مجلد 8 عدد 4 (2025)


						معاينة مجلد 8 عدد 4 (2025)
مجلد 8 عدد 4 (2025)
منشور: 17-05-2026

مقالات

ISLOMDA  GAROV  MASALALARINING KLASSIK VA  ZAMONAVIY TALQINI: «MAJALLA AL-AHKAM AL-ADLIYA» VA AAOIFI  SHARIAT  STANDARTLARI MISOLIDA

Ilhomjon BEKMIRZAYEV، Iroda NOROVA (Muallif)

Mazkur maqolada islom huquqidagi garov (rahn) institutining klassik va zamonaviy talqinlari о ‘rtasida huquqiy-qiyosiy omillar tahlil qilingan. Tadqiqot obyekd sifatida XIX asrda Usmoniylar davlati tomonidan qabul qilingan ilk kodifikatsion hujjat - «Majalla al-ahkom al-adliya» kodeksidagi garovga old qoidalar hamda AA OIFI tomonidan ishlab chiqilgan 39-sonli «Garov (rahn) va uning zamonaviy amaliyotda qo 'llanilishi» nomli shariat standard tanlab olingan. Tadqiqot mazmunan ushbu hujjatlarning matnlariga tayanilgan holda, garov obyektining tabiati, egalik shakllari, tomonlar huquq va majburiyatlari, shartnomaning ijro etilishi kabi mezonlar asosida farqlarni aniqlashga qaratilgan. Tahlil natijalariga ко ‘ra, har ikki manba garov (rahn)ni ishonch asosidagi, shariatga muvofiq ta 'minot vositasi sifatida tan olgan bo ‘lsa-da, ularning yondashuvlarida zamon, huquqiy muhit va amaliy ehtiyojlar bilan bog ‘liq muhim tafovutlar mavjud.
Mazkur maqolada klassik fiqhiy merosning zamonaviy moliyaviy standartlar rivojiga asos bo ‘Igani yoritilib, Garov (rahn) institutining hozirgi islom moliyaviy amaliyotdagi ahamiyad ochib berilgan.

4-9
454
25

РОЛЬ  МУСУЛЬМАН  УЗБЕКИСТАНА В  СОХРАНЕНИИ  ТРАДИЦИЙ МОСКОВСКОЙ  МУСУЛЬМАНСКОЙ ОБЩИНЫ  В  XVII -  НАЧАЛЕ  XIX  ВВ

Damir KHAYRETDINOV (Muallif)

В статье исследуется вклад выходцев из Бухары и Хивы в развитие исламской жизни Москвы XVII - начала XIX вв. На основе дореволюционных трудов и архивных источников рассматриваются Бухарский и Хивинский посольские дворы, их функции и значение в торгово-дипломатических связях с ханствами Средней Азии. Особое внимание уделено Татарской слободе Замоскворечья - центру мусульманской жизни, где веками проживали татары, бухарцы, хивинцы и другие народы. Здесь в 1823-1824 гг. была построена мечеть на Большой Татарской улице, ставшая духовным центром общины.
Впервые подробно освещается деятельность бухарского купца Назарбая Алибаевича Хошалова -инициатора и благотворителя строительства первой каменной мечети Москвы (Исторической). Приводятся сведения о его семье, торговой и общественной деятельности. Также рассмотрены имамы из Хивы - Бакей-сейид Абдулов, Махмет-Салих Мухамметов и Девлет-Али Мазиков, руководившие духовной жизнью мусульман XVII века.
Работа показывает, что Татарская слобода была не только религиозным, но и культурным центром, где сохранялись традиции исламского благочестия и образования. Исследование раскрывает новые документы и подчеркивает вклад центральноазиатских мусульман в формирование духовного и культурного облика Москвы.

