Ключевые слова:
Аббасиды Балазури магази сийра Хаджи Халифа Урва ибн Зубайр Мухаммад ибн Умар Вакиди Ибн Джарир ТабариАннотация
В раннем Средневековье мусульманская историография была связана с историческими трудами на арабском языке, которые отличались полнотой и точностью освещения исторических событий. Они назывались магази, сийа, табакат и другими названиями и имели уникальный стиль. В частности, магази охватывали мединский период эпохи Мухаммада (мир ему и благословение Аллаха), а сийа - события до второй половины VII века. Магази были написаны такими историками, как Урва ибн Зубайр, Мухаммад ибн Шихаб Зухри, Вахб ибн Мунабба, Муса ибн Укба, Мухаммад ибн Умар Вакыди и Мухаммад ибн Айз. Первым и наиболее важным трудом, относящимся к сийа, является «Китаб ас-сийа вал-магази» Ибн Исхака. Позднее он был отредактирован Ибн Хишамам и стал известен как «Ас-сиййа ан-набавийя». Позже такие историки, как Абу Исхак Физари, Исмаил ибн Касир и Ибн Сайид Нас, написали труды, называемые сийрой. В этих трудах описывается история до рождения Пророка (мир ему и благословение), положение дез в Мекке и Медине, ниспослание откровения, переселение и другие важные события.
Труды по истории военных походов отражают процесс распространения ислама. Они содержат информацию об истории города и региона, где проходил поход, до прихода арабов, форме правления, населении, природе, верованиях, обычаях и традициях местного населения. Эти произведения называются футух, и «Футух ал-булдан» Ахмада ибн Йахьи Баазури, «Футух аш-Шам» и «Футух ал-Амсар» Вакиди, «Футух ал-Урминия» и «Футух ал-Ахваз» Абу Убайды и «Китаб» Ахмада ибн Асама Ку фи. «Ал-Футух» являются важными историческими источниками. Важными источниками по сей день служат труды мусульманских историков.
Скачивания
Библиографические ссылки
1. Ajiniyoz nomidagi Nukus Davlat Pedagogika Instituti. (2012). Manbashunoslik fanidan Ma'ruzalar matni. -Nukus.
2. Madraimov A, Fuzailova G. (2008). Manbashunoslik. - Toshkent: “O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati” nashriyoti.
3. Абу Бакр Наршахий. (1966). Бухоро тарихи / Форс тилидан Расулев А. таржимаси. Масъул мухаррир Ўринбоев А. - Тошкент: Фан нашриёти.
4. Азамат Зиё. (2001). Узбек давлатчилиги тарихи. - Т.: “Шарқ”.
5. Аскаров А. (2007). Ўзбек халқининг этногенези ва этник тарихи (ўқув қўлланма). - Тошкент: Университет.
6. Атаев М.Р. (2011). Маждуддин уструшонийнинг Мовароуннаҳр фиқҳ илми тарихида тутган ўрни, тар.фан.ном. дис.. - Тошкент.
7. Ахмедов Б. (1994). Жўйбор хожаларининг тутган мавқейи ҳақида. И Тарихдан сабоқлар. - Т.: “Ўқитувчи”.
8. Ахмедов Б. (2001). Ўзбекистон тарихи манбалари. -Т.: “Ўқитувчи”.
9. Абдуҳалимов Б. (2004). “Байт ал-ҳикма” ва Ўрта Осиё олимларининг Бағдоддаги илмий фаолияти (кейинги ўринларда “Байт ал-хикма”). - Тошкент: Тошкент ислом университета.
10. Бобожонов А. (2004). Ёқут Ҳамавийнинг “Мўъжам ал-булдон” асарида шошлик олимлар // Шарқшунослик. - 12 сони.
11. Бойтуллаев Р. Остонова Г. (2010). Мозий дафтаридан сахифалар. - Т.: “Узбекистан”.
12. Нуриев О. (1997). Темурийлар бунёдкорлиги давр манбаларида. - Т.: “Абдулла Қодирий”.
13. Босворт К.Э. (2007). Мусулмон сулолалари. -Тошкснт: “Фан” нашриёти.
14. Вохидов Ш, Қодиров А. (2013). Шарқнинг машҳур сулолалари. - Тошкент: Академнашр.
15. Зоҳидов, Қ. (2013). Ислом тарихи фанидан ўқув қўлланма. Тошкент: Тошкент ислом университети.
