Свет ислама
  • الصفحة الرئيسية
  • الحالي
  • المحفوظات
    • للمؤلفين
    • متطلبات المقالات
    • طلبات النشر
    • عن المجلة
    • هيئة التحرير
    • Tahririyat siyosati
    • بيان الخصوصية
    • اسم الاتصال
  • الدخول
    • uz
    • en
    • ru
    • ar
  • الدخول
    • uz
    • en
    • ru
    • ar
الدخول
الصفحة الرئيسية الحالي المحفوظات
للمؤلفين متطلبات المقالات طلبات النشر
عن المجلة هيئة التحرير Tahririyat siyosati بيان الخصوصية اسم الاتصال
  1. الرئيسية
  2. إبحث

إبحث


تصفية متقدمة
من
حتى

إبحث ضمن النتائج

##search.searchResults.foundPlural##
  • ОСНОВЫ И ПРИНЦИПЫ СОВРЕМЕННОЙ ВНЕШНЕЙ ПОЛИТИКИ ЕГИПТА (2013-2020 ГГ.)

    Shukhrat Akmalеvich YOVQOCHEV، Guzal Shukhrat qizi KADIROVA (Muallif)

    В статье рассматриваются детерминанты, основы, принципы и приоритеты внешнеполитического курса Арабской Республики Египет при президенте А.Ф. ас-Сиси. Египет, основываясь на геополитике и культурно-историческом наследии, в сфере публичной дипломатии Египта заявляет об особом месте и роли страны. Исламский фактор, географическое положение государства, особенности его истории, колониальное прошлое и взаимоотношения с такими державами, как США, СССР/Россия, Великобритания и Франция, наличие Суэцкого канала и проблема распределения водных ресурсов реки Нил служат теми детерминантами, которыми предопределяют основные направления внешней политики страны. Основные принципы внешней политики Египта представляют собой традиционный набор положений, характерный для многих государств, с поправкой на геополитическую ситуацию и особенности развития.


    Геополитические особенности АРЕ, ее идентичность и задачи обеспечения национальной безопасности обуславливают необходимость существования различных «кругов» национальных интересов. «Арабский круг» включает в себя более широкое понимание национальной безопасности, основанной на безопасности его арабской и африканской периферии. «Африканский круг» определяется стремлением укрепить свои отношения со странами континента в экономических и культурных областях, с учетом особой важности государств бассейна Нила как «стратегической глубины» АРЕ. «Исламский круг» для Египта означает поиск и выработку решения проблем исламского мира, распространение ценностей умеренности и терпимости ислама и поощрение межконфессионального диалога. «Азиатский круг» включает в себя укрепление отношений с ведущими азиатскими державами с тем, чтобы стать частью наступающего «века Азии». «Европейский круг» касается отношений с Европейским Союзом. В рамках «международного круга» выстраиваются отношения Египта с ведущими мировыми державами.

    61-68
    302
    16
    20-07-2026
  • ЕГИПЕТ  КАК  СУБЪЕКТ РЕГИОНАЛЬНОЙ  БЕЗОПАСНОСТИ

    Guzal KADIROVA (Muallif)

    Статья посвящена исследованию роли Арабской Республики Египет как значимого субъекта региональной безопасности на Ближнем Востоке. В работе рассматриваются ключевые направления внешнеполитической и оборонной стратегии Египта, направленные на поддержание региональной стабильности, противодействие международному терроризму, а также укрепление военно-политического влияния государства в условиях трансформации современной системы международных отношений. Особое внимание уделяется анализу факторов, определяющих активизацию египетской политики безопасности в последние десятилетия, включая изменение регионального баланса сил, рост нестабильности в соседних государствах и усиление конкуренции между региональными и глобальными акторами.
    В статье исследуется участие Египта в урегулировании региональных конфликтов и кризисов, включая палестино-израильский конфликт, а также вопросы безопасности в акваториях Красного моря и Восточного Средиземноморья. Анализируется роль Египта в рамках региональных и международных механизмов сотрудничества, направленных на обеспечение коллективной безопасности, а также его взаимодействие с ведущими мировыми державами и региональными партнёрами.
    В исследовании также подчеркивается значение историко-цивилизационного наследия Египта, которое служит важной основой для формирования современных политических и дипломатических нарративов государства. Отмечается, что современная египетская государственность активно использует данный фактор для укрепления своей роли в региональных процессах и позиционирования страны как одного из ключевых участников политического развития арабского мира.
    В результате исследования делается вывод о том, что Египет, обладая значительным военным потенциалом, стратегическим географическим положением и развитым дипломатическим ресурсом, выступает одним из ключевых факторов обеспечения безопасности и стабильности на Ближнем Востоке. Египетская политика в сфере безопасности характеризуется стремлением к укреплению регионального баланса сил, развитию механизмов многостороннего сотрудничества и активному участию в процессах урегулирования региональных конфликтов.

    89-98
    393
    32
    23-05-2026
  • МИСРДА ҲУКМ СУРГАН ТУРКИЙ СУЛОЛАЛАР

    Aripova ZUKHRA (Muallif)

    Ушбу мақолада Мисрда ҳукм сурган туркий сулолалар тарихига бағишланган. Маълумки, нафақат ўз юртида, балки ўзга юртларда яшаб, ҳукмронлик қилган сулолалар кўп бўлган. Шундай сулолалар сирасига туркий сулолалардан тўлунийлар, ихшидийлар ва баҳрий мамлукларни киритиш мумкин. Булар Мовароуннаҳрдан чиққан сулолалар бўлиб, Мисрда ҳукмронлик қилганлар. Бу сулолалар тарихига назар ташласак, улар қулликдан ўзларининг шижоати ва зукколиклари, моҳир лашкарбошиликлари боис халос бўлиб, султон даражасигача эришганларига гувоҳи бўламиз. Бу сулолаларнинг бошқа шоҳ ва султонлардан фарқи шундаки, деярли барча ҳукмдорларга тахт отадан мерос қолиб, тахтга ўтирган бўлсалар, булар Мовароуннаҳрдан ушбу диёрга ғулом сифатида келиб, кейинчалик ўзларининг хатти-ҳаракатлари билан ҳокимият тепасига кўтарилган.


    Мақолада шундай сулола вакилларидан Абу Аббос Аҳмад ибн Тўлун (835 –884) тарихи тадқиқ этилган. У Бағдодда туғилган бўлиб, келиб чиқиши Бухорога бориб тақалади. Унинг отаси Тўлунни бухоролик ишчилар Нуҳ ибн Асад ас-Сомонийга тақдим қилганлар. Ас-Сомоний 816 йилда Тўлунни бошқа туркийлар каби халифа Маъмунга совға қилган.  Халифа Маъмун бу самимий ва ақлли туркий йигитни ёқтириб қолганлиги боис, унинг лавозимини аста-секин кўтара бошлаган.  Тўлун йигирма йил давомида қўриқчилар бошлиғи лавозимида фаолият юритган. Унинг вафотидан сўнг ўғли Aҳмад ибн Тўлунни дўсти тарбия қилган  ҳам диний, ҳам ҳарбий таълим олишига эътибор қаратган. Аббосий халифа Аҳмад ибн Тўлунни Мисрга волий сифатида юборган, кейинчалик ўзининг шижоати ва ақли боис Мисрда мустақил давлат барпо этган.


