Mualliflar

  • Baxromjon MAMADIYEV INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

Kalit so‘zlar:

Фатво, мия ўлими, инсон органларини трансплантацияси, аборт, пластик жарроҳлик, косметик жарроҳлик, сунъий уруғлантириш

Annotasiya

Тарих давомида ва шу кунгача, доимо глобаллашиб бораётган дунёда, ислом дини ва тиббиёт, айниқса ҳаёт ва ўлим масалалари, инсон аъзоларини трансплантация қилиш, аборт ва бошқа масалалар қизғин мунозараларга сабаб бўлган.

Барча ислом ҳуқуқ мактаблари аёлнинг ҳаётига таҳдидни аборт қилишнинг мақбул сабаби деб билишади ва баъзи мазхаблар аборт қилиш аёлнинг соғлиғини сақлашга имкон беради деган позицияни эгаллайди. Ислом абортни онанинг ҳаёти учун хавф туғилиши, туғма нуқсон, ҳомила деформацияси ёки ҳомиладорлик гуноҳнинг оқибати бўлган тақдирда қўллаб-қувватлайди.

Сунъий уруғлантириш масаласидаги фатволар таҳлили шуни кўрсатадики, бу жараён эр-хотинлар ўртасида жоиздир. Сунний мазҳабида аёлга эридан ташқари бўлган, бегона эркак уруғини ҳадя қилиш қатъиян ман этилади ва бу каби жараёнлар зинога тенглашади.

Орган трансплантацияси нисбатан янги ва алтернатив бўлмаган усул бўлганлиги сабабли, баъзи уламолар бунга салбий муносабатда бўлишади, аммо замонавий ислом ташкилотлари муайян шароитларда орган трансплантациясига рухсат беридилар.

Ҳаёт сифатини яхшилашга қаратилган ташқи нуқсонни ёки оғишни тузатиш бўйича жарроҳлик амалиёти дунёнинг бир қатор фатволарида қабул қилинган. Бу масалада уламолар фикрлари қарама-қаршилиги одамнинг жозибадорлигини ошириш учун амалга ошириладиган пластик ёки косметик жарроҳликда мавжуд.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. The General Presidency of Scholarly Research and Ifta, Riyadh, KSA, Fatwa no. 9453, P.292. http://alifta.com/Search/ResultDetails.aspx?lang=en&view=result&fatwaNum

2. D. Al Husseini, «The Implications of Religious Beliefs on Medical and Patient Care», 14.11.2011, University of Pennsylvania, p. 17

3. «Islamic teachings on abortion», 07.09.2009, BBC, https://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/islamethics/abortion_1.shtml

4. M.Albar, «Induced abortion from an Islamic perspective: is it criminal or just elective?», DM, FRCP (London), 2001 Sep-Dec; 8(3): 25–35.

5. Е.Преображенская: «Ислам и аборт» 12.01.2018 г. «Записки бунтаря Авторский блог Елены Преображенской», https://preobrazhenskaya.wordpress.com/2018/01/12/

6. N.Shameen «The future of abortion rights in Islam», 2.09.2013, OpenDemocracy, https://www.opendemocracy.net/en/5050/future-of-abortion-rights-in-islam/7. C.Glasse, H.Smith. New Encyclopedia of Islam: «A Revised Edition of the Concise Encyclopedia of Islam», AltaMira Press, 2001. P. 18-19

8. «Допускается ли в Исламе делать аборт?», 17.04.2017 г. https://islam.global/semya/deti/abort/

9. A.al-Bukhari, M.Ismail. “Sahih al Bukhari”, Dar Ibn Katheer, 1993. http://www.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?idfrom=5457&idto=5457& bk_no=0&ID=3178

10. The General Presidency of Scholarly Research and Ifta, Riyadh, KSA. Fatwa 12086, http://alifta.com/Search/ResultDetails.aspx?lang=en&view=result&fatwaNum

11. M.Inhorn: «Islam, IVF and Everyday Life in the Middle East: The Making of Sunni versus Shi’ite Test-Tube Babies», 2006, https://www.researchgate.net/publication/233709323_Islam_IVF_and_Everyday_Life_in_the_Middle_East_The_Making_of_Sunni_versus_Shi’ite_Test-Tube_Babies

12. Y.Al-Qaradawi, «The lawful and prohibited in Islam», Al-Falah Foundation, For Translation, Publication & Distribution, https://thequranblog.files.wordpress.com/2010/06/the-lawful-and-the-prohibited-in-islam.pdf

13. «Ruling on in-vitro fertilization (IVF)», Publication : 05-06-2007, Islam Question & Answer, https://islamqa.info/en/answers/98604/ruling-on-in-vitro-fertilization-ivf

14. M.Jannati, «Select Fatwas of Ayatollah Jannati on Artificial Insemination». 29 May 30, 2017, IslamopediaOnline, http://www.islamopediaonline.org/fatwa/select-fatwas-ayatollahjannati-artificial-insemination

15. M.Mehmood: «Artificial insemination in Shari’ah: a case of test-tube baby in Shari’ah and its legal status in Pakistan», Pakistan Annual Research Journal, ISSN: 1990-6579 Vol. № 53, 2017 https://www.researchgate.net/publication/323258394_ARTIFICIAL_INSEMINATION_IN_SHARI’AH_A_CASE_OF_TEST-TUBE_BABY_IN_SHARI’AH_AND_ITS_LEGAL_STATUS_IN_PAKISTAN