16. Ибн Ҳишом, А. (2020). «Ас-сийра ан-набавиййа» 1 китоб // таржимонлар: Абулҳаким Орипов, Акмалжон Икромжонов, Абдулҳамид Зайриев, Жаҳонгир Неъматов, Абдулвоҳид Аҳмадалиев. Тошкент: «Hilol» нашриёт-матбааси.
17. Исмоилов М, Насруллаев Н. (2021). У рта Осиёнинг араб халифалиги бошқаруви даврида давлат муассасалари тарихи / Ўзбекистоннинг давлат муассасалари тарихи. - Тошкент: Турон Икбол.
18. Мирзо Ж. (2001). Тсрмиз тарихи. - Тошкент: Шарк нашриёти.
19. Муниров Қ, Ирисов А, Носиров А. (1983). Тошкент тарихида баъзи сиймолар. - Тошкент: Фан.
20. Мухаммаджонов А. (2009). Қанғ - қадимги Тошкент ва тошкентликлар. - Тошкент: Шарқ нашриёти.
21. Насруллаев, Н. (2020). Манбашунослик. Дарслик. Тошкент: Наврўз.
22. Умматалиев, С. (2021). Ислом тарихидан олтин саҳифалар - Умавийлар даври. Тошкент: Уқитувчи.
23. Хўжаев А. (2013). Фарғона тарихига оид маълумотлар: Қадимий ва илк ўрта аср Хитой манбаларидан таржималар ва уларга шарҳлар. -Фарғона: “Фарғона”пашриёти.
24. Рахимжонов Д, Муратов Д, Обидов Р, Алимова М. (2013). Ҳадисшунослик: ўқув қўлланма. - Тошкент: Тошкент ислом университета.
25. Шайх Муҳаммад Содиқ Мухаммад Юсуф. (2017). Ислом тарихи, иккинчи китоб. - Тошкент: Ҳилол нашр.
26. Ибн Абдулхакам. (1995). Футуху Миср ва ал-Мағриб / муҳаққиқ ва ношир Доктор Али Мухаммад Умар. Қоҳира: Мактаба ас-сақофа ад-дийнийя.
27. Даврий, А. (2000). Нашъату илм ат-таърих инда ал-аъроб. Абу Даби: Марказу зайид лит-турос ва ат-таърих.
28. Асқалоний, И. Ҳ. (2002). Лисан ал-мийзан I жуз. Байрут: Дар ал-башаир ал-исламийя.
29. Хатиб Бағдодий. (2001). Тарихи Бағдод, VII жуз. Байрут: Дар ал-ғарб ал-исламий.
30. Муззий, Ж. (1992). Таҳзиб ал-Камол, XXV жуз. Байрут: Муассаса ар-Рисала.
31. Физорий, А. И. (1987). Китаб ас-сияр / мухаққиқ: доктор Форуқ Ҳаммода. Ap-Работ: Муассаса ар-рисала.
32. Ҳамавий, Ё. (1993). Мўъжам ал-удабо, I жуз. Байрут: Дар ал-ғарб ал-исломий.
33. Ибн Надим. (1997). Ал-Фиҳрист. Байрут: Дар ал-маърифа.
34. Ибн Асокир. (1995). Тариху мадинати Дамашқ, LIII жуз. Байрут: Дар ал-фикр.
35. Савикат, С. и. (1999). Мухаммад ибн Оиз Дамашқий ва мусоннафатуху ат-таърихийя // мажалла ад-даро, хижрий 1420 йил / милодий 1999 йил 3 сони. Ар-Риёд: Дар ал-малик Абдулазиз.
36. Салумий, А. и. (2004). Воқидий ва китабуху ал-мағозий. ал-Мадина: Ал-жамиъа ал-исламийя.
37. Сафдий, С. (2000). Китаб ал-вафий бил-вафаёт, VIII жуз. Байрут: Дар иҳё ат-турос ал-аробий.
38. Сухайлий, А. и. (1967). Ар-равд ал-унуф фи шарҳи ас-Сийра ан-набавийя ли-Ибн Ҳишом. Қоҳира: Дар ал-кутуб ал-исламийя.
39. Иби Аъсам Куфий. (1991). Китоб ал-футух/мухаққиқ: Али Ширий. Байрут: Дар ал-Адва.
40. Захабий, Ш. (2006). Сияр аълом ан-нубало, VIII жуз. Қохира: Дар ал-ҳадис.