    Тўлунийлар сулоласи (868–905) халифаликда биринчилардан ҳукмронлик қилган бўлиб, Миср ва Сурияда мустақил маҳаллий сулолага асос солганлар. Тўлунийлар олиб борган қурлиш ишлари, ислоҳотлари боис бу даврни тарихчилар “Олтин давр” сифатида эътироф этганлар. Миср 30 йил давомида яна Аббосий халифалар тасарруфига ўтган. Асли Фарғоналик иккинчи туркий сулола Ихшидийлар (935-969) ҳам Мисрни Аббосий халифалардан ажратиб, мустақил давлатга айлантирган. 969 йилда Фотимийлар ҳукмронлиги ўрнатилгач, ихшидийлар сулоласининг Мисрдаги фаолияти тўхтатилган. 1250 йилда баҳрий мамлуклар ҳукмронликни ўз қўлига олгач, улар 1382 йилгача Мисрни бошқарганлар. Бу даврда кўплаб тарихий иншоатлар барпо этилган, Аббосий халифалик пойтахти Қоҳирага кўчирилган.


    Мақолада Мисрда ҳукм сурган тўлунийлар, ихшидийлар ва баҳрий мамлуклар ҳукмдорлари тарихи таҳлил қилинган.

    22 -32
    218
    23
    06-07-2026
  • ОСОБЕННОСТИ ПРОЯВЛЕНИЯ СОЦИАЛЬНО-ПОЛИТИЧЕСКИХ ПРОТЕСТОВ В ЕГИПТЕ В ПЕРИОД 2011-2012 ГГ

    Guzal KADIROVA (Muallif)

    В статье анализируются события «Арабской весны», отмечается комплексный характер ее причин и актуализация «парадокса демократии». Выделяется возросшая роль Вооруженных сил в решении судьбы правящего режима. Статья посвящена феномену так называемой «Арабской весны», которая происходила в форме серий антиправительственных выступлений в странах Ближнего Востока и Магриба  в 2010-е годы. Она была направлена, по представлению западных политиков, на установление более демократического и справедливого общества. Массовые протесты в государствах региона были вызваны целым комплексом экономических, социальных и политических причин. В отдельных случаях они были спровоцированы внутриполитическим кризисом и одиозными случаями противостояния с властями. В работе представлен анализ данного процесса в Египте, начавшийся в виде единичных протестов во второй половине 2010 года, однако в последствие переросший в массовые выступления в январе 2011 года. Смена режима в Египте происходила при активной позиции США как главного в то время внешнеполитического актора на Ближнем Востоке и в Северной Африке. Несмотря на достижение первоначальной цели оппозиционных сил — отставки Х. Мубарака — и поддержку со стороны Запада, в Египте «Арабская весна» не принесла ожидаемой демократизации и либеральных реформ в политической и экономической жизни. Применяя концепцию «демократизации общества» в Египте, оппозиционеры-реформаторы требовали на первом этапе перехода от автократического или военного режима к демократическому правительству. В протесты постепенно были вовлечены все более широкие круги общественности, что затем повлекло за собой революцию, которая в Египте привела к свержению президента, правившего страной почти 30 лет, и к развалу экономики. На втором этапе «Арабской весны» в Египте произошла вторая смена власти вследствие давления военных сил. Осуществленный нами анализ позволяет сделать заключение, что события в Египте привели к «парадоксу демократии», когда усиление демократических процессов приводит к власти недемократические, в данном случае, исламистские силы.

    35-45
    301
    27
    17-07-2026
  • ФОРМИРОВАНИЕ  МАМЛЮКСКОГО СУЛТАНАТА   В  ЕГИПТЕ  И РЕЛИГИОЗНО-СОЦИАЛЬНО-ПОЛИТИЧЕСКАЯ  ОБСТАНОВКА  В ГОСУДАРСТВЕ

    Zukhra ARIPOVA (Muallif)

    Как известно, в период с 1250 по 1517 годы в Египте правили султаны-мамлюки. Этот период делится на два основных этапа: с 1250 по 1382 годы трон занимали Бахритские мамлюки, которые были тюркского происхождения, а с 1382 по 1517 годы — Бурджитские (черкесские) мамлюки с Кавказа. Термин «мамлюк» означает не просто «раб», а точнее, «военный раб», и почти всегда использовался в отношении белокожих воинов.
    В данной статье, в первую очередь, историкоаналитически рассмотрены вопросы прихода тюркских мамлюков в Египет, процессы восхождения на трон Бахритских мамлюков и проводимая ими политика.
    В политике того периода восхождение на трон женщины, а именно Шаджарат (Шаджар) ад-Дурр, вызвало резкое недовольство аббасидского халифа Мутасима, который направил письмо со словами: «Если в великой стране Египет не найдется достойного человека, чтобы стать султаном, то я дам тебе разрешение отправить человека из Багдада». Чтобы выйти из этой ситуации, Шаджарат ад-Дурр вышла замуж за тюркского мамлюка эмира Айбека, и с этого момента была установлена власть Бахритских мамлюков в Египте.
    Влияние Мамлюкских султанов Египта резко возросло, особенно после разгрома остатков сил крестоносцев и значительных побед над монголами. В статье представлен анализ данных о том, как внук Хорезмшаха, султан Кутуз, отомстил монголам за своего деда и дядю, разгромив их, а также о том, как его заклятый враг Захир Бейбарс занял трон после убийства Кутуза, включая анализ информации о его происхождении. Кроме того, освещены политические процессы, связанные с приходом к власти черкесских мамлюков, обострением политической ситуации и завоеванием Египта османскими турками.

    4-14
    139
    26
    14-05-2026
  • МИСРДА МАМЛУК СУЛТОНЛИГИНИНГ ШАКЛЛАНИШ ЖАРАЁНЛАРИ

    Zukhra ARIPOVA (Muallif)

    Миср ўрта аср тарихида туркий султонлардан тўлунийлар, ихшидийлар, мамлукларни ўзига хос жиҳатлари кўзга ташланади. Бу даврларда барпо этилган диний тарихий обидалар, қадамжолар бу султонларни фаолиятларини бир қисми бўйича маълумот бера олади. Ушбу илмий мақолада 1250-1517 йилларда Мисрда ҳукмронлик қилган мамлук султонларини ҳукмронлиги шаклланиш жараёнлари, дастлаб Мисрга мамлукларни кириб келиши, уларни тахтга келишлари билан боғлиқ ҳодисалар, аббосий халифалар билан муносабати ўрганилган ва таҳлил қилинган, Миср мамлук султонларининг обрў-эътибори мўғуллар устидан қозонилган ғалабадан сўнг ошиб кетди. Шунингдек, баҳрий мамлук султонларини ҳукмронлиги (1250-1382 йй.), буржий мамлук султонларининг ҳукмронлиги (1382-1517 йй.) билан боғлиқ масалалар ҳам кўриб чиқилган. Ўрганилатган даврнинг яна ўзига хослиги ва аҳамиятли жиҳати – араб маданиятига жадал равишда туркий унсурларнинг кириб келиши эди. Биринчи мамлук султонлари (баҳрийлар) эски туркий тилининг ўғуз – қипчоқ шевасида гаплашар эди. Девонхоналарда ҳам қипчоқ тили муомалада бўлди. Эски туркий тиллар бўйича мутахассислар шу даврда Мисрда қипчоқ тилини ўрганишга алоҳида эътибор берилган ҳамда қипчоқ тилининг грамматикаси ва лексик бойлигини ўрганишга бағишланган асарлар ёзилганлигини таъкидлайди.

