DOI:
https://doi.org/10.47980/TLOI/2021/3/42-50Kalit so‘zlar:
Соҳибқирон ватан хавфсизлиги сипоҳ сипоҳнинг маънавий қиёфаси ҳарбий салоҳият маънавий салоҳият тузуклар раият баҳодирлар сипоҳсолор амирлар ҳудудий яхлитлик.Annotasiya
Мамлакат мудофааси ва Ватан хавфсизлигини таъминлаш тарихий тараққиётнинг барча босқичларида давлатнинг энг асосий вазифаси бўлган. Мана шу вазифани самарали амалга оширган мамлакатлар ўзининг мустақиллигини сақлаб қолишга, иқтисодий тараққиётини муваффақиятли таъминлаш имкониятига эга бўлишган. Мамлакат мудофааси ва хавфсизлигини таъминлашда мамлакат армиясининг қудрати, унинг жанговар тайёргарлиги, ҳарбийларни маънавий қиёфасининг аҳамияти жуда муҳим аҳамият касб этади. Чунки айнан шу омиллар армиянинг ўз олдига қўйган мақсадларни юзага чиқаришнинг гарови ҳисобланади. Тарихий жараёнда амал қилган мамлакатларнинг турли даврдаги ҳаёти ўрганилса фикримизни исботлайдиган жуда кўп мисолларни учратишимиз мумкин. Соҳибқирон Амир Темур ҳам ўз даврида кучли марказлашган давлатни барпо этиб, ўз давлатини мудофаасини ташкиллаш, муваффақиятли ҳарбий юришларни ўтказиш, давлат хавфсизлигини таъминлаш ишига жиддий эътибор берган. Натижада мамлакат ташқи ва ички хавфлардан самарали ҳимоя қилинган, давлатнинг иқтисодий қудрати ошиб бориб тинчлик ва осойишталик ҳукмрон бўлган, мамлакатда аҳолининг ижтимоий фаровонлиги ҳам ошиб борган. Амир Темур ўз олдига қўйган ҳарбий ва сиёсий мақсадларни амалга оширишда ўз қўшинининг кучига таянган, унинг ёрдамида ўз даври учун жуда кучли давлатни бунёд этишга эришган, ҳал қилувчи жангларда ўзининг кучли рақиблари устидан ғалабаларни қўлга киритган. Амир Темур армиясининг ғалабаларини сабаби ҳамма вақт қўшиннинг боғлиқ бўлмаган, бу ҳолатни Темурнинг ўзи ҳам таъкидлаб ўтган. Бу фикрлардан кейин Соҳибқироннинг қўшинида сипоҳийларни қайси мақсадлар бирлаштириб турган, уларнинг маънавий қиёфаси қандай бўлган, деган саволлар вужудга келади. сон жиҳатдан кўплиги ва қуролланганлик даражасига Мазкур мақолада Амир Темур ҳаёти ва фаолиятига оид “Темур тузуклари” ва бошқа тарихий асарларни ўрганиш орқали муайян даражада тўпланган маълумотларда Соҳибқирон армиясидаги сипоҳийларни ахлоқий ҳолати, уларнинг маънавий қиёфаси тадқиқ этилган. Бундан ташқари мақолада Амир Темур армиясидаги сипоҳийларнинг фаолиятини тартибга солишда уларга нисбатан ҳукмдорнинг ўзи томонидан амалга ошириладиган воситалар, уларнинг берадиган натижалари, сипоҳийларни фаолиятида риоя қилиши лозим бўлган қоидалар ҳақида ҳам маълумотлар берилган. Амир Темурнинг сипоҳийларга ибрат бўладиган шахсий сифатлари, уларни қўшинда фаолият олиб борадиган сипоҳийларга кўрсатадиган таъсири ҳам мақолада ўз ифодасини топган.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Evaluation of the personality of Amir Temur by his contemporaries and the importance of his activity for independent Uzbekistan. Proceedings of the international symposium dedicated to the 660th anniversary of Amir Temur. Tashkent.: Mir, 997.
2. Temur tuzuklari. From the Persian text A. Soguniy and H. Karomatov’s translation. –Tashkent.: Uzbekistan, 2016.
3. Temur qissasi (Temur qissasi, Temur esdaliklari, Malfuzoti Temuriy), Tashkent.: Fan, 2004.
4. Ahmedov B.(1996) Sohibqiron Temur. -Tashkent.: Abdulla Qodiriy.
5. Aka I. (1996) Buyuk Temur davlati .- Tashkent .: Cholpon.
6. Arabshoh I. (1996) Amir Temur tarixi . -Tashkent: Mehnat.
7. Choriyev A. (2004) Sohibqiron Amir Temur hayotidan lavhalar. -Qarshi.: Nasaf.
8. Keren L, Saidov A. (1996) Amir Temur va Fransiya. -Toshkent.: Adolat.
9. Keren L. (2020) Amir Temur saltanati. -Toshkent.: O‘zbekiston.
10. Muhammadjonov A. (1994) Temur va temuriylar saltanati . -Tashkent: Qomuslar bosh tahririyati.
11. Odilov A. (2016) Amir Temur tuzuklari – davlat boshqaruvi asosi. -Toshkent.: Fan va texnologiya.
12. Samarkandiy A. (2008) Matla’i sadayn and majmai bahrayn.- Tashkent: Uzbekistan.
13. Shamiy N. (1996) Zafarnoma.- Tashkent .: Uzbekistan.
14. Uljaeva Sh. (2018) Amir Temur diplomatiyasi .- Tashkent: Ijod-press.
15. Vamberi H.(1990) Buxoro yoxud Movarounnahr tarixi. -Tashkent: Gоfur Gulоm, 1990.
16. Ziyoev H. (2000 Tarix – o‘tmish va kelajak ko‘zgusi.- Tashkent: Gоfur Gulоm.