41. Захабий, Ш. (2006.). Сияр аълом ан-нубало, VI жуз. Қохира: Дар ал-хадис.
42. Ибн Исҳоқ. (2004). Ас-сийра ан-набавийя. Байрут: Дар ал-кутуб ал-илмийя.
43. Масъудий. (2005). Муруж аз-захаб, 1 жуз. Байрут: ал-мактаба ал-асрийя.
44. Танохий, М. М. (1985). Ал-Мувжаз фи марожиъит-тарожим вал-булдан вал-мусаннафат ва таърифот ал-улум. Қохира: Мактаба ал-Хонажи.
45. Мусо ибн Уқба. (1994). Ал-мағозий // мухаққиқ Мухаммад Боқшиш Абу Молик. Акадир: Жамиъа ибн аз-Зухр.
46. Халифа, X. (1981). Кашф аз-зунун, II жуз. Байрут: Дару иҳё ат-турос ал-арабий.
47. Ибн Халликон. (1972). Вафаёт ал-аъён V жуз / муҳаққиқ Доктор Эхсон Аббос. Байрут: Дару Содир.
1. Ajiniyoz nomidagi Nukus Davlat Pedagogika Instituti. (2012). “Manbashunoslik” fanidan ma'ruzalar matni. - Nukus.
2. Madraimov A, Fuzailova G. (2008). Manbashunoslik.- Toshkent: “O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati” nashriyoti.
3. Abu Bakr Narshaxiy. (1966). Buxoro tarixi / Fors tilidan Rasulev A. tarjimasi. Mas’ul muharrir O‘rinboyev A. -Toshkent: Fan nashriyoti.
4. Azamat Ziyo. (2001). O‘zbek davlatchiligi tarixi. - T. : Sharq.
5. Asqarov A. (2007). 0‘zbek xalqining etnogenezi va etnik tarixi (o‘quv qo'llanma). - Toshkent: Universitet.
6. Atayev M.R. (2011). Majduddin al-ustrushoniyning Movarounnahr fiqh ilmi tarixida tutgan o‘mi, tar.fan. nom. dis.. - Toshkent.
7. Ahmedov B. (1994). Jo‘ybor xojalarining tutgan mavqeyi haqida. // Tarixdan saboqlar. - T.: 0‘qituvchi.
8. Ahmedov B. (2001). O‘zbekiston tarixi manbalari. -T: O‘qituvchi.
9. Abduhalimov B. (2004). “Bayt al-hikma” va O‘rta Osiyo olimlarining Bag‘doddagi ilmiy faoliyati (keyingi o‘rinlarda “Bayt al-hikma”). - Toshkent: Toshkent islom universiteti.
10. Bobojonov A. (2004). Yoqut al-Hamaviyning “Mo‘jam al-buldon” asarida shoshlik olimlar // Sharqshunoslik. - 12 soni.
11. Boytullayev R. Ostonova G. (2010). Moziy daftaridan sahifalar. - T.: O‘zbekiston.
12. Bo’riyev O. (1997). Temuriylar bunyodkorligi davr manbalarida. - T. : Abdulla Qodiriy.
13. Bosvort K.E. (2007). Musulmon sulolalari. - Toshkent : “Fan” nashriyoti.
14. Vohidov Sh, Qodirov A. (2013). Sharqning mashhur sulolalari. - Toshkent: Akademnashr.
15. Zohidov, Q. (2013). Islom tarixi fanidano'quvqo‘llanma. Toshkent: Toshkent islom universiteti.
16. Ibn Hishom, A. (2020). «As-siyra an-nabaviyya» 1 kitob // tarjimonlar: Abulhakim Oripov, Akmaljon Ikromjonov, Abdulhamid Zayriyev, Jahongir Ne’matov, Abdulvohid Ahmadaliyev. Toshkent: «Hilol» nashriyot-matbaasi.
17. Ismoilov M, Nasrullayev N. (2021). O‘rta Osiyoning arab xalifaligi boshqaruvi davrida davlat muassasalari tarixi / O‘zbekistonning davlat muassasalari tarixi. -Toshkent: Turon Iqbol.