    82 - 88
    164
    15
    29-06-2026
  • МАМЛУКЛАР ДАВРИДА МИСРНИНГ ИЖТИМОИЙ-СИЁСИЙ ҲАЁТИДА МАРКАЗИЙ ОСИЁ АНЪАНАЛАРИ ТАЪСИРИ

    Zukhra ARIPOVA (Muallif)

    Маълумки, 1250-1517 йилларда Мисрда мамлук султонлари ҳукмронлик қилишган. 1250-1382 йилларда асли келиб чиқиши туркийлардан бўлган баҳрий мамлуклар, 1382-1517 йиллар эса кавказликлардан бўлган буржий (черкес) мамлуклари тахтни эгаллашган.


    Ушбу мақолада дастлаб Мисрга туркий мамлукларнинг кириб келиши, туркийлардан Тўлунийлар, Ихшидийлар, мамлуклар фаолияти ўрганилган ва таҳлил қилинган. Миср мамлук султонларининг обрў-эътибори салибчиларнинг қолган кучларини тор-мор қилиб, мўғуллар устидан қозонилган ғалабадан сўнг ошиб кетди. Хоразмшоҳ невараси Султон Қутузнинг бобоси ва тоғаси учун мўғуллардан қасос олиб, уларни тор-мор келтиргани, унинг азалий душмани Зоҳир Бейбарс Қутузни ўлдиргач тахтга ўтиргани, унинг насл-насаби билан боғлиқ маълумотлар таҳлили берилган.


    Ўрганилаётган даврнинг яна ўзига хослиги ва аҳамиятли жиҳати – араб маданиятига жадал равишда туркий унсурларнинг кириб келиши бўлган. Биринчи мамлук султонлари (баҳрийлар) эски туркий тилининг қипчоқ– ўғуз шевасида гаплашишган, чунки уларнинг кўпчилиги араб тилини яхши билишмаган. Девонхоналарда ҳам қипчоқ тили муомалада бўлган. Эски туркий тиллар бўйича мутахассислар шу даврда Мисрда қипчоқ тилини ўрганишга алоҳида эътибор берилган ҳамда қипчоқ тилининг грамматикаси ва лексик бойлигини ўрганишга бағишланган асарлар ёзилганлигини таъкидлайди. Бу тилда китоблар ёзилиб, ҳукмрон мамлук амир ва султонларга ҳадя қилинарди. Бу даврда мамлук султонлари олиму уламоларга эҳтиром кўрсатишгани боис, бу ерга кўпгина мамлакатлардан уламолар келиб, эркин ижод қилишларига имконият яратилди. Яна шуни эътироф этиш керакки, мамлуклар маҳаллий аҳолига уйланишлари мумкин бўлмаган. Бунда улар қон бузилмаслигига эътибор қаратишган. Шу сабабдан улар жорияларни ҳам Мовароуннаҳрдан олиб келиб, озод қилгач уларга уйланишган. Ҳозирги кунда ҳам Қоҳирада ал-Узбакия маҳалласи мавжуд бўлиб, бу маҳалла аҳолиси шошликлар, бухороликлар, фарғоналикларнинг ўша даврдаги вакиллари авлодлари яшамоқда ва ҳали ҳануз шу ном билан аталиши билан боғлиқ тарихий маълумотлар келтирилган.

    19-26
    188
    21
    22-07-2026
  • THE LIFE AND STATUS OF WOMEN IN SOCIETY DURING THEMAMLUK PERIOD

    Zukhra ARIPOVA (Muallif)

    Abstract. This article contains information on the role of women in public life during the reign of the Mamluks in Egypt )1250-1517(, their influence on the Mamluk sultans, and Queen of Egypt Shajaratu-d-dur, which contributed to the creation of the Mamluk state. The article is based on the works of many medieval Arab historians. It is known that in Islamic countries there is an opinion that a woman cannot rule the state. After the death of Sultan Turanshah in 1250, prominent people of Egypt saw the need for the ascension of Shajaratu-d-dur to the throne. She ruled Egypt for 80 days. When she realized that the courtiers were beginning to rebel against her rule, she married commander-in-chief Oybek. And when Muad ad-Din Oybek al-Turkmani ascended the throne, the period of direct rule of the Mamluks began. In the palaces of the Mamluk sultans, women were glorified and called “hotun”. Women at that time were followers of Sufi sects along with men. Hund Shakarboy, the wife of the Sultan of Hushkadam, was known as the patron of the Badavia sect. Writers of that period described women in their works. Women spent their time mainly in their homes and went outside mainly for shopping at the market and for weddings.

    18 - 22
    178
    28
    26-06-2026
  • ЎРТА АСР МИСР ТАРИХЧИЛАРИ ҲАҚИДА

    Zukhra ARIPOVA (Muallif)

    Ушбу мақолада Мисрда мамлуклар ҳукмронлиги даври (1250-1517) тарихчиларининг ҳаёти, фаолияти ва улар томонидан қолдирилган мерос ҳақида сўз боради.


    XIII–XV асрларда Миср ўрта аср шарқ мамлакатлари ичида мамлуклар фаолияти туфайли ўзига хос мавқега эга бўлган. Миср тарихида мамлуклар ҳукмронлигининг ўрнатилиши, мамлакатда ҳарбий лашкарбошиларнинг устунликни қўлга киритиши, баҳрий мамлук султонларининг юксалиш жараёнлари (1250-1382) ва буржий (черкес) мамлуклари ҳукмронлиги давридаги (1282-1517) сиёсий жараёнлар ўзига хос ўринга эга бўлиб, Яқин Шарқдаги салибчилари ва мўғуллар билан курашларда қозонилган ғалабалари боис мамлук султонлари обрў-эътибори ошиб кетган.


    Мазкур мақолада Ибн ал-’Асир ‘Али ибн Аҳмад, Ибн Халдун ‘Абд ар-Раҳмон, ал-‘Умарий, Шаҳоб аддин ал-Қалқашандий, Ал-Мақризий Тоқий ад-дин , Аз-Зоҳирий, Халил ибн Шаҳин, Ибн Тағриберди Абу ал-Маҳосин, ибн До’уд Ас-Сайрафий, Ас-Сахховий ‘Абд ар-Раҳмон, Ас-Суйутий Жалол ад-дин, Ибн Ийос Муҳаммад ибн Аҳмад ва Ибн Занбал ар-Руммол каби ўрта аср тарихчилари фаолияти ва асарлари ҳақида маълумотлар берилган.


    Долзарблиги: Мустақиллик даврида ислом дини, ислом тарихига оид маълумотларни излаш, тадқиқ қилиш ва кенг оммага ёйиш имкониятлари юзага келди. Бу ўз навбатида тадқиқотчиларга изланишлари имконини берди. Мисрнинг мамлуклар тарихини ўрганиш орқали ўша даврдаги Мовароуннаҳр тарихининг кўп қирралари очилади. Асл манбалар орқали ушбу мавзуни ўрганилиши бу даврдаги сиёсий, ижтимоий, иқтисодий жараёнларни холисона баҳолаш имкониятини яратади.


    Методлари: Мақола умум қабул қилинган тарихий методлар-тарихийлик, тизимлилик, холислик тамойиллари асосида ёритилган.


