelberg. Ruscha tarjima. – Moskva: Nauka, Glavnaya redaktsiya vostochnoy literaturi, 1966.
Fon Gryunebaum G.E. Klassicheskiy islam (600–1258) (Classical Islam: A History 600–1258. London, 1970). Ruscha tarjima. – Moskva: Nauka, 1988.
Baxodirov R.M. Iz istorii klassifikatsii nauk na srednevekovom musulmanskom Vostoke. – Toshkent: Akademiya, 2000.
Imomnazarov M.S. Milliy ma’naviyatimiz asoslari. – Toshkent: TIU, 2001.
Byukay Moris. Bibliya, Koran i nauka. (Ilk fransuz tilidagi nashri – Parij). – Religiyovedenie, 2008.
Islam. Istoriograficheskie ocherki. – Moskva: Nauka, 1991.
Rouzental Frants. Torjestvo znaniya. Kontseptsiya znaniya v srednevekovom islame. – Moskva: Glavnaya redaktsiya vostochnoy literaturi izdatelstva Nauka, 1978.
Frolova E.A. Problemy very i znaniya v arabskoy filosofii. – Moskva: Glavnaya redaktsiya vostochnoy literaturi izdatelstva Nauka, 1983.
Imom Abu Homid al-G‘azzoliy. Ihyou ulum id-din (Din ilmlarini jonlantirish). 1-kitob: Ilm kitobi. – Toshkent: Movarounnahr, 2003.
Bernal J.D. The Social Function of Science. – London, 1939.
Nauka o nauke. Sbornik statey (ingliz tilidan tarjima). – Moskva: Progress, 1966.
Dobrov G.M. Aktualnye problemy naukovedeniya. – Moskva: Znanie, 1968.
Volkov G.I. Sotsiologiya nauki. – Moskva: Politizdat, 1968.
Vvedenie (fragmenty). Izbrannye proizvedeniya mysliteley stran Blijnego i Srednego Vostoka. – Moskva, 1961.
O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. 4-jild. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2001.
Milliy istiqlol g‘oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar. – Toshkent: O‘zbekiston, 2001.
Timoti J. XXI asrda islom (postmodern dunyoda qiblani topish). – Toshkent: Sharq NMAK, 2005.
Zarrinkub A.X. Islamskaya sivilizatsiya. Velikie otkrytiya i dostijeniya chelovechestva. – Sankt-Peterburg: Dilya, 2011.
Blum D., Bler Sh. Islam. Tisyacha let very i mogushchestva. Ingliz tilidan tarjima. – Sankt-Peterburg: Dilya, 2010.