10-19
158
25

HADIS TO‘PLAMLARIDA  AXLOQ VA TARBIYAGA  OID TERMINLARNING  LUG‘AVIY VA  ISTILOHIY TAHLILI

Muhabbatxon AGZAMOVA (Muallif)

Islom dini о zining asosiy manbalari Qur 'oni karim va hadislar orqali nafaqat ihodat masalalarini, balki axloqiy fazilatlar, jamiyatda tinch-totuv hayot kechirish, о ‘zaro hurmat, insof sabr, halollik kabi umuminsoniy qadriyatlami ham keng targ ‘ih etadi. Payg ‘ambar Muhammad (s.a.v.)ning “Men go'zal xulqni mukammallashtirish uchun yuborildim ” — degan so ‘zlari hu dinning markazida axloqiy tarhiyaning turganini aniq ifodalaydi va hadis ilmidagi axloqiy-tarbiyaviy terminlarni о ‘rganish mustaqil ilmiy yo ‘nalish sifatida shakllangan. Hadis to ‘plamlarida keng o‘rin olgan “Kitob al-Adab” bohlari orqali Rasululloh (s.a.v.)ning axloqiy fazilatlari, insonlar o'rtasidagi ijtimoiy munosahatlarga old ко ‘rsatmalari, kundalik hayotga tathiq etilishi lozim ho ‘Igan odob-axloq me ’yorlari hayon etiladi.
Hadis to ‘plamlarida axloqiy-tarbiyaviy mazmundagi rivoyatlar alohida kitohlar va boblar shaklida jamlangan. Masalan, Imom Buxoriy о ‘zining “al-Jome ‘ as-Sahih ” asarida “Kitob al-Adab ” bobida J28 kichik bob ostida 250 gayaqin hadis keltirgan ho ‘Isa, “al-Adah al-Mufrad” nomli alohida asarini hutkul axloqiy mavzularga hag ‘ishlagan. Shuningdek, Imom Termiziyda “Kitob al-hirr va as-sila ”, Imom Muslimda “Kitob al-birr”, Imom Abu Dovudda “Kitob al-adab ”, Imom Dorimiyda “Kitab al-raqoiq ” kabi boblar mavjud ho ‘lib, ularda axloqiy-tarbiyaviy hadislarjamlangan.
Bu hoblarda ко ‘p uchraydigan asosiy tushunchalar - adah, birr, raqoiq, zuhd, xulq, rahm, sabr, shukr kabi lug ‘aviy va istilohiy jihatdan hoy ma ’noga ega terminlar asosida shakllangan. Masalan, “adah ” lug ‘atda “go ‘zal odoh, muomala madaniyati, axloqiy go ‘zallik ” ma 'nolarini hildiradi. Istilohda esa hu - Rasululloh (s.a.v.) sunnatiga asoslangan axloqiy amallar tizimini anglatadi. “Birr ” esa “yaxshilik, ezgulik qilish ” degani bo ‘Isa, istilohda buAllohga itoat, ota-onaga ehtirom, yetimlarga mehr-shafqat kabi keng ijtimoiy xulq-atvorlarni qamrab oladi.
Turli tnuhaddislar tomonidan tuzilgan mashhur hadis majmualari, jumladan, “Kutub as-sitta ” (old ishonchli hadis to ‘plamijda ushbu mavzuning alohida yoritilishi hadis ilmi doirasida “adab” tushunchasi qanday diniy, axloqiy va ijtimoiy ahamiyatga ega ekanini yaqqol namoyon etadi. Bu asarlarda faqat fiqhiy уoki aqidaviy masalalar emas, balki axloqiy fazilatlar, odob-axloq qoidalari, ijtimoiy muomala madaniyati va shaxsiy komillik haqidagi hadislar ham alohida bo ‘Hmlardajamlangan. Mazkur bo ‘Hmlarda axloqiy mavzular doirasi juda keng bo jib, rostgo ‘ylik, halollik, sabr-toqat, tavoze, shukr va qanoat, mehr-oqibat, saxovat, о 'zini tiyish, qo ‘shnichilik va qarindoshlik rishtalari, ota-onaga hurmat, bolalar tarbiyasi, jamiyatda tinch-totuvyashash kabi ко ‘plab axloqiy qadriyatlar atroflicha yoritilgan. Bunday mavzularning sahih hadislar asosida yoritilishi ularning din asosidagi muhim о 'rni va zamonaviy axloqning qanday ijtimoiy ahamiyatga ega ekanini ко ‘rsatadi.
Ushbu maqolada hadis to ‘plamlarida axloq va tarbiyaga oid terminlar, tushunchalar lug ‘aviy va istilohiy tahlili qilingan.

