DOI:
https://doi.org/10.47980/TLOI/2020/1/170%20-%20177Kalit so‘zlar:
копулятив алоқа кўп таркибли феълий копулятив фразеологик бирлик олд кўмакчи модель инфинитив содда феъл олд қўшимчали феъл қўшма феъл сермаҳсул каммаҳсулAnnotasiya
Копулятив фразеологик бирликлар (КФБ) форс тили фразеологик фондида алоҳида ўринга эга. Улар қаторига от+ва+от, от+ва+сифат моделлари асосида ясалувчи, бир грамматик қаторга оид турғун сўз бирикмалари теги шлидир. Бу каби сўз бирикмаларида боғловчи элемент сифатида فطع واو vāv-e a’tf номли “ва” бириктирувчи боғловчиси ишлатилади. و “ва” бириктирувчи боғловчиси ҳам турғун, ҳам эркин сўз бирикмаларида доимо “о” деб талаффуз қилинади. КФБлар таркибида فطع واو vāv-e a’tf нинг бир хил синтактик муносабатдаги сўзларни боғлашдан иборат бўлган асосий функцияси ўз кучини йўқотади ва мазкур боғловчи КФБнинг асосий компо нентларидан бирига айланади. Кўп таркибли феълий фразеологизмлар феълга хос бўлган барча морфологик ка тегорияларни қабул қилади. Бу турдаги ФБнинг таркиби деярли бир хил кўринишга эга, яъни ўзаро турли грам матик воситалар билан боғланган икки-уч от ва феъл бирикувидан иборат бўлади. Мазкур мақола форс тилидаги кўп таркибли феълий копулятив фразеологик бирликлар тадқиқи, уларнинг структур-семантик таҳлилига бағи шланган. Шунингдек, мақолада манбалардан тўпланган кўп таркибли феълий копулятив фразеологизмларнинг ясалиш моделлари, уларнинг сермаҳсул ва каммаҳсул турлари ҳақида фикр юритилади.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Veretennikov A.A (1993). Ocherki glagolnoy frazeologii persidskogo yazika. – M.: Nauka, 1993, 155 s.
2. Goleva G.S (2006). Frazeologiya sovremennogo persidskogo yazika. – M.: Muravey, 2006. 224 s.
3. Goleva G.S (2005). Farsi-russkiy frazeologicheskiy slovar. – М., 2005. 557 s.
4. Persidsko-russkiy slovar v dvux tomax pod. red. Yu.A. Rubinchika (1983). – М.: Russkiy yazik, 1983. I tom 800 s, II tom 864 s.
5. Rubinchik Yu.A (1981). Osnovi frazeologii persidskogo yazika.–М.: Nauka, 1981. 276 s.
6. Talibova S.E (2002). Kopulyativnie slovosochetaniya v persidskom yazike. – М., 2002. 189 s.
7. Shanskiy N.M (1985). Frazeologiya sovremennogo russkogo yazika. М.: Visshaya shkola, 1985. 272 s.
8. ابو القاسم حالت. تنها من بدحافظه نیستم. تهران، ١
9. بزرگ علوی. چشمهایش. تهران، ١٣
10. خسرو شاهانی. جاسوس. تهران، ١٣۶
11. رسول پرویزی. سه کاله. تهران، ١٣
12. صادق چوبک. مردی در قفس. تهران، ١
13. صادق هدایت. داش آکل. طلب آمرزش. تهران، ١
14. محمد علی جمالزاده. خانه بدوش. سر و ته یک کرباس. دار المجانین. تهران،
١٣٣٠
15. علی محمد افغانی. شوهر آهو خانم. تهران،١٣
16. غالم حسین ساعدی. آشغالدونی. تهران، ١

