المؤلفون

  • Utkirbek HASANBOYEV INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2026/2/23-29

الكلمات المفتاحية:

Diniy vaziyat diniy omil din va davlat munosabatlari sekulyarizm vijdon erkinligi konfessiyalararo muloqot diniy barqarorlik radikallashuv deradikalizatsiya milliy xavfsizlik.

الملخص

Mazkur maqolada “diniy vaziyat” tushunchasining ilmiy-nazariy asoslari, uning jamiyat hayotidagi o‘rni hamda ijtimoiy-siyosiy jarayonlarga ta’siri kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotda diniy vaziyat tushunchasining zamonaviy dinshunoslik, sotsiologiya va siyosatshunoslikdagi talqinlari o‘rganilib, Pol Tilik, A.N. Leshinskiy, R.A. Lopatkin kabi olimlarning nazariy qarashlari asosida ushbu tushunchaning mohiyati yoritilgan. Muallif diniy vaziyatni muayyan hudud va davrda din bilan bog‘liq jarayonlarning ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy, huquqiy va madaniy munosabatlar barqarorligiga ta’siri bilan bog‘liq murakkab ijtimoiy hodisa sifatida tavsiflaydi.

Maqolada diniy vaziyatning obyekti, predmeti, subyektlari, ichki va tashqi omillari tizimli ravishda tahlil qilinib, davlat va din munosabatlari, konfessiyalararo aloqalar, diniy tashkilotlar faoliyati, ommaviy axborot vositalari va internet makonidagi diniy kontentlarning ta’siri yoritilgan.

Tadqiqot davomida diniy vaziyatni monitoring qilish, baholash va tahlil etishning milliy xavfsizlik hamda ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashdagi ahamiyati asoslab berilgan. AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya, Misr, Saudiya Arabistoni va Singapurdagi diniy-siyosiy jarayonlarni tadqiq etuvchi ilmiy markazlar faoliyati misol tariqasida keltirilgan. Shuningdek, diniy vaziyat barqarorligini ta’minlashning asosiy omillari sifatida dunyoviylik tamoyilini mustahkamlash, vijdon erkinligini kafolatlash, diniy sohadagi qonunchilikni takomillashtirish, konfessiyalararo muloqotni rivojlantirish, ma’rifiy islom g‘oyalarini targ‘ib qilish hamda radikallashuv va ekstremizmning oldini olish masalalari tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari diniy vaziyatni ilmiy asosda boshqarish jamiyatdagi bag‘rikenglik, fuqarolik birdamligi va ijtimoiy-siyosiy barqarorlikni mustahkamlashning muhim omillaridan biri ekanini ko‘rsatadi.

التنزيلات

تحميل البيانات غير متوفرة حتى الآن.

المراجع

1. Paul Tillich. The Religious Situation. P. 13-15. https://media.sabda.org/alkitab-2/Religion Online.org%20Books/Tillich%2C%20Paul%20%20The%20Religious%20Situation.pdf. Murojaat sanasi: 27.07.2025-y.

2. M.Ebertz. Relegionssoziologie, Uhr, in: Staatslexikon8 online, Version 08.06.2022, https://www.staatslexikon-online.de/Lexikon/Religionssoziologie. Murojaat sanasi: 25.07.2025-y.

3. Leщinskiy A. N. (2004) Veroispovednaya politika i religioznaya situatsiya v sovremennoy Rossii // Sotsialnaya politika i sotsiologiya. №2. – S.90/

4. Lopatkin R. A. Sotsiologicheskaya interpretatsiya ponyatiya “Religioznaya situatsiya”.https://studme.org/151963/sotsiologiya/metodologiya_izucheniya_religioznosti_religioznoy_situatsii. Murojaat sanasi: 24.07.2025-y.

5. Meщeryakova A. F. (2024) Obespecheniye religioznoy bezopasnosti v usloviyax ideologicheskogo plyuralizma i svetskogo gosudarstva // Elektronnыy nauchnыy jurnal “Nauka. Obщestvo. Gosudarstvo”. T. 12, № 3. S. 53–62.

6. Vыdrina G.A. Religioznaya situatsiya kak obyekt gosudarstvennogo regulirovaniya: Na materialax Xantы-Mansiyskogo avtonomnogo okruga. https://www.dissercat.com/content/religioznaya-situatsiya-kak-obekt-gosudarstvennogo-regulirovaniya-na-materialakh-khanty-mans . Murojaat sanasi 28.07.2025-y.

7. Ye.Elbakayan, V.Storchak. Issledovaniye sostoyaniya religioznosti i religioznoy situatsii. https://studme.org/151965/sotsiologiya/issledovanie_sostoyaniya_religioznosti_religioznoy_situatsii. Murojaat sanasi: 25.07.2025-y.

21. ansar-aktobe.kz.

المؤلفات المشابهة

Zoirkhuja ULMASKHUJAYEV, GLOBALLASHUV SHAROITIDA IJTIMOIY TARMOQ TUSHUNCHASI VA UNING JAMIYAT XAVFSIZLIGIGA TA’SIRI , ضياء الإسلام: مجلد 6 عدد 3 (2023)

Odiljon ERNAZAROV, DINIY OZCHILIK SHAROITIDA MUSULMON JAMOALARINING IJTIMOIY INTEGRATSIYALASHUV XUSUSIYATLARI , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 2 (2026)

Aziza QURBONOVA, ОСОБЕННОСТИ ИУДАИЗМА И ИСЛАМА В ВОПРОСЕ КАШРУТ И ХАЛЯЛЬ В ПИЩЕ , ضياء الإسلام: مجلد 6 عدد 4 (2023)

Bakhromjon MAMADIEV, О НЕКОТОРЫХ ОСОБЕННОСТЯХ НАУЧНО-МЕТОДОЛОГИЧЕСКОГО ИССЛЕДОВАНИЯ РЕГУЛЯТИВНОЙ РОЛИ ФЕТВ, ИСПОЛЬЗУЕМЫХ В ДЕРАДИКАЛИЗАЦИИ НАСЕЛЕНИЯ В МУСУЛЬМАНСКИХ СТРАНАХ , ضياء الإسلام: مجلد 5 عدد 1 (2022)

Guzal SHARIPOVA, РЕЛИГИОЗНЫЙ  СИНКРЕТИЗМ  И ФОРМИРОВАНИЕ  НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ  В  ИСТОРИИ МАЛАЙЗИИ , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 1 (2026)

Matluba YULDASHEVA, MILLIY  MAFKURA –  JAMIYATNI MODERNIZATSIYALASH  JARAYONINING ASOSIY  POYDEVORI , ضياء الإسلام: مجلد 8 عدد 2 (2025)

Guzal KADIROVA, ЕГИПЕТ  КАК  СУБЪЕКТ РЕГИОНАЛЬНОЙ  БЕЗОПАСНОСТИ , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 1 (2026)

Guzal QODIROVA, СПЕЦИФИКА ПОЛИТИЧЕСКОГО АНАЛИЗА ВНЕШНЕЙ ПОЛИТИКИ МУСУЛЬМАНСКИХ СТРАН , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 3 (2020)

Guzal KADIROVA, POLITICAL ANALYSIS  OF THE  FOREIGN POLICY  OF  MUSLIM  COUNTRIES , ضياء الإسلام: مجلد 8 عدد 4 (2025)

Muborakxon IBROHIMOVA, MUSULMON  OLIMLARINING  DINLARNI TADQIQ  ETISHDAGI  USLUBLARI , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 1 (2026)

يمكنك أيضاً إبدأ بحثاً متقدماً عن المشابهات لهذا المؤلَّف.