20-29
381
30

AN  ANALYSIS  OF  SCHOLARLY PERSPECTIVES  ON  THE  CONDITIONS  OF TAWĀTUR  IN  THE  QIRĀʾĀT

Sirojiddin SHODMONOV (Muallif)

This article examines the concept and definition ofmutawatir qiraat and the views of scholars on this issue. The similarities and differences among the presented opinions are analyzed, and conclusions derived from them are studied through comparative analysis. Particular attention is given to the reasons for scholarly disagreements concerning the third of the three fundamental conditions required for Qur anic readings to be recognized as authentic, as well as the perspectives of researchers and scholars on this matter.
In addition, the article investigates the debates surrounding Ibn Mujahid’s “Kitab al-Sab’a”, including whether the qiraat presented in this work is related to the hadith of “seven ahruf”. The study draws on both classical sources and modern research.
Furthermore, the article emphasizes that the hadith of “seven ahruf" does not signify “seven qiraat, ” as such an interpretation is neither found in the hadith texts nor in the works of Muslim scholars. It is argued that one of the main factors contributing to this widespread misunderstanding among the masses was Ibn Mujahid’s “Kitab al-Sab’a". Since this work was limited to seven qiraat yet achieved broad popularity, it led ordinary people to the unfounded assumption that these seven qiraatt corresponded directly to the “seven ahruf” mentioned in the hadith.




 


 

 


 






30-38
293
29

لوصلأاو وحنلا يملع نيب لماكتلااجذومنأ يفارقلا سئافن يف يناعملا فورح

Abdelwahed Awad MOHAMED Ali (Muallif)