    Хулоса: Миср тарихида мамлуклар даври номини олган XIII–XV асрлардаги тарихий асарлар билан бир қаторда турли илмий соҳалар бўйича ёзилган рисолалар, хилма-хил шарҳлар, қисқа илмий баёнлар (ал-мухтасар), луғатлар, шу жумладан араб-турк ва турк-араб тилларида луғатлар, адабий жанрлардаги насрий ва назмий асарлар ўша даврнинг холисона ёритилишига ёрдам беради.

    46 - 55
    292
    20
    04-07-2026
  • ВНЕШНЯЯ ПОЛИТИКА ХОСНИ МУБАРАКА ЧЕРЕЗ ПРИЗМУ ИСЛАМСКОГО ФАКТОРА

    Guzal KADIROVA (Muallif)

    В статье рассматривается унаследованная Х. Мубараком сложная внутри- и внешнеполитическая ситуация после убийства радикальными исламистами прежнего главы государства А. Садата из-за его внешнеполитических шагов, непосредственно связанных с исламской солидарностью на международном уровне. Внешняя политика Х. Мубарака была продолжением внутренней. Он пытался привлечь сторонников среди исламистов, одновременно широко используя репрессии для ослабления исламистской оппозиции, и, наряду с этим, стремился проводить политику продвижения государственного ислама, который был призван показать исламский характер страны и таким образом перехватить инициативу у исламистской оппозиции. Восстановив позиции Египта в арабском и исламском мире, в последнее десятилетие своего правления Х. Мубарак вследствие неудачных шагов в отношении палестино-израильского конфликта вновь столкнулся с критикой своего курса. Это накладывалось на рост оппозиции внутри страны, и дилемма, которую пытался решить Х. Мубарак на последнем этапе своего правления, выглядела как классический «парадокс демократии», когда запуск процессов демократизации приводит к усилению исламистских сил. Еще одним аспектом, в котором проявил себя исламский фактор во внешней политике Х.Мубарака стала борьба с международным терроризмом. Для АРЕ эта проблема обострилась в 1990-е гг. Противодействие радикальному исламу вышло на новый уровень после террористических актов 2001 г. в США и объявления «глобальной войны с терроризмом», участником которой стала АРЕ. В этот период Египет рассматривался «Аль-Каидой» в качестве одного из направлений «глобального джихада». Действия правительства АРЕ и террористические акты против этой страны выявляли неизвестные ранее группировки, которые так или иначе отождествлялись с «Аль-Каидой» и «глобальным джихадом».

    45-52
    287
    22
    04-07-2026
  • АРАБ ДАВЛАТЛАРИДА ДУНЁВИЙЛИК ВА ДИНИЙЛИК ТАМОЙИЛЛАРИНИ ТАРТИБГА СОЛИШ МУАММОЛАРИ

    Mukhammadolim MUKHAMMADSIDIQOV (Muallif)

    Ижтимоий-сиёсий трансформация тўлқини 2010 йил декабрь ойида Тунис ва Жазоир давлатларида бошланиб, «Араб баҳори» воқеалари мураккаб ички вазиятга қаршилик ҳаракати эканлиги, бу ҳодисаларни ҳаракатга келтирувчи ички ва ташқи сабаблар мавжудлигини исботлаш мазкур мақоланинг мақсади ҳисобланади.


    Мақолада сиёсийлашган исломнинг араб давлатларидаги модернизация жараёнларига, ижтимоий-сиёсий ва геосиёсий жараёнларга таъсир даражаси аниқланди. Беқарорлик ўчоғига айланаётган Африка араб давлатларида рўй бераётган сиёсий воқеликларни, диний муносабатларни тартибга солишнинг илмий асосларини яратиш заруратини ўрганади. Шу нуқтаи назардан Шимолий Африка ва Яқин Шарқдаги сиёсий жараёнлар тадқиқ этилган. Ижтимоий-сиёсий трансформация жараёни  минтақадаги Тунис, Миср, Ливия ва Форс кўрфазидаги бошқа мамлакатларга ўз таъсирини кўрсатди.


    Бунда минтақадаги ҳар бир давлат ичидаги ижтимоий-сиёсий вазиятнинг ўзгариши қўшни давлатларга тўғридан-тўғри таъсир этади. Яқин Шарқ ва Шимолий Африкада сўнгги йилларда содир бўлган ўзгаришлар янада қийин ва ўзаро боғлиқ вазиятни вужудга келтириб, нафақат қўшни минтақалар, балки жаҳонда хавфсизлик ва барқарорлик нисбатининг ўзгаришига олиб келади.


    Шунингдек, бу ижтимоий ва диний ҳаракатлар натижаси бўлиб, Тунис, Миср, Ливиядаги амалдаги режимлар қулаши, Ямандаги ҳокимият элитасидаги ўзгаришлар ва бугунги кунга қадар давом этаётган Суриядаги расмий ҳокимият ва мухолифат ўртасидаги кураш номаълум муддатгача давом этаётганини келтириш мумкин. Агар Тунис, Миср ва Яманда амалдаги режимга қарши намойишлар ички омиллар, ижтимоий-иқтисодий инқироз, ҳукмрон элитанинг коррупцияга ботиб кетгани, ҳақиқий демократик эркинликларнинг йўқлиги, этноконфессионал қарама-қаршиликларга асосланган бўлса, Ливия ва Сурияда эса ҳал қилувчи омилни мухолиф кучларнинг ташқаридан қўллаб-қувватланиши ташкил этди.


    Араб баҳорининг Шимолий Африка ва Яқин Шарқ мамлакатларига таъсир даражаси турлича бўлди. Шартли равишда Араб баҳори ижтимоий-сиёсий ларзалари давлатлар сиёсий жараёнлари характерида чуқур из қолдирган Тунис, Миср, Яман, Баҳрайн, Ливия, Сурияни ва бу ҳодисалар ижтимоий-сиёсий ва иқтисодий жараёнларга қисман таъсир кўрсатган Марокаш, Иордания, Ливан, Жазоир, Қувайт, Саудия Арабистони, Ўмон каби давлатларни келтириш мумкин.


    Бу воқеалар Сомали, Мавритания ва Қумур ороллари Республикасидан ташқари барча араб дунёсини қамраб олиб, давлатларнинг кейинги сиёсий тақдирини ўзгартириш билан бирга уларнинг сиёсий тизимлари ва тузумларида янгиланишлар олиб келди.

    185 - 191
    171
    17
    24-06-2026
  • THE INFLUENCE OF A RELIGIOUS FACTOR ON THE POLITICAL SYSTEM OF EGYPT BEFORE “ARAB SPRING”

    Shukhrat YOVKOCHEV (Muallif)

    The article is devoted to the influence of the Islamic factor on the political system of modern Egypt. It analyzes the struggle of political forces, parties, and the Islamic opposition to achieve political power, as well as the methods and means of this struggle. The article covers the period of the late XX– early XXI century, the period of the reign of President Hosni Mubarak. Particular attention is paid to the tactics and strategies of the leader of the Islamic opposition in Egypt - the Muslim Brotherhood organization, which has long-standing political and historical roots, extensive experience in the underground struggle and gained 20% of parliamentary seats in 2005, and then won the presidency for one year in 2012.

