المؤلفون

  • Zohidjon ISLOMOV INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

الكلمات المفتاحية:

Маҳмуд Замахшарий, “Муқад­дамату­л­адаб”, луғатшунослик, тилшунослик, исмлар, феъллар, ёрдамчи сўзлар, кўптилли луғат, қўлёзма, фонд

الملخص

Маҳмуд Замахшарийнинг тилшунослик, луғатшунослик, адабиётшуносликка оид илмий мероси 70 га яқин асарлардан иборат. Олим илмий меросида “Муқаддамату-л-адаб” асарининг алоҳида ўрни бор. Дастлабки кўптилли луғат сифатида эьтироф этилган ушбу асарнинг арабча-форсча-туркий уч тилли, арабча-форсча-туркий-мўғулча тўрт тилли қўлёзмалари мавжуд. Асар беш қисмдан иборат бўлиб, унинг биринчи исм сўз туркумига оид сўзлар, иккинчи қисмига феъл ва ундан ясалган сўзларга бағишланган. Унинг учинчи қисми ёрдамчи сўзларга, тўртинчи қисми исмларнинг турланишига ва бешинчи қисми феълларнинг тусланишига оид грамматик қоидалардан иборат. Дунё фондларида асарнинг беш қисми жамланган нусхалари, шунингдек грамматик қисмлари алоҳида кўчирилган қўлёзмалари мавжуд. Асарнинг луғат қисмлари ҳажман катта ва муҳим илмий аҳамият касб этади. Айниқса, асарнинг туркий сўзлик киритилган қўлёзмаларидаги туркий сўзлик жаҳон тилшунослигида ўрганилмаган ва долзарб мавзулар сирасига киради.  “Муқаддамату-л-адаб” луғатининг 10 та нодир қўлёзмаси Тошкент фондларида, ҳозирча аниқланган 62 та нусхаси дунё мамлакатлари фондларида сақланмоқда. Уларнинг асосий қисми XIII-XIY  асрларда кўчирилган ва мазкур давр туркий тил сўзлигининг бойлиги ва маъно хусусиятларини тадқиқ этишда муҳим манба вазифасини ўтайди. Асарнинг энг қадимий қўлёзмаси 1257 йили Хоразмда кўчирилган арабча-форсча-туркий сўзлик киритилган ва ҳозирда Туркиянинг Сулаймония фондида сақланаётган нусха ҳисобланади. Асарнинг дунёдаги ягона арабча-форсча-туркий-мўғулча тўрт тилли 1492 йили Бухорода кўчирилган қўлёзмаси Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Давлат адабиёт музейи фондида сақланади.

التنزيلات

تحميل البيانات غير متوفرة حتى الآن.

المؤلفات المشابهة

Zohidjon ISLОMOV, CODICOLOGICAL ANALYSIS OF MANUSCRIPTS OF “MUKADDAMATU-LADAB” OF MAHMUD ZAMAKHSHARI IN THE FUNDS OF THE WORLD , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 2 (2020)

Shukhrat MIRZIYATOV, ЗАМАХШАРИЙ ИЛМИЙ МЕРОСИНИНГ ТАРИХНАВИСЛИГИ , ضياء الإسلام: مجلد 2 عدد 2 (2019)

Saidafzal SAIDJALOLOV, МАҲМУД ЗАМАХШАРИЙ ИЛМИЙ МЕРОСИНИНГ АСОСИЙ ЖИҲАТЛАРИ ТАДҚИҚИ , ضياء الإسلام: مجلد 4 عدد 4 (2021)

Malika NOSIROVA, Маҳмуд Замахшарий грамм атик мероси ва Мовароуннаҳр тилшунослик мактабини тадқиқ этишнинг долзарб масалалари , ضياء الإسلام: مجلد 2 عدد 1 (2019)

Malika NASIROVA, AРАБ ТИЛИДАГИ ТУРЛАНМАЙДИГАН СЎЗЛАРНИНГ БЕЛГИ- ХУСУСИЯТЛАРИ , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 4 (2020)

Akbar KAZAKBAYEV, АЛ-МУЪИЗЗИЙНИНГ “ТАСРИФ АЛ АФЪАЛ” АСАРИ ВА УНДАГИ ФЕЪЛ БОБЛАРИНИНГ ТАСНИФЛАШ УСЛУБИ , ضياء الإسلام: مجلد 5 عدد 1 (2022)

Salima RUSTAMIY, МАҲМУД КОШҒАРИЙ ТУРКИЙ ТИЛЛАРНИНГ ФОНЕТИК, ГРАФИК ВА МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ҲАҚИДА , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 2 (2020)

Malika NASIROVA, АРАБ ГРАММАТИКАСИДА ТЎЛИҚ ТУРЛАНМАЙДИГАН СЎЗЛАР МАСАЛАСИ , ضياء الإسلام: مجلد 2 عدد 4 (2019)

Nigora MULLASODIQOVA, АРАБ БАЛОҒАТ ИЛМИДА “АМР” (БУЙРУҚ) ШАКЛИНИНГ ФУНКЦИОНАЛ-СЕМАНТИК ВА ПСИХОЛИНГВИСТИК ТАЛҚИНИ , ضياء الإسلام: مجلد 9 عدد 2 (2026)

Feruza NIZAMOVA, STUDY OF AMIR KHUSROW DEHLAVIY’S RUBA’IS , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 3 (2020)

يمكنك أيضاً إبدأ بحثاً متقدماً عن المشابهات لهذا المؤلَّف.