 لوصلأاو وحنلا يملع نيب لماكتلا ةيلاكشإ ثحبلا اذه جلاعي :صخلم
 يف دروأ يذلا يفارقلا نيدلا باهش وه بيرأ يوحنو عراب يلوصأ ىدل
 لئاسملا سرد ترثأ يتلا ةيوحنلا دئاوفلا نم ا ًريثك لوصلأا سئافن هباتك
 نم لوصلأاو وحنلا سراد نم لكل ىنغ لا راص ثيحب ،ةيلوصلأا
.اهيلع فوقولا
 يناعملا فورح نع هسئافن يف يفارقلا هدروأ ام ثحبلا مدقيو
 نييلوصلأا نم هريغو يفارقلا اهيف دمع يتلا لئاسملل اًجذومن هفصوب
 قيقحتل ؛لوصلأا ملع باحر ىلإ وحنلا ملع تايطعم راضحتسا ىلإ
.نيملعلا نيب لماكتلا
 ،لماكتلا  اذه  يعاود  نايب  ىلإ  ثحبلا  فدهي  كلذ  للاخ  نمو
 عورفلا ماكحأ طابنتساو ،صوصنلا مهف يف راثآ نم هل امو ،هتايباجيإو
 لماكتلا قيقحت وحن هيعس يف يفارقلا ةفسلف نايب ىلع ةولاع ،اهنم ةيهقفلا
 نم ىعس يتلا تايللآاو ،كلذ يف هجهنمو ،لوصلأاو وحنلا يملع نيب
 نم عدي امعو ،ذخأي امع فشكلا للاخ نم ،لماكتلا اذه قيقحت ىلإ اهللاخ
 امع فزع ذاملو ؟اهنم هدروي ام دروي اذاملو ،يوحنلا سردلا تايطعم
 نويلوصلأاو ةاحنلا هركذ ام ىلإ فاضأ نوكي نأ هاسع اذامو ؟اهنم هكرت
 نمو ؛اهل ضرعت يتلا يناعملا فورحب ةلصتملا اياضقلا صوصخب هلبق
.ةيلماكت ةينيب ةيؤر اذ اًملاع هفصوب هدوهج ىلع ءوضلا ءاقلإ مث
 ام ليلحت ىلع دمتعي يذلا يطابنتسلاا يليلحتلا جهنملا ثحبلا عبتاو
 لوصلأا يملع تايطعم نم يناعملا فورحل هتجلاعم يف يفارقلا هدروأ
 سسلأاب قلعتي اميف هصوصن نم هجاتنتسا نكمي ام جاتنتسا مث ،وحنلاو
.دئاوفو رامث نم هل امو ،لوصلأاو وحنلا نيب لماكتلل ةيفرعملاو ةيرظنلا
 ةمدقملا تلفكتو ،ةمتاخو ثحابم ةعبرأو ةمدقم يف ثحبلا ءاجو
 ،هفادهأو  ،هتلئسأو  ،هتيلاكشلإ  تضرعو  ثحبلا  عوضومب  فيرعتلاب
 ،هتدج تبثتو ،هتلاصأ دكؤت يتلا ةقباسلا تاساردلاب هتقلاعو ،هجهنمو
 هريياعمو لوصلأاو وحنلا نيب لماكتلا يعاود نع لولأا ثحبملا ءاجو
 ،ةيوحنلا تايطعملا ىلإ نييلوصلأا ةجاح نيبف ،اهزاربإ يف يفارقلا رودو
 يتلا ريياعملا ددحو ،نييلوصلأل ةيوحنلا تافاضلإا ىلإ ةاحنلا ةجاحو
 مهتافنصم يف ةيوحنلا لئاسملا نيمضت نسح اهئوض يف نويلوصلأا ررقي
 اذه يف يفارقلا دوهج ةيمهأ ىلع ءوضلا ىقلأو ،همدع نم ةيلوصلأا
.ددصلا
 لوصلأاو وحنلا يملع نيب لماكتلا ةفسلف لوح يناثلا ثحبملا رادو
 اهماجسناو ،اهتيمهأو ةفسلفلا هذه نع فشكف ،سئافنلا يف اهدهاوشو
 لماكتلا ةيجهنم ثلاثلا ثحبملا لوانتو .هايحن يذلا رصعلا حور عم
 ليصفتلا ىلع موقت يتلاو ،سئافنلا يف ىلجتت امك لوصلأاو وحنلا نيب
 ةيلوصلأا ةغبصلا ءافضإو ،ديعقتلاب ينتعتو ،رخآ اًنيح لامجلإاو ،اًنيح
 يناعملا قئاقد زاربإو ةللادلا لوح ةيؤرلا ريئبتو ،ةيوحنلا لئاسملا ىلع
.عراشلا ملاك مهف يف اهرودو
 وحنلا نيب لماكتلا قيقحت يف يفارقلا تايلآ عبارلا ثحبملا لوانتو
 يف ةيلوصلأا دعاوقلل هفيظوتو ،هتاقيقدت نع تفشك يتلاو ،لوصلأاو
 مييقتو ،ةيوحنلا ةدعاقلل ةيعرشلا تاقيبطتلل هزاربإو ،ةيوغللا اياضقلا ةمدخ
 ملاك نيب سبللا ةلازإو ،هاحنلا لاوقأ ءوض يف مهتلدأو نييلوصلأا لاوقأ
 ملاك حرش يف ةيوحنلا تايطعملا فيظوتو ،ةاحنلا ملاكو نييلوصلأا
 تافنصم يف دري ام لكب رارتغلاا مدعو صيحمتلاو ،مهتلدأو نييلوصلأا
.ةاحنلا
 نأ تدكأ يتلا ثحبلا جئاتن ضرعتستل ةمتاخلا تءاج ةياهنلا يفو
 ةيمهأب خسار يعو نع ةيوحنلا لئاسملا مهبتك يف اودروأ نييلوصلأا
 رادتقاب عمج دق يفارقلا نأو ،ةيوغللا مولعلاو هقفلا لوصأ ملع نيب لماكتلا
 اذه فظوو ،ةيوغللا مولعلا يف عادبلإاو ةيعرشلا مولعلا يف نكمتلا نيب
 اهلقنو اهنم ةيعرشلا ماكحلأا طابنتساو ،ةعيرشلا صوصن مهف يف نكمتلا
.لايجلأا ىلإ
 فورح -يناعملا فورح -فورحلا تلالاد  :ةيحاتفملا تاملكلا
.ةينيبلا تاساردلا -لوصلأا سئافن -يفارقلا -فطعلا فورح -رجلا