    4 - 12
    298
    19
    26-06-2026
  • O‘RTA ASR DINLAR TARIXIGA OID MANBALARDA YAHUDIYLIK OQIMLARI E’TIDOQLARINING AKS ETISHI

    Mumin Mirzo Murodjon ugli ABDUPATTAYEV، Bibigulnar Amalbaevna ERBOSYNOVA (Muallif)

    Dunyodagi eng qadimiy milliy dinlardan biri boʼlgan Yahudiylik taxminan mil.avv. 2-ming yillikda Misrda paydo boʼlgan. Ushbu din taʼlimotiga koʼra, Xudo 400 yil davomida Misrda qullikda saqlanib kelgan Ibrohim avlodlarini ozod qilib, Misr yerlaridan olib chiqib ketgan Muso (Moshe)ga Sinay togʼida vahiy yubordi va yahudiylik dini yuzaga keldi, deb hisoblanadi. Yahudiylikning muqaddas kitobi Tavrotga ko‘ra, barcha insonlar bir ajdoddan tarqalgan bo‘lib, Nuh payg‘ambar o‘g‘illari davrigacha odamlar o‘rtasida irqiy kamsitish bo‘lmagan. An’anaviy yahudiy tushunchasiga ko‘ra, Nuh payg‘ambarning Xom, Som va Yofas ismli uchta o‘g‘li bor edi. Ularning har biri bir xalqning ajdodlariga aylandi. Xom xomiylar (qora tanlilar)ning ajdodi, Som somiylar (arab va yahudiylar)ning ajdodi, Yofas esa ajamlarning ajdodi edi. Ular orasida Som va uning nasl-nasabi boshqalardan ajralib turgan. Som avlodidan bo‘lgan Abar Ibrohim payg‘ambarning katta bobosi edi. Shuning uchun Ibrohim payg‘ambar ibroniy (ibri) ya’ni “Abar avlodi” deb atalgan va u gapiradigan til ibroniy (ivrit) deb nomlangan.


    Yahudiylik yagona Xudoga, muqaddas kitobga va paygʼambarlarga imon keltirilishi bilan milliy dinlardan, milliylashtirilishi bilan esa, ilohiy dinlardan ajralib turadi. Yahudiylikda diniylik va milliylik oʼzaro birlashib ketgan boʼlib, ularni bir-biridan alohida tushunish mumkin emas. Barcha dinlarda boʼlgani kabi yahudiylikda ham uzoq tarixiy taraqqiyot davomida ichki boʼlinishlar yuzaga kelgan.


    O‘rta asrlarda faoliyat olib borgan Abu Rayhon Beruniy, Ibn Hazm Andalusiy, Muhammad ibn Abdulkarim Shahristoniy kabi musulmon dinshunos olimlarining dinlar tarixiga oid asarlarida milliy din hisoblangan yahudiylik dini doirasida paydo bo‘lgan oqimlar e’tiqodlari ham zikr qilingan. Bunda olimlar “73 firqa hadisiga” tayanishgan. Oqimlar aqidasi esa ularning Tavrot va “xaloskor” (Messiah, Meyshah)ga bo‘lgan ishonchlari asosida yoritilgan.


    Ushbu maqolada o‘rta asr manbalari asosida yahudiylik oqimlari e’tiqodlarining o‘xshash va farqli jihatlari tahlil etilgan.

    78-85
    246
    23
    18-07-2026
  • THE REASONS OF CREATION THE FATWA ISSUING CENTERS IN MUSLIM COUNTRIES

    Bakhromjon MAMADIYEV (Muallif)

    Islamic cultures and norms actively adapt to the politics, economy, culture and all spheres of everyday life of ordinary people. The globalization of the Islamic spirit, which sometimes contradicts the traditional way of life, and sometimes imposes its own rules on many spheres of life of ordinary people, contrary to government policies, is a matter of concern for many modern governments. Along with the control of propaganda in mosques, madrasas, theological educational institutions, the governments of many countries seek to centralize, unify and monopolize the institution of fatwas. All this is done, firstly, to exclude the issuance of fatwas that run counter to state policy, and secondly, on the contrary, to issue generally binding Islamic decrees regulating issues of national importance.


    The above tasks are solved in two ways: first, special state bodies are created, whose task is to issue fatwas and, second, they form government controlled or transfer to the control of the state already existing associations of religious scholars-ulems empowered to issue fatwas. In Pakistan, the right to issue fatwas is endowed with madrasas. In Egypt, the House of fatwas regulates the issue regarding fatwas. In Saudi Arabia, the Permanent Committee for Scholarly Research and Ifta, which operates under the Council of Senior Ulamais regulated fatwas.The General Directorate of Religious Services of the Presidency (The Directorate) of Religious Affairs of Turkey is the main body coordinating the publication of fatwas in Turkey.

    4-12
    246
    23
    22-06-2026
  • ҚАДИМГИ ЭЪТИҚОДЛАР ВА УЛАРДАГИ ДИНИЙ-МИСТИК РАМЗЛАР

    Elyor ALIMKULOV (Muallif)

    Мақолада диний рамз тушунчаси, Қадимги Миср, Юнонистон ва Рим динларидаги диний-мистик рамзларнинг келиб чиқиш тарихи, мазмун-моҳияти, уларнинг бугунги кундаги аҳамияти ҳақида сўз юритилган.


    Рамз ва диний рамз тушунчаларининг илмий муомалага кириб келиши, Ғарб олимларининг рамзлар юзасидан берилган турли таърифлари, уларнинг жамиятда тутган ўрни таҳлил қилинган.


    Қадимги Миср динларида ҳар бир қабила ўз худосига ибодат қилиш, уни эъзозлаш билан бир қаторда ўша худо билан қандайдир жиҳат билан боғлиқ муайян ҳайвонни ҳам эъзозлагани ва унга сиғингани, улар иккаласи ёки алоҳида-алоҳида шаклда ёхуд зооантропоморф, яъни одам-ҳайвон шаклида тасвирланган диний-мистик рамзлар тўғрисида тўхталиб ўтилган. Жумладан, Амента Анх, Ба, Шену, Жед, Маат пероси, Урей, Уджат каби машҳур рамзлар ҳақида батафсил маълумот олиш мумкин.


    Шунингдек, қадимги Юнонистон динларидаги рамзлар ҳақида қадимги юнон достонлари, юнон файласуф мутафаккирларининг бизгача етиб келган асарлари ва манбаларидан олинган маълумотлар баён этилган. Қадимги юнонлар бир қатор ҳайвон ва қушлар, ой ва қуёш, одам шаклидаги худо тимсолларини кўп илоҳийлаштиргани сабабли, улардаги мифологияга асосланган Арес-Марс, Асклепий, гарпиялар, Гермес-Меркурий, Зевс-Юпитер, Ника-Виктория, Пегас, Фемида каби диний-мистик рамзлар қиёсий тадқиқ этилган.


    Мақолада қадимги римликларнинг диний дунёқараши табиатни илоҳийлаштирувчи деҳқончилик билан ва одатда оила бошлиғи томонидан амалга ошириладиган сеҳргарлик расм-русумлари ва аждодлар руҳи билан боғлиқ бўлганлиги акс эттирилган.


    Кейинчалик Рим пантеонида мавжуд худоларга эътиқод қилиш мобайнида вужудга келган рамзлар, шунингдек, римликлар томонидан ҳайвонлар ва ўсимликларни қурбонлик қилиш, ибодат ва махсус расм-русумларни амалга ошириш орқали пайдо бўлган атрибут ва тимсолларнинг мазмун-моҳияти кўрсатиб берилган.