16. «Genlere mudahale edilerek cinsiyet belirlenmesi caiz midir?», http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/.html

17. «Fatwas and surgery: how and why a fatwa may inform a Muslim patient’s surgical options», The Authors Journal compilation © 2009 Royal Australasian College of Surgeons, pp.867-871 https://www.academia.edu/14677281/Fatwas_and_surgery_how_and_why_a_fatwa_may_inform_a_Muslim_patients_surgical_options

18. A.Darwish: «Obituary: Sheikh Mohamed Mutwali Sharawi». The Independent, 19 June 1998 www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-sheikh-mohamed-mutwali-sharawi-1165880.html

19. Dar Allfta Almisryah, Al-Fatwa Allslamiyah, Cairo: The Supreme Islamic Council, Ministry of Endowment, Fatwa of Sheikh Hassan Maamoon (No. 1065, 9 June 1959), 1982;7:2552.

20. там же, 1982;6:2278-82

21. там же, 1982;7:2505-7

22. там же, 1983;10:3702-15

23. Abu Ziad B. Attashrith Al Gothmani Wanagel Watta’weed Allnsani. Journal, magazine: Majalat Majmah Al Fiqh Al-lslami, Jeddah: Organization of Islamic Conference; 1988; 1:145-6.

24. Saudi Grand Ulema. Fatwa No. 99 dated 6/11/1402H (25 August 1982). Journal, magazine: Majalat Al Majma Al Fiqhi: International Islamic Fiqh Academy.

25. Resolutions and Recommendations of the Council of the Islamic Fiqh Academy 1985-2000, Resolution № 26 (1/4) 1988. p. 51-54

26. M.Albar: «Organ transplantation: A Sunni Islamic perspective», Medical Ethics Center, International Medical Center, Jeddah, Saudi Arabia

27. «Fatwas and surgery: how and why a fatwa may inform a Muslim patient’s surgical options», The AuthorsJournal compilation © 2009 Royal Australasian College of Surgeons, pp.867-871 https://www.academia.edu/14677281/Fatwas_and_surgery_how_and_why_a_fatwa_may_inform_a_Muslim_patients_surgical_options

28. «Разрешена ли в Исламе пересадка и донорство органов?» 30 декабря 2014 г. Islam-Today. https://islam-today.ru/veroucenie/vopros-otvet/razresena-li-v-islame-peresadka-i-donorstvo-organov/

29. “Kadavradan rahim nakli yapilmasi caiz midir?”, http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/kadavradan-rahim-nakli-yapilmasi-caiz-midir.html

30. «Fatwas and surgery: how and why a fatwa may inform a Muslim patient’s surgical options», The AuthorsJournal compilation © 2009 Royal Australasian College of Surgeons, pp.867-871 https://www.academia.edu/14677281/Fatwas_and_surgery_how_and_why_a_fatwa_may_inform_a_Muslim_patients_surgical_options

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари

Tegishli maqolalar

Bakhromjon MAMADIEV, FATVOLAR VA MUSULMON MAMLAKATLARIDAGI IJTIMOIY-SIYOSIY MUAMMOLARNI HAL QILISHDAGI ULARNING TARTIBGA SOLUVCHI ROLI , Islom ziyosi: Jild 4 № 3 (2021)

Bekzodbek MUXTAROV , XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲРДА ЁЗИЛГАН ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС УСЛУБЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Bakhromjon MAMADIEV, MUSULMON MAMLAKATLARIDA AHOLINI DERADIKALIZATSIYA QILISHDA QO‘LLANILADIGAN FATVOLARNING TARTIBGA SOLUVCHI ROLINI ILMIY-USLUBIY O‘RGANISHNING AYRIM XUSUSIYATLARI , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Bakhtiyor ARABOV, SIYOSIY  MADANIYATNING  JAMIYAT HAYOTIDAGI  O‘RNI VA  KORRUPSIYAGA QARSHI  KURASHDAGI AHAMIYATI , Islom ziyosi: Jild 8 № 3 (2025)

Bakhromjon MAMADIYEV, МУСУЛМОН ДАВЛАТЛАРИДА ФАТВО МАРКАЗЛАРИНИНГ ВУЖУДГА КЕЛИШ САБАБЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 3 (2019)

Mukhtor NAZIROV, ЁШЛАР ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЕТАКЧИ КУЧИ СИФАТИДА , Islom ziyosi: Jild 3 № 4 (2020)

Timur SATTAROV, YOSH AVLODDA SIYOSIY BILIM TUSHUNCHALARI, MAZMUNI VA VAZIFALARINING NAZARIY ASOSINI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK ASPEKTLARI , Islom ziyosi: Jild 8 № 1 (2025)

Fazliddin RAVSHANOV, РАҲБАР КАДРЛАР ТАНЛАШ ТИЗИМИНИНГ МАРКАЗИЙ ОСИЁДАГИ ТАРИХИЙ ТАРАҚҚИЁТ БОСҚИЧЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Baxromjon MAMADIYEV, ФАТВОЛАРНИНГ МУСУЛМОН ДАВЛАТЛАРИДАГИ ТАРТИБГА СОЛУВЧИ РОЛИ , Islom ziyosi: Jild 2 № 1 (2019)

Nargiza ISMATOVA, XIX АСР ИККИНЧИ ЯРМИ – ХХ АСР БОШЛАРИ БУХОРО АМИРЛИГИДА ВАҚФ МУЛКЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 7 № 3 (2024)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.