39-52
421
26

DERIVATIVES  BETWEEN MORPHOLOGICAL  STRUCTURE AND SEMANTIC  ORIENTATION  (IN  HADITH TERMINOLOGY)

Abdul-Razek Sadiq HILAL (Muallif)

Hadith terminology is one of the most significant disciplines within the Islamic sciences, as from its very inception it has been primarily concerned with the evaluation and critical analysis ofhadiths transmitted from the Prophet (peace and blessings be upon him), whether through the critique of the text (matn) or the chain of transmission (isnad). Hadith scholars sought to develop terms that convey meanings agreed upon among them. Undoubtedly, the study of the morphological structure of these terms is of crucial importance for understanding any given term, as morphology makes a significant contribution to the determination of meaning. The relationship between morphology and semantics is an established fact that cannot be overlooked. This connection is particularly evident in the study of derived words, considering the additional meanings they carry and the new significances they introduce. Hadith terminology’ provides a rich resource for this research, aimed at examining derived words in terms of both their structure and meaning. The study has shown that hadith scholars were fully aware that the structure of their terms needed to be oriented toward specific meanings. They employed the active participle for all mutable concepts, and the adjectival participle for all immutable ones. They also employed derived words and forms to describe the text, which differed from those used to describe the transmitters and the chain of transmission. The study demonstrated that several important findings indicate that hadith scholars utilized all available linguistic resources to create and develop their terminology.




 


 

 


 






53-59
290
23

“NASOYIH-I  SHOHRUXIY” ASARINING MANBASHUNOSLIK TAHLILI

Jakhongir TURDIMIRZAYEV (Muallif)

Temuriylar davriga oid manbalar Markaziy Osiyo tarixshunosligida alohida о Tin tutadi. Ushbu yozma yodgorliklar Temuriylar davrini о 'rganishda muhim daliliy asos bo Tib, temuriylarning davlat boshqaruvi tamoyillari, harbiy harakatlari hamda davrning ijtimoiy-siyosiy muhitini tasvirlashda beqiyos ahamiyat kasb etadi.
Ushbu maqolada Shohrux Mirzo davrida muhtasib lavozimida faoliyat olib borgan Jaloliddin Muhammad Qoiniyning “Nasoyih-i Shohruxiy" asari tadqiq qilingan. Bu asarda asosan hukmdorga diniy yo 7-yo 'riq ко ‘rsatish, siyosiy maslahatlar berish, adolat tamoyillarini tushuntirish va jamiyatda tartib va barqarorlikni ta ’miniash haqidagi qarashlar yoritilgan. Mazkur asar Temuriy Shohrux Mirzo davri ijtimoiy hayotini yoritishda Juda ahamiyatlidir
E’tiborli jihati shundaki, bu asar temuriylar davri uchun hali tadqiq qilinmagan va muomalaga kiritilmagan manbalardan biridir. Ushbu tadqiqotda muallijning hayoti, asarning yozilish tarixi, sabablari, qo Tyozma nusxasi, uning kodikologiyasi, tarixiy qimmati va tarixshunoslikdagi o'rni tahlil qilingan. Asar kodikologiyasini о Tganish bilan qo Tyozma Hirot xattotlik maktabi an ’anal ar i, Temuriylar davriga xos bezak uslublari haqida ham qimmatli ma Tumotlar tahlil qilingan.
Tadqiqot ushbu asarning manbashunoslik nuqtai nazaridan ahamiyatini ochib, uning hozirgi davrdagi ijtimoiy-ma ’naviy jarayonlar uchun ham dolzarbligini ilmiy tahlil asosida asoslaydi.