    208
    27
    04-07-2026
  • АРАБ ДАВЛАТЛАРИДАГИ МАРКАЗИЙ ОСИЁНИ ИЛМИЙ ЎРГАНИШ МАРКАЗЛАРИ ФАОЛИЯТИ ҲАҚИДА

    Shavkat IKROMOV (Muallif)

    Мазкур мақолада Араб давлатларида Марказий Осиёнининг энг янги тарихини илмий ўрганиш марказлари фаолияти хусусида сўз боради. Унда араб тилидаги манбалар асосида Саудия Арабистони, Миср, Ироқ ва Жазоир тадқиқот марказларида олиб борилган изланишлар ва илмий ишларнинг қиёсий ҳамда контент таҳлили бажарилган. Хусусан, Ироқнинг Бағдод, Мосул, Мустансири ва Куфа университетлари, Қоҳирадаги Ал-Азҳар, Искандария каби бир қатор олий ўқув юртлари ва илмий марказларнинг тадқиқотлари ўрганилган.Ўзбекистоннинг энг янги тарихини Араб давлатлари илмий марказларида ёритилишини ўрганиш ва энг янги тарихимиз масалаларига доир янги талқинларни қиёсий таҳлил қилиш мазкур мақоланинг мақсади ҳисобланади. Мақолада мавзунинг адабиётлар таҳлили, илмий марказларнинг тавсифи ва аҳамияти, илмий марказларда Ўзбекистоннинг энг янги тарихига оид материалларнинг умумий хусусиятлари ва мавзу йўналишлари сингари масалалар кўриб чиқилган.Услубий жиҳатдан илмий марказларнинг материаллари тарихшунослик контекстида ўрганилди, асосий метод сифатида контент таҳлил методи қўлланилди шунингдек, ердамчи методлар сифатида тизимли ва қиёсий таҳлил, ҳамда хронологик-муаммовий методлар танланди.Тадқиқотнинг янгилиги. Ўзбекистоннинг энг янги тарихига оид янги талқинларнинг таҳлил қилинганлиги ҳамда объект сифатида илмий марказларнинг тадқиқотларини гуруҳлаштириб ўрганилган.Тадқиқот натижаси Араб давлатларида Ўзбекистон ҳақидаги контентнинг чегараланган эканлиги ва улардаги мавжуд тенденциялар, стереотиплар ҳали ҳамон ўзгармасдан келаётганлиги, мавзулар йўналиши тор ва бир ёқлама хусусиятга эгалигини кўрсатди. Хулосада араб илмий марказлари томонидан Ўзбекистонни ўрганишда янада чуқур, доимий ва тизимли таҳлилий ёндашувларининг зарурлиги кўрсатилган ҳамда уларнинг доимий мониторинги зарурияти ҳам тушунтирилган

    16-27
    289
    19
    01-07-2026
  • POLITICAL ANALYSIS  OF THE  FOREIGN POLICY  OF  MUSLIM  COUNTRIES

    Guzal KADIROVA (Muallif)

    This study explores the specific characteristics of the foreign policies of Muslim-majority countries where Islam constitutes a significant societal factor. It is well known that religion manifests itself in different ways, depending on the historical heritage, culture and socio-political development of a country. At the same time, it has a significant impact on the foreign policy of all Muslim states. Thus, the Islamic factor is present both in the state’s foreign policy strategy and in the ideological forms promoted by поп-state actors.
    The state policy of Muslim countries is mainly dominated by the idea of promoting their ‘own ’localform of Islam. After the Arab Spring, its ‘soft power’ became an integral part of the new geopolitics, and even more than in the past, Muslim countries are trying to shape and promote their image of a ‘moderate ’ version of Islam and adhere to it in their foreign policy.
    The author examines поп-state actors such as the Muslim Brotherhood and the Islamic State (ISIS), which criticize the existing regimes in Muslim countries and cast doubt on their legitimacy. Thus, they challenge the existing authorities not only in terms of traditional notions ofpower but also from the perspective ofreligious legitimacy. A ny claims of this kind are perceived by governments as an existential threat, as are any alternative interpretations of Islam promoted at the regional or international level by other states.
    The article analyzes the intensification of armed conflicts and disputes, showing that their spillover into neighboring states indicates that the process of geopolitical transformation has not concluded and that the new balance of power in the region remains uncertain.




     


     

     


     






    89-97
    271
    20
    18-05-2026
  • РЕГУЛЯТИВНАЯ РОЛЬ ФЕТВ В МУСУЛЬМАНСКИХ СТРАНАХ

    Baxromjon MAMADIYEV (Muallif)

    Фетва является формой ответа/разъяснения мусульманских ученых и улемов на новые и спорные вопросы. Фетва может быть индивидуальным заключением мусульманского правоведа или выражать коллективное мнение – группы знатоков шариата и фикха либо особого органа. В современных мусульманских странах институт фетв играет весомую регулятивную роль в решение проблем от самых бытовых до внутриполитических и внешнеполитических масштабов. Ортодоксальные улемы с фундаменталисткими взглядами призывают отречься от всего нового, другие – придерживаются позиции необходимости глубокого исследования исламских норм для грамотной выработки фетв на новые вопросы. Правительства многих стран активно используют институт фетв для поддержания внутренней стабильности, разъяснения наседанию своих решений и предупреждения недопониманий в обществе. В этой связи, важным является изучение роли института фетв в мусульманских странах, классификация исламских постановлений в зависимости от юридической силы и механизма их проработки.

    42-47
    382
    21
    25-06-2026
  • СОЦИАЛЬНО-ФИЛОСОФСКИЕ АСПЕКТЫ СЕНУСИТСКОГО ДВИЖЕНИЯ В СЕВЕРНОЙ АФРИКЕ

    A’zam MA’MUROV (Muallif)

    Великий имам и реформатор сеййид Мухаммед бен ‘Али ас-Сенуси родился в Алжире, и является прямым потомком пророка Мухаммеда (да благословит его Аллах и приветствует). Получил прекрасное воспитание и образование. Все свои знания и жизненный опыт посвятил благородному делу улучшения и реформирования тяжелой и бедной жизни. В этот же период европейские страны (Франция, Италия и др.) начали оккупационные действия против слаборазвитых арабских стран Северной Африки. В 1830 году французы захватили Алжир - родину Мухаммеда ‘Али ас-Сенуси, а в 1881 году  – Тунис. Позже в 1911 году своих соотечественников, фашистская власть Италии начала вооруженную агрессию против свободолюбивого ливийского народа. Началось национально-освободительное движение народов Северной Африки против иноземных захватчиков.


    Великий Сенуси с болью воспринял известие об оккупации ряда арабских стран, особенно его родины - Алжира, где он родился и учился, и где прошли его юношеские годы.. Он полностью сконцентрировал свое внимание на освобождение народов арабских стран от иностранного ига и зависимости, от голода и нищеты … Первая завия была основана в ’Абу Кубейсе в 1837 году (Мекка), а в 1843 году на севере Африки была построена первая завия ал-Бейда’ (Киренаика). Затем, в 1856 году великий реформатор перебрался в Джагбуб. В дальнейшем Джагбуб превратился в центральный штаб народных ополченцев против иноземных захватчиков, и стал центром национально-освободительного движения арабского народа во имя освобождения великого Отечества …


    А в другой, наиболее развитой части арабского мира (Египет, Сирия, Ливан) в середине XIX в. начался период культурного подъёма, получивший название арабского Возрождения (ан-Нахда). Его идеологи стремились синтезировать элементы восточной и западной цивилизаций, ставя во главу угла задачу возрождения «славного арабского наследия», былого могущества арабов в экономической, политической и культурной сферах. В идеологических процессах, характерных для арабского Возрождения, особое место заняло религиозное направление, представленное исламским реформаторством.

