Mualliflar

  • Tulkin ALIMARDONOV TASHKENT STATE TECHNICAL UNIVERSITY NAMED AFTER ISLAM KARIMOV Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/2/4%20-%2016

Kalit so‘zlar:

Давлат давлат бошқаруви сиёсат сиёсат фалсафаси ҳукмдор адолат тенглик дин қадрият эътиқод диний қадриятлар яккахудолик миллий қадриятлар умуминсоний қадриятлар менталитет маънавият маърифат маданият

Annotasiya

Мазкур мақолада Амир Темурнинг давлат бошқаруви ҳақида сўз юритилиб, бошқарувда халқнинг менталитетида чуқур илдиз отган маънавий мерос, диний қадриятлар, урф-одат ва анъаналарга суянишни юксалиш омили сифатида қараши ҳақида фикр юритилади. Одамлар табиатан фақат адолат, тенглик, имон, эътиқод ва бошқа қадриятларда ҳамжиҳатликка келади. Давлат бошқарувида қадриятларнинг ижтимоий-сиёсий мақомини белгилаш билан аслида ҳокимиятнинг халқчил фаолияти таъминланиши, қадриятлар дастлаб табиат қонуниятлари ва илоҳий-диний негизлар асосида шаклланиши ва бундай диний қадриятлар турли таълимотларда ҳар хил келган бўлсада, бир моҳиятга – якка худоликни тан олиш, ҳукмдор унинг ердаги вакили эканлигига асосланиши таъкидланган. Шунинг учун қадимда аждодларимиз қадриятлар асосида тегишли сиёсий тизимларни яратгани, ҳокимиятнинг илоҳий манбасига алоҳида эътибор қаратгани адолат, ҳақиқат ва эзгу ишларга интилиш сиёсий ҳокимиятнинг ажралмас таркибий қисми бўлганлиги алоҳида таъкидланган.

Шунингдек, инсоният цивилизациясининг ибтидоси ва унинг давлатчилик шакли жараёни Зардўштийликдан Исломгача бўлган маданий масофада ўз мавжудликларини сақлаб қолишга эришилаётгани, Амир Темурнинг давлат қурилиши борасидаги улкан меросларидан бири бу сиёсий ҳокимиятнинг фалсафий конструкциясини ярата олганлиги билан белгиланиши илмий далиллар асосда ёритилган. Жамият, давлат, дин нисбати, ҳар бирининг роли ва ўрни тегишли давр ва маданиятида ушбу муассасалар асосий масалалар сифатида ҳар доим долзарб бўлганлиги, бу бирлик цивилизация тузилишининг ташқи шакллари ва ҳар қандай давлатнинг ички архитектурасини белгилаганлиги асосланган. Шу сабабли дин билан ҳокимиятнинг ўзаро таъсир масалаларини ўрганиш давлат, куч ва имон ўзаро манфаатли шаклларни топишга имкон беради. Тарихий тажриба кўрсатиб турибдики, давлатнинг буюклиги ҳокимият ва жамият мафкура орқали ҳуқуқий (адолатли) муҳитни вужудга келтиради. Амир Темур ўз сиёсатида Яратганнинг иродаси билан буюклик тимсолини қўлга киритиши ва бундай қудратнинг абадийлигига эришиши тарихий манбалар асосида батафсил ёритилган.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Искусство властвовать. –М.: Белые альвы, 2001. С-288

2. Темур қиссаси. – Т.: Фан, 2004. – С. 137.

3. Рахманалиев. Р. Империя тюрков. Велекая цивилизация. –М.: Рипол. 2009. – С. 704.

4. Мирча Элиаде. История веры и религиозных идей. Том 3. – С. 330.

5. Мурад Аджи. История тюрков. – Москва, АСТ, 2009. – С. 99.

6. Бисенбаев А. Мифы древних тюрков. – Алма-Ата, Алмата. 2017. – С. 38.

7. Эргашев Ш. Қадимги цивилизациялар. – Тошкент: Ўзбекистон. 2016 – Б. 335.

8. Жал-Поль Ру. Тамерлан. – Москва: Молодая гвардия. 2012. – С. 139.

9. Садри Максуди Арсал. Тюркская история и право. – Казань: Фэн. 2002. – С. 117.

10. Темур тузуклари. –Тошкент: Шарқ, 2005. – Б. 16.

11. Крадин Н. Структура власти в кочевых империи. Российская Академия Наук. Центр цивилизационных и регионалных исследований. – Москва. 2002. – С. 188.

12. Азамат Зиё. Ўзбек давлатчилиги тарихи. Тошкент: Шарқ. 2001. – Б. 82-83.

13. Ясперс К. Смысл и назначение истории. – Москва: Политиздат. 1991. – С. 35.

14. Циолковский К.Э. Сборник. Космическая философия. – Москва: Сфера. 2004. – С. 539

15. Дарио Салас Соммэр. (2014) Мораль ХХ1 века. –Москва.: Кодекс. 2014. – С. 480

16. Тильман Нагель. Тимур – завоеватель и исламский мир позднего средневековья. – Ростов-на-Дону: Феникс. 1997. – С. 212.

17. Дэвид Бом. Причинность и случайность в современной физике. / Пер. с англ. С. Ф. Шушурина. – Москва: ИЛ, 1959. – С. 248

18. Тихомиров Л.А. (1998) Монархическая государственность. –Москва.: ГУП Облиздат, ТОО Алир. 1998.– С. 80.

19. Равшанов Ф. Миллий раҳбаршунослик: тарих ва тажриба. – Тошкент: Академия, 2007. – Б. 262

20. Абу Наср Форобий. Фозил одамлар шаҳри. –Тошкент: А.Қодирий номидаги халқ мероси нашриёти. 1993. – Б. 189.