60-67
257
20

АВЕСТА  ТАДҚИҚОТЛАРИНИНГ НАЗАРИЙ-МЕТОДОЛОГИК  АСОСЛАРИ

Rano URAZOVA (Muallif)

УшбумақолаАвеста тадқиқотзарининг назарий-методологик асосларига багишланган. Жумладан, мақолада милоддан аввалги II минг йиллик ўрталаридан бошланган ил к давлатчилик ҳамда протошаҳар маданияти I минг йилликнинг бошларида, яъни бундан уч минг иил чамаси аввал бронзадан илк темир асрига ўтиш оралигида Марказий Осиёнинг илк ҳудудий давлатчилик уюшмалари пайдо бўлганлиги ва айни пайтда зардуштийлик ўша замен тақозосига кўра ижтимоий, шунингдек, сиёсий муносабатларнинг маънавий, ҳуқуқий, ахлоқий-фалсафий асосларини ўзида мужассам этишга қодир дунёқараш тизими бўлиб юзага чиққанлиги илмий асосланган.
Мақолада инсоннинг ақлий, руҳий, жисмоний қобилиятлари аста-секин унинг табиат сирлари билан ошно бўлиб, ўзлигини англами сари йўл очганлиги, қадимии асотирий дунёқараш тизими эса илоҳий қарашларга айланганлиги ҳақидаги фикрлар баён қилинган. Энди одам тасаввурида табиат ҳодисалари устидан ҳукмрон, ҳатто, уларни яратишга, тартибга солиб туришга қодир. Хузлас, инсоннинг уимоятини таъминлашга масъул эзгу илоҳий тимсоллар тизими пайдо бўла бошлаган. Инсон мана шу тизимни азаз-азаздан фақат эзгу кучлар ибтидоси сифатида тасаввур қилишга мойил бўлган ва айни шу хусусиятлар зардуштийликнинг маънавий-фалсафий асосларига, космогониясига, диний тизимига хос бўлганлиги очицланган.
Мақолада таъкидланганидек, зардуштийлик дини тарихий шароит тақозоси эди. Зеро, дин бронза асрининг ривожланган босқичида тарихий тараққиёт имкониятлари чеклангани сабабли инқилобий фикр сифатида юзага келди, яъни худолари турлича бўлган ҳамда эътиқодлари хилма-хил жамият ижтимоий бирлашув зарурати олдида ожиз эди. HJy ҳақиқатни уз давридан илгор фикрли вакили, ўзигача замонлардан етиб келган ибратларидан хабардор Зардушт (Заратуштра) биринчи бўлиб англаб етгани муаллиф томонидан баён қилинган.
Шунингдек, мақолада зардуштийлик илоҳиёт тизими (Авеста) ҳиндуийлик (Ведалар) илоҳиёти билан қиёсий таҳлил қилинган. Жумладан, Ригведада илоҳиёт тизими моддий дунёнинг асотирлашган акси бўлгани ҳолда, Зардушт тасаввуридаги илоҳий зот қалбан идрок этиладиган тимсолий зот бўлиб, унинг моддий ашёвий асослари йўқ, зеро барча моддийликда унинг борлиги намоёндир, дея хулоса берилган. Шу билан бирга, Зардушт гоясининг юнон илоҳиёт тизимидаги политеизмга нисбатан ҳамўта илгор даражада эканини таъкидланган.