    236 – 248
    374
    24
    24-06-2026
  • PROBLEMS OF REGULATION OF SECULARISM AND RELIGIOUS PRINCIPLES IN ARAB COUNTRIES

    M.M. MUKHAMMADSIDIQOV (Muallif)

    The purpose of this article is to demonstrate that the wave of socio-political transformations that began in December 2010 in Tunisia and Algeria, called the “Arab Spring”, was a phenomenon caused by a difficult internal situation, as well as internal and external factors that triggered these events. The article examines the degree of influence of political Islam on the processes of modernization, geopolitics, as well as socio-political development, including the need to create a scientific basis for regulating religious relations in Arab African countries, which have become a source of instability. In this context, political processes in North Africa and the Middle  East are studied. The processes of social and political transformations have influenced the political systems of Tunisia, Egypt, Libya and other Gulf countries.

    14-19
    262
    18
    26-06-2026
  • ИБН ХАЛДУН АСАРЛАРИДА ДИН ВА ЖАМИЯТ МАСАЛАСИ

    Lazizakhon ALIDJANOVA (Muallif)

    Ибн Халдун диний ва дунёвий илмлар уйғунликда ёритилган ноёб асарлар яратган улуғ олимлар сирасига киради. Унинг тўлиқ исми – Абдураҳмон Абу Зайд ибн Муҳаммад Ибн Халдун (туғ. 1332, Тунис/ваф. 1406, Қоҳира) — араб тарихчиси ва файласуфи. Ибн Рушднинг издоши ҳисобланиб, 1349-1375 йилларда Тунис, Фес, Ғарнота, Бужжойа (Жазоирда) ҳукмдорлари саройида юқори лавозимларда ишлаган. 1382 йил Мисрга келиб, мударрислик қилган. Ибн Xалдун Дамашқ шаҳрининг Амир Темурга топширилиши шартлари ҳақида музокара олиб борган делегация таркибига кирган. Шу тариқа Ибн Xалдун Амир Темур билан шахсан суҳбатлашишга мушарраф бўлган. Ибн Халдуннинг далолат беришича, Амир Темур ундан Мағриб мамлакатлари, унинг манзиллари ва шаҳарларини батафсил баён қилиб беришни сўраган. Ибн Xалдун Амир Темур ташқи сиёсий фаолиятига нисбатан шахсий қарашидан қатъи назар, Соҳибқирон шахсига муносиб баҳо берган. У Амир Темурнинг ҳарбий тарих соҳасидаги теран билимидан ҳайратга тушган, уни «мунозара-баҳсларни яхши кўрадиган ўткир заковатли ва теран зеҳнли инсон», – деб таърифлаган. Унинг асосий асари: «Китоб ул-ибар» («Ибратли мисоллар китоби», 1370) бўлиб, Ибн Xалдун жамият тараққиёти хусусида ўз фикрларини ҳамда Шарқ мусулмон халқлари (хусусан, Мағриб) тарихини баён қилган. Ибн Халдуннинг ижтимоий-сиёсий ва фалсафий қарашларини ўрганиш, ҳозирги замон тарих фалсафасида муҳим аҳамиятга эга. Мақола учун Ибн Халдун диний-маърифий фалсафасининг асосий жабҳаларини тавсифлаш, унинг тарих, жамият, давлат, бошқарув, ҳокимият, дин ва бошқаларга нисбатан ёндашувларини ҳамда уларнинг диний тажрибалар билан боғлиқликларини аниқлашга қаратилган дунёқарашларини ойдинлаштириш ҳамда олимнинг ижтимоий-сиёсий ва фалсафий қарашларига диний фаолият доирасида қараш кабилар мақсад қилиб қўйилди. Унда Ибн Халдун фаолиятидаги диний-фалсафий ва ижтимоий-сиёсий жабҳаларни намоён этиш ва шу тавсифдаги муаммолар кўриб чиқилиб, таҳлил қилинган.

    34 - 43
    257
    23
    27-06-2026
  • THE IMPORTANCE OF REGULATING THE RELATIONSHIP BETWEEN THE STATE AND RELIGION IN ENSURING THE STABILITY OF SOCIETY

    Muhammadolim MUKHAMMADSIDIQOV (Muallif)

    The purpose of this article is to demonstrate that the wave of socio-political transformations that began in December 2010 in Tunisia and Algeria, called the “Arab Spring”, was a phenomenon caused by a difficult internal situation, as well as internal and external factors that triggered these events.


    The article examines the degree of influence of political Islam on the processes of modernization, geopolitics, as well as socio-political development, including the need to create a scientific basis for regulating religious relations in Arab African countries, which have become a source of instability. In this context, political processes in North Africa and the Middle East are studied. The processes of social and political transformations have influenced the political systems of Tunisia, Egypt, Libya and other Gulf countries.

    12 - 17
    160
    31
    26-06-2026
  • САҲИҲИ БУХОРИЙНИНГ ЮНИНИЙ НУСХАСИ

    Feruz KHOLMUMINOV ، Oybek SOTVOLDIYEV (Muallif)

    Ҳадис тўпламлари ичида Имом Бухорийнинг “Саҳиҳи Бухорий” асари энг ишончли ҳадис китоби сифатида эьтироф этилади. Имом Бухорий ушбу асарни 16 йил давомида ёзиб тамомлаган. Асар тарихига назар солинса, унинг ёзилиши ва бугунги кунгача мукаммал ҳолатда етиб келиши улкан меҳнатлар самараси экани намоён бўлади.


    Асарнинг бугунги кунга қадар етиб келиш жараёни бир неча босқичларда иборат. Даставвал, Имом Бухорий ҳузурида “Саҳиҳ”ни тинглаган бир неча ровийлар китобни бевосита имомдан қайд қилиб олган. Ровийлардан эса ўз навбатида толиби илмлар нусха кўчирган. Аста-секин мусулмон мамлакатлари бўйлаб асарнинг турли қўлёзма нусхалари кенг тарқалиб борган. Нусхаларнинг кўпайиши улар ўртасида маьлум фарқларни вужудга келтирган. Натижада барча қўлёзмаларни жамлаб, улар ўртасидаги фарқларни аниқлаш ва асарнинг энг саҳиҳ матнини тайёрлаш муҳим вазифага айланган. Ушбу шарафли ишни бажаришга уринганлар орасида Шарофиддин Юниний ҳам бор эди. Унинг турли ривоятларини бир-бирига солиштириб, “Саҳиҳи Бухорий”нинг ҳозиргача маьлум энг саҳиҳ матнини яратди. Илм бобида тиришқоқлиги ва улкан саьй-ҳаракатлари натижасида Юниний нусхаси “Саҳиҳи Бухорий”нинг асосий мурожаат матнига айланди.