21. Низомулмулк. Сиёсатнома (Сияр ул-мулук). Иккинчи тўлдирилган, қайта ишланган нашри. – Тошкент: Янги аср авлоди. 2008. – Б. 240.

22. Амир Темур Курагон. Зафар йўли. Тошкент: Нур. 1992. – Б. 137.

23. Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Олам ва одам, дин ва илм. – Тошкент: HILOL-NASHR. 2019.– Б. 395.

24. Абдулхаким Шаръий Жузжоний. Ислом ҳуқуқшунослиги, ханафий мазхаби ва Ўрта Осиё фақихлари. Тошкент: Тошкент ислом университети, 2002.

25. Гегель Г.В. (1970) Исторические этюды // Гегель Г.В.Ф. Работы разных лет: в 2 т. – Москва: Мысль. – Т. 1. 1970. – С. 78.

26. Жўраев Н. (2000) Мафкуравий иммунитет. – Т.: Маънавият. 2000. – Б. 196

27. Ҳасанбоев Ў. Ўзбекистонда давлат ва дин муносабатлари: диний ташкилотлар, оқимлар, мафкуравий курашнинг долзарб йўналишлари. – Тошкент: Тошкент ислом университети. 2014. – Б. 552

28. Kalandarova, D. U. Religion and social identity analysis in virtual space. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 2020. 10 (10), 1164-1168.

29. Kalandarova, D. Features of aspects of information exchange. The Light of Islam, 2020 (1), 210-214.

30. Oripovna, Q. F. The Organization of Islamic Cooperation and Arab World: Processes Of Events. The American Journal of Political Science Law and Criminology, 2(11), 2020. 33-40.

31. Qo’ysinova, Fazilat. «STAGES OF DEVELOPMENT OF THE ORGANIZATION OF ISLAMIC COOPERATION (1969-1990),» The Light of Islam: Vol. 2020 : Iss. 4, Article 8. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss4/8.

32. Kuysinova, Fazilat Oripovna. «THE ROLE AND POLITICAL IMIDGE OF THE ORGANIZATION OF THE ISLAMIC CONFERENCE IN THE INTERNATIONAL RELATIONSHIP SYSTEM. » Bulletin Social-Economic and Humanitarian Research 2 (2019): 61-68.

33. Oripovna, K. F. Arabian Consolidation and Organization of Islamic Conference in the 70-S of The XX Century. 2018.

34. Gafurova, Irodaxon «ROLE OF WAQF PROPERTIES IN THE HISTORY OF TURKESTAN, » The Light of Islam: Vol. 2020: Iss. 3, Article 7. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss3/7. 35. BEKMIRZAEV, Ilhomjon and Gafurova, Irodaxon. «THE IMPACT OF ISLAM ON SOCIOPOLITICAL AND SPIRITUAL LIFE IN CENTRAL ASIA,» The Light of Islam: Vol. 2021: Iss. 1, Article 1. Available at: https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2021/iss1/1.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари

Tegishli maqolalar

Yulduz NAMAZOVA, ЖАДИДЛАРНИНГ МАЪРИФАТПАРВАРЛИК ҒОЯЛАРИДА МИЛЛИЙ ТАЪЛИМ ТИЗИМИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Tulkin ALIMARDONOV, АМИР ТЕМУР СИЁСИЙ ҚАРАШЛАРИДА ДИНИЙ ТАМОЙИЛЛАР , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Muminjon XUJAEV, МАҲМУДХЎЖА БЕҲБУДИЙ – ЖАДИД ИСЛОҲОТЛАРИ ЕТАКЧИСИ , Islom ziyosi: Jild 3 № 3 (2020)

Timur Sobirovich SATTAROV, AKMARAL A. Batayeva, Dauletali AKBARHAN, ЁШ АВЛОДНИНГ МАЪНАВИЙ-АХЛОҚИЙ ТАРБИЯСИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 1 (2021)

Utkirbek HASANBOYEV, ДИН ВА ДИНИЙ ТАШКИЛОТЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ-МАЪНАВИЙ МУҲИТНИ СОҒЛОМЛАШТИРИШДАГИ ЎРНИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 3 (2026)

Mahfuza ALIMOVA, ЎЗБЕКИСТОНДА ДИНШУНОСЛИК СОҲАСИ РИВОЖЛАНИШИНИНГ ДОЛЗАРБ ТЕНДЕНЦИЯЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Guzal OCHILOVA, Shakhlo JUMAYEVA, Bakhrom OCHILOV, ЖАМИЯТНИНГ МАЪНАВИЙ-АХЛОҚИЙ ВА МАДАНИЙ РИВОЖИДА МИЛЛИЙ ДАВЛАТЧИЛИК ТАФАККУРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ ЗАРУРИЯТИ: УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 2 (2019)

Zamirakhon ISAKOVA, ТАСАВВУФ ТАЪЛИМОТИДА ИРФОН ТУШУНЧАСИ ВА УНИНГ МАЗМУН-МОҲИЯТИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Gozal SHARIPOVA, МАДАНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК - ЎЗАРО МАДАНИЯТЛАРАРО АЛОҚАЛАР ТАМОЙИЛИ СИФАТИДА (МАЛАЙЗИЯ МИСОЛИДА) , Islom ziyosi: Jild 5 № 3 (2022)

Muxlisa MIRZAEVA, САЛЖУҚИЙЛАР ДАВРИДА БАҒДОД “НИЗОМИЯ” МАДРАСАСИНИНГ ТАШКИЛ ТОПИШ ТАРИХИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.