18. Mirzo J. (2001). Termiz tarixi. - Toshkent : Sharq nashriyoti.
19. Munirov Q, Irisov A, Nosirov A. (1983). Toshkent tarixida ba’zi siymolar. - Toshkent: Fan.
20. Muhammadjonov A. (2009). Qang‘ - qadimgi Toshkent va toshkentliklar. - Toshkent: Sharq nashriyoti.
21. Nasrullayev, N. (2020). Manbashunoslik. Darslik. Toshkent: Navro'z.
22. Ummataliyev, S. (2021). Islom tarixidan oltin sahifalar - Umaviylar davri. Toshkent: O‘qituvchi.
23. Xo’jayevA. (2013). Farg’ona tarixiga oid ma’lumotlar: Qadimiy va ilk o‘rta asr Xitoy manbalaridan tarjimalar va ularga sharhlar. - Farg‘ona : “Farg‘ona”nashriyoti.
24. Rahimjonov D, Muratov D, Obidov R, Alimova M. (2013). Hadisshunoslik: o‘quv qo’llanma. - Toshkent: Toshkent islom universiteti.
25. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. (2017). Islom tarixi, ikkinchi kitob. - Toshkent: Hilol nashr.
26. Ibn Abdulhakam. (1995). Futuhu Misr va al-Mag‘rib I muhaqqiq va noshir Doktor Ali Muhammad Umar. Qohira: Maktaba as-saqofa ad-diyniyya.
27. Davriy, A. (2000). Nash’atu ilm at-ta’rix inda al-a’rob. Abu Dabi: Markazu zayid lit-turos va at-ta’rix.
28. Asqaloniy, I. H. (2002). Lisan al-miyzan I juz. Bayrut: Dar al-bashair al-islamiyya.
29. Xatib Bag’dodiy. (2001). Tarixi Bag'dod, VIIjuz. Bayrut: Dar al-g‘arb al-islamiy.
30. Muzziy, J. (1992). Tahzib al-Kamol, XXV juz. Bayrut: Muassasa ar-Risala.
31. Fizoriy, A. I. (1987). Kitab as-siyar/muhaqqiq: doktor Foruq Hammoda. Ar-Rabot: Muassasa ar-risala.
32. Hamaviy, Yo. (1993). Mo‘jam al-udabo, 1 juz. Bayrut: Dar al-g‘arb al-islomiy.
33. IbnNadim. (1997). Al-Fihrist. Bayrut: Dar al-ma’rifa.
34. Ibn Asokir. (1995). Tarixu madinati Damashq, LIII juz. Bayrut: Dar al-fikr.
35. Savikat, S. i. (1999). Muhammad ibn Oiz ad-Damashqiy va musonnafatuhu at-ta’rixiyya// majalla ad-daro, hijriy 1420yil/milodiy 1999 yil 3 soni. Ar-Riyod: Daral-malik Abdulaziz.
36. Salumiy, A. i. (2004). Al-Voqidiy va kitabuhu al-mag'oziy. al-Madina: Al-jami’a al-islamiyya.
37. Safdiy, S. (2000). Kitab al-vafiy bil-vafayot, VIII juz. Bayrut: Dar ihyo at-turos al-arobiy.
38. Suhayliy, A. i. (1967). Ar-ravd al-unuffi sharhi as-Siyra an-nabaviyya li-Ibn Hishom. Qohira: Dar al-kutub al-islamiyya.
39. Ibn A’sam Kufiy. (1991). Kitob al-futuh / muhaqqiq: Ali Shiriy. Bayrut: Dar al-Adva.
40. Zahabiy, Sh. (2006). Siyar a’lam an-nubala, VIII juz. Qohira: Dar al-hadis.
41. Zahabiy, Sh. (2006.). Siyar a’lam an-nubala, VI juz. Qohira: Dar al-hadis.
42. Ibn Is’hoq. (2004). As-siyra an-nabaviyya. Bayrut: Dar al-kutub al-ilmiyya.
43. Mas’udiy. (2005). Muruj az-zahab, 1 juz. Bayrut: al-maktaba al-asriyya.
44. Tanohiy, M. M. (1985). Al-Muvjaz fi maroji’it-tarojim val-buldan val-musannafat va ta’rifot al-ulum. Qohira: Maktaba al-Xonaji.
45. Muso ibn Uqba. (1994). Al-mag‘oziy // muhaqqiq Muhammad Boqshish Abu Molik. Akadir: Jami’a ibn az-Zuhr.
46. Xalifa, H. (1981). Kashf az-zunun, II juz. Bayrut: Daru ihyo at-turos al-arabiy.
47. Ibn Xallikon. (1972). Vafayot al-a’yon V juz / muhaqqiq Doktor Ehson Abbos. Bayrut: Daru Sodir.