68-80
220
24

ZOHID  KAVSARIY VA  UNING  ILMIY MEROSINI  O‘RGANISHGA  OID ZAMONAVIY TADQIQOTLAR

Boburshox XABIBIDINOV (Muallif)

Mazkur maqolada hanafiy fiqhining so 'nggi davr yirik namoyandalaridan biri — Muhammad Zohid al-Kavsariy (1879-1952) hayoti, ilmiy faoliyati va merosining zamonaviy islomshunoslikdagi o'rni tahlil qilingan. Tadqiqotda olimningfiqh, usuhd-fiqh, kalom, hadis va manbashunoslik sohalaridagi asarlari, ularning ilmiy-metodologik yondashuvlari hamda hanafiy!ik maktabining keyingi rivojlanish bosqichlariga ко ‘rsatgan ta siri chuqur о 'rganilgan. Zohid Kavsariy о 'z davrida diniy tafakkurda ijtihodiy fikr yuritish, ilmni zamon ehtiyojlari bilan uyg 'unlashtirish, shuningdek. shariatni zamonaviy ijtimoiy muammolarga tatbiq etish g 'oyalarini ilgari slogan.
Uning "Maqolot”, “al-Tanbih al-waqi'at" va “aliiavi fi tarajim al-Hanafiyya ” kabi asarlari nafaqat fiqh ilmi, balki musulmon tafakkurining metodologik asoslarini mustahkamlashda ham muhim о ‘rin tutadi. Kavsariy ilmiy merosida hanafiy fiqhi va kalom о ‘rtasidagi о ‘zaro bog ‘liqlik, diniy-mantiqiy tafakkurning falsafiy asoslari, shuningdek. manbashunoslik yondashuvining yangi tamoyillari yoritilgan. Tadqiqotda tarixiy-taqqosiy, kontent-tahlil va manbashunoslik uslublari qo 'llanilib, Kavsariy merosiga zamonaviy arab, turk va о ‘zbek olimlari tomonidan berilgan baholar tahlil qilingan.
Maqolada Kavsariy fikrlarining bugungi islomshunoslikda, xususan, fiqhiy yondashuvlarning modernizatsiyasi va ma 'rifiy tafakkurning rivojida tutgan о 'rni asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ко 'rsatadiki. Muhammad Zohid al-Kavsariy о 'z davrida ilmiy an ’analarni yangicha tafakkur bilan uyg ‘unlashtirgan, ijtihod eshigini ochiq saqlash zarurligini ta'kidlagan va diniy tafakkur mustaqilligini himoya qilgan allomadir. Uning ilmiy merosi bugungi kunda ham hanafiylik metodologiyasini, islom tafakkuri tarixini hamda diniy-ma 'naviy yangilanish g ‘oyalarini tadqiq etishda asosiy manbalardan biri sifatida e ’tirof etiladi.

81-88
261
23

POLITICAL ANALYSIS  OF THE  FOREIGN POLICY  OF  MUSLIM  COUNTRIES

Guzal KADIROVA (Muallif)

This study explores the specific characteristics of the foreign policies of Muslim-majority countries where Islam constitutes a significant societal factor. It is well known that religion manifests itself in different ways, depending on the historical heritage, culture and socio-political development of a country. At the same time, it has a significant impact on the foreign policy of all Muslim states. Thus, the Islamic factor is present both in the state’s foreign policy strategy and in the ideological forms promoted by поп-state actors.
The state policy of Muslim countries is mainly dominated by the idea of promoting their ‘own ’localform of Islam. After the Arab Spring, its ‘soft power’ became an integral part of the new geopolitics, and even more than in the past, Muslim countries are trying to shape and promote their image of a ‘moderate ’ version of Islam and adhere to it in their foreign policy.
The author examines поп-state actors such as the Muslim Brotherhood and the Islamic State (ISIS), which criticize the existing regimes in Muslim countries and cast doubt on their legitimacy. Thus, they challenge the existing authorities not only in terms of traditional notions ofpower but also from the perspective ofreligious legitimacy. A ny claims of this kind are perceived by governments as an existential threat, as are any alternative interpretations of Islam promoted at the regional or international level by other states.
The article analyzes the intensification of armed conflicts and disputes, showing that their spillover into neighboring states indicates that the process of geopolitical transformation has not concluded and that the new balance of power in the region remains uncertain.




 


 

 


 






89-97
271
20