المؤلفون

  • Salima RUSTAMIY International Islamic Academy of Uzbekistan Muallif

الكلمات المفتاحية:

луғат, муқаддима, қиёсий метод, товуш, ҳарф, қўшимча, араб тилшунослиги, туркий сўзлар, ḥarakat

الملخص

Мазкур мақолада ХI асрда туркий тилларнинг назарий асосларини ишлаб чиққан биринчи туркшунос олим

Маҳмуд Кошғарий «Девону луғоти-т-турк» асарида келтирган фонетика, графика, морфологияга оид масалалар ёритилган. Маҳмуд Кошғарий «Девону луғоти-т-турк» асарида туркий тиллар грамматикасини араб тилида, араб тилшунослигига хос усул ва атамалар воситасида тавсифлаган. Мазкур мақолада Маҳмуд Кошғарий томонидан қўлланган ḥarakat, ḥarf ва уларнинг турларини англатувчи атамаларнинг араб, туркий сўзлар фонетик ва морфологик хусусиятларини ёритишдаги ўрни кўрсатилган.

Маҳмуд Кошғарий туркий сўзлар таркибида ҳарф шаклида ифодаланмаган унли товушларга нисбатан араб тилидаги каби ҳаракат тушунчасини киритган ва ҳаракат турларига мос келувчи атамаларни қўллаган. Асарда [а] қисқа унлиси учун فتح fatḥ(un), نصب naṣb(un), تفتح taftaḥu, مفتوح maftūḥ(un), منصوب manṣūb(un), [i] كسر kasr(un), مكسور maksūr(un) maksūra(tun), انكسر ’inkasara, تكسر taksiru, كسرت kusirat, [u] унлиси учун ضم ḍamm(un), رفع raf‘(un), مضمومة maḍmūma(tun), مرفوع marfū‘(un), ضمت ḍammat, انضمت ‘inḍammat, ترفع tarfa‘u, қисқа унли мавжуд эмаслигини англатувчи sukūn, ساكن sākin (sākina), مسكن musakkan (musakkana), يسكن yaskunu (taskunu), سكنت sakanat каби феъл, масдар, сифатдош шаклларидаги атамаларни қўллаган.

«Девону луғоти-т-турк»да ḥarf атамаси араб тилидаги каби фонетик бирликлар ҳамда кўмакчи, боғловчи, юклама, қўшимча, ундов, сўроқ каби сўзларга нисбатан қўлланган.

التنزيلات

تحميل البيانات غير متوفرة حتى الآن.

المؤلفات المشابهة

Dilfuza SAGDULLAEVA, “ҚИСАСИ РАБҒУЗИЙ” АСАРИДАГИ АРАБИЙ БИРИКМАЛАРНИНГ СИНТАКТИК ТАҲЛИЛИ , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 1 (2020)

Zohidjon ISLОMOV, CODICOLOGICAL ANALYSIS OF MANUSCRIPTS OF “MUKADDAMATU-LADAB” OF MAHMUD ZAMAKHSHARI IN THE FUNDS OF THE WORLD , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 2 (2020)

Shukhrat MIRZIYATOV, ЗАМАХШАРИЙ ИЛМИЙ МЕРОСИНИНГ ТАРИХНАВИСЛИГИ , ضياء الإسلام: مجلد 2 عدد 2 (2019)

Nargiza RASHIDOVA, О ЛИНГВОСТАТИСТИЧЕСКОМ АНАЛИЗЕ АРАБИЗМОВ В СФЕРЕ ОБРАЗОВАНИЯ , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 4 (2020)

Akbar KAZAKBAYEV, АЛ-МУЪИЗЗИЙНИНГ “ТАСРИФ АЛ АФЪАЛ” АСАРИ ВА УНДАГИ ФЕЪЛ БОБЛАРИНИНГ ТАСНИФЛАШ УСЛУБИ , ضياء الإسلام: مجلد 5 عدد 1 (2022)

Zohidjon ISLOMOV, ХОРИЖИЙ ФОНДЛАРДАГИ «МУҚАДДАМАТУ-Л-АДАБ» ҚЎЛЁЗМАЛАРИНИНГ МАНБАШУНОСЛИК ТАҲЛИЛИ , ضياء الإسلام: مجلد 2 عدد 4 (2019)

Shavkat IKROMOV, АРАБ ДАВЛАТЛАРИДАГИ МАРКАЗИЙ ОСИЁНИ ИЛМИЙ ЎРГАНИШ МАРКАЗЛАРИ ФАОЛИЯТИ ҲАҚИДА , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 3 (2020)

Yulduz ISMAILOVA, МЕЖЯЗЫКОВАЯ ФОНЕТИЧЕСКАЯ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ ПРИ ОБУЧЕНИИ АРАБСКОМУ ЯЗЫКУ , ضياء الإسلام: مجلد 3 عدد 2 (2020)

Mamurjon ERKAEV , ИСЛОМДА ИЖАРА ТУШУНЧАСИ ВА УНИНГ ИЖТИМОИЙ МУНОСАБАТЛАРНИ ТАРТИБГА СОЛИШДАГИ ЎРНИ , ضياء الإسلام: مجلد 4 عدد 1 (2021)

Doniyor MURATOV, ҚУРЪОНИ КАРИМДА ЗИКР ҚИЛИНГАН ҲАЙВОНЛАР БОРАСИДА , ضياء الإسلام: مجلد 4 عدد 2 (2021)

يمكنك أيضاً إبدأ بحثاً متقدماً عن المشابهات لهذا المؤلَّف.