    1893 йилда Султон Абдулҳамидхон Юниний нусхаси асосида “Саҳиҳи Бухорий” ни нашр қилиш тўғрисида фармон чиқарди. Ушбу нашрнинг Азҳар уламоларидан иборат 16 кишилик ҳайьат томонидан ўша даврнинг энг йирик “Булоқ Амирия” матбаасида амалга оширилгани асарга бўлган катта қизиқишнинг ҳамда Юниний меҳнатининг ўзига хос эьтирофи эди.


    Ушбу мақолада “Саҳиҳи Бухорий”нинг илк нусхалари, Юниний томонидан амалга оширилган тадқиқот иши ва унинг “Булоқ-Амирия” матбаасида нашр этилиши тадқиқ этилган. Мақоланинг аввалида “Саҳиҳи Бухорий”ни Имом Бухорийдан бевосита ривоят қилган ровийлар ҳақида маълумот берилади. Сўнгра асарнинг ислом олами бўйлаб тарқалиши, турли нусхаларининг пайдо бўлиши ва улар орасидаги фарқлар ҳақида сўз юритилади. Мақоланинг асосий қисми “Саҳиҳи Бухорий”нинг энг ишончли қўлёзма матни бўлган Юниний нусхаси, унинг ёзилиш тарихи ҳақидадир. Мақола сўнгида султон Абдулҳамид II даврида Юниний нусхаси асосида “Саҳиҳи Бухорий” асарининг Мисрда нашр этилиши атрофлича таҳлил этилган.

    21 - 30
    233
    04-07-2026
  • ФЕТВЫ И ИХ РЕГУЛЯТИВНАЯ РОЛЬ В РЕШЕНИИ СОЦИАЛЬНО-ПОЛИТИЧЕСКИХ ВОПРОСОВ В МУСУЛЬМАНСКИХ СТРАНАХ

    Bakhromjon MAMADIEV (Muallif)

    В статье раскрываются понятие и значение фетвы в современных мусульманских странах. В исламской юриспруденции не всегда есть прямые ответы на возникающие в новых условиях жизни вопросы, однако это не говорит о том, что нормы шариата устарели. Современные ученые утверждают, что ответы на вопросы в шариате присутствуют, необходимо только суметь их грамотно извлечь, а для этого важно обладать всем спектром знаний, от богословских до самых современных. Фетва может быть индивидуальным заключением мусульманского правоведа или выражением коллективного мнения группы знатоков либо особого органа. При оценке значения фетвы важно учесть правовую систему изучаемого государства. С точки зрения юридической значимости фетвы разделяются на: 1) имеющие юридическую значимость – это применительно к странам, где законодательство основано на шариате; 2) имеющие ограниченную юридическую силу – данная форма фетв распространена в странах, где шариат регулирует отдельные сферы; 3) несущие рекомендательный характер и не имеющие юридической силы – они распространены в странах, где религия отделена от государства. Современные правительства и исламское духовенство тесно сотрудничают между собой в решение различных социальных и политических вопросов. В мусульманских государствах с секулярным законодательством фетва имеет рекомендательный характер. Практически во всех мусульманских странах институты фетв тесно взаимодействуют с характер. Практически во всех мусульманских странах институты фетв тесно взаимодействуют с государственными органами. Координация со стороны правительственных ведомств этого религиозного органа востребована, так как в современной истории есть множество фактов издания неконтролируемыми улемами фетв, приведших к общественным, социальным и политическим противоречиям. На арене внутриполитических интриг фетвы играют важную регулятивную роль в оказании направленного воздействия на сознание массы людей для поддержания стабильности, предупреждении конфликтов, а порой и укрепления власти. В современной истории многих мусульманских стран есть множество примеров решения внутри - и внешнеполитических проблем при помощи института фетв.

    4-14
    319
    19
    04-07-2026
  • DINIY VAZIYATNI O‘RGANISH, TAHLIL ETISH VA BAHOLASHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

    Utkirbek HASANBOYEV (Muallif)

    Mazkur maqolada “diniy vaziyat” tushunchasining ilmiy-nazariy asoslari, uning jamiyat hayotidagi o‘rni hamda ijtimoiy-siyosiy jarayonlarga ta’siri kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotda diniy vaziyat tushunchasining zamonaviy dinshunoslik, sotsiologiya va siyosatshunoslikdagi talqinlari o‘rganilib, Pol Tilik, A.N. Leshinskiy, R.A. Lopatkin kabi olimlarning nazariy qarashlari asosida ushbu tushunchaning mohiyati yoritilgan. Muallif diniy vaziyatni muayyan hudud va davrda din bilan bog‘liq jarayonlarning ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy, huquqiy va madaniy munosabatlar barqarorligiga ta’siri bilan bog‘liq murakkab ijtimoiy hodisa sifatida tavsiflaydi.


    Maqolada diniy vaziyatning obyekti, predmeti, subyektlari, ichki va tashqi omillari tizimli ravishda tahlil qilinib, davlat va din munosabatlari, konfessiyalararo aloqalar, diniy tashkilotlar faoliyati, ommaviy axborot vositalari va internet makonidagi diniy kontentlarning ta’siri yoritilgan.


    Tadqiqot davomida diniy vaziyatni monitoring qilish, baholash va tahlil etishning milliy xavfsizlik hamda ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashdagi ahamiyati asoslab berilgan. AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya, Misr, Saudiya Arabistoni va Singapurdagi diniy-siyosiy jarayonlarni tadqiq etuvchi ilmiy markazlar faoliyati misol tariqasida keltirilgan. Shuningdek, diniy vaziyat barqarorligini ta’minlashning asosiy omillari sifatida dunyoviylik tamoyilini mustahkamlash, vijdon erkinligini kafolatlash, diniy sohadagi qonunchilikni takomillashtirish, konfessiyalararo muloqotni rivojlantirish, ma’rifiy islom g‘oyalarini targ‘ib qilish hamda radikallashuv va ekstremizmning oldini olish masalalari tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari diniy vaziyatni ilmiy asosda boshqarish jamiyatdagi bag‘rikenglik, fuqarolik birdamligi va ijtimoiy-siyosiy barqarorlikni mustahkamlashning muhim omillaridan biri ekanini ko‘rsatadi.

    23-29
    257
    32
    24-07-2026
1 - 25 من 29 فقرة 1 2 > >> 

Qo'yiladigan talablar 
Tahririy kengash 
Tahririyat siyosati 
Maqolani yuborish 
Mualliflar uchun 

إصدارات

Международная исламская академия
معاينة جميع الأعداد
Islom ziyosi

O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasining «Islom ziyosi» nomli ilmiy jurnali O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasining tarix, islomshunoslik, falsafa va filologiya yo‘nalishlari bo‘yicha eʼlon qilingan maqolalar inobatga olinuvchi nashrlar ro‘yxatiga kiritilgan.

Navigatiya

Jurnal haqida
Yangi son
Arxivlar
Kontaktlar

Mualtarlar uchun

Mualliflar uchun
Maqola dizayni
Materiallarni topshirish
Shaxsiy hisob

Aloqalar

 
100011, Toshkent shahri
Abdulla Qodiriy ko‘chasi, 11-uy
 
(+998 97) 443 14 70
 
info@journals.iiau.uz
Nashriyotchi: O`zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi
© Copyright 2026 ضياء الإسلام All Rights Reserved | Developed by in Science | Site create by in Designer
الدخول
Свет ислама
الدخول
* مطلوب حتماً
* مطلوب حتماً
أنسيت كلمة مرورك؟
أبقني مسجلاً لدخولي في الموقع