DOI:
https://doi.org/10.47980/TLOI/2020/4/56%20-%2062Kalit so‘zlar:
Малайзия мустамлака Малая Британия ҳукмронлиги Британия маслаҳатчилари Бугис бҳаралар ер ислоҳотлари солиқ тизимидаги ўзгаришларAnnotasiya
18-19 асрларда Англия таъсири бутун Малая иқтисодиёти ва жамиятининг аҳволини ўзгартира бошлади. Қалай қазиб олиш саноатини янада кенгайтиришга қаратилган қадамлар бутун жамиятни қамраб олган бурилиш нуқтаси бўлди. Пенанг, Малакка ва Сингапур инглиз бўғозлари аҳоли пунктлари 1786-1825 йилларда ташкил топган ва уларни Ост-Ҳинд компанияси бошқарган. Қалай савдоси хусусий шахсларга ҳам очиқ эди. Кейинчалик ривожланиш учун кўпроқ ишчи кучи ва маблаг жалб қилиниши зарур эди ва натижада хитойликлар марказий ролни ўйнашди, Сунгеи Ужонг ва Негери Сембиланнинг қалай қазиб олиш саноатига катта миқдорда сармоя киритишни бошладилар. Ушбу мақола Малаянинг солиққа тортилиши ва ер масалалари бўйича мустамлакачилик вақтидаги ислоҳотларни муҳокама қилади. Илмий манбааларни ўрганишга асосланган тадқиқот усулларидан фойдаланган ҳолда, ушбу тадқиқот мустамлака солиқлари ва ер масалаларини ўрганиб чиқди. 19-асрнинг сўнгги йигирма йиллигида ер муносабатларида юз берган ислоҳотлар мустамлакадан олдинги даврда мавжуд бўлган қишлоқ хўжалигини инглизларга експортга асосланган ривожланган ва тизимлаштирилган даромад ишлаб чиқарувчиси сифатида қайта шакллантиришга ёрдам берди. ХIХ асрнинг сўнгги чорагида экспорт қилинадиган экинлар етиштириш ҳажми шиддатли ўсди. 20-асрнинг 20-йилларида содир бўлган каучук депрессияси палма ёғига муваффақиятли қишлоқ хўжалиги маҳсулоти бўлишига имконият яратди. Кўплаб плантациялар майдонлари катта бўлган; 1933 йилга келиб 64000 гектар екилган 32 та мулк мавжуд еди ва 1941 йилга келиб бу майдонлар 79000 га етди. Ҳокимият пальма ёғи ишлаб чиқаришни рағбатлантириш ва иқтисодиётни диверсификатсия қилиш мақсадида ерларни имтиёзли шартларда берди. Ушбу тадқиқотлар шуни кўрсатадики, мустамлакачилик ҳукмронлигининг охирида инглизлар ишлаб чиқаришни кўпайтириш учун ер егалари учун фойдали шартларда фойдаланишга беришни бошладилар.
Yuklab olishlar
Bibliografik manbalar
1. Avazbek Ganiyev Oybekovich, Hassan Shakeel Shah, Mohammad Ayaz. (2017). The Role of the Zakat System during the Colonial-period in Malaysia and. Islamic Banking and Finance Review, 41-55. Retrieved from https://journals.umt.edu.pk/index.php/IBFR/article/view/185
2. Ganiyev, A. (2020). INSTITUTION OF ZAKAT IN COLONIAL MALAYSIA. The Light of Islam (1), 10-18. Retrieved from https://uzjournals.edu.uz/iiau/vol2020/iss1/2
3. Ganiyev, A., & Umaraliev, S. THE ROLE OF ZAKAT IN THE EARLY STAGES OF THE ISLAMIC CIVILISATION. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR), 25.
4. Hooker V. M. (2003) Short History of Malaysia: linking east and west. Allen& Unwin. Queensland. Australia
5. Kennedy, J. (1962). A History of Malaya. London. UK.: Macmillan and Co Ltd.
6. Muhamad, A. A. (1993). Zakat and Rural Development in Malaysia. Kuala Lumpur: Berita Publishing SDN. BHD.
7. Nonini, D. M. (1992). British Colonial Rule and the Resistance of the Malay Peasantry, 1900-1957. New Haven, the USA: Yale University Southeast Asia Studies. Printed in New Haven, the USA.
8. National Archive of Malaysia. (1957) Ref. No. 1957/0490377. Statements on Padi and Coconut taxes collected on D.C.C.L. land during 1910. Half of each amount to be sent to D.C.C.L., Kelantan. 357/1911
9. National Archive of Malaysia. (1957) Reference No. 1957/0490864. Official Memorandum. From British Adviser’s Office, Kelantan. To The managing Director, Duff Development Co., Ltd, Kuala Lebir. No. 106/1912
10. National Archive of Malaysia. (1957) Memorandum. Subject: British Adviser of Kelantan on the private rights and Zakat tax. No. 1605/1914
11. Rubin P. A. (1974) Piracy, Paramountcy ad Protectorates. Peneribit Universiti Malaysia. Kuala Lumpur, Malaysia.
12. Sadka, E. (1962). The protected Malay States (1874-1895). Kuala Lumpur. Malaysia: University of Malaya press. .
13. Sadka, E. (1968). The Protected Malay States. Kuala Lumpur. Malaysia: The other press.
14. Statements. (1957). Statements on Padi and Coconut taxes collected on D.C.C.L. land during 1910. Half of each amount to be sent to D.C.C.L.Ref. No. 1957/0490377. ,. Kelantan: NationalArchiveofMalaysia, . 357/1911.
15. Steiner, K. (2014). ‘Unpacking’ a global norm in a local context: an historical overview of the epistemic communities that are shaping zakat practice in malaysia. In Law and Development and the Global Discourses of Legal Transfers (pp. 356-377). e-book: Cambridge University Press.16. Secretary of State. (1909) Tax levied on the padi Growers of the Krian District. Federated Malay States. Despatch No. 116
17. Selangor secretariat. (1949) Memorandum on central collection of Zakat and fitrah
18. Selangor Secretariat. (1950) Central Collection of the Zakat and Fitrah. No. 5 Sel. 122/49. See Letter of President Muslim Religious Affairs, Selangor.
19. Selangor Secretariat. (1952) Enactment No. 3 of 1952. State of Selangor. See article 107.
20. Selangor Secretariat (1953) Scheme for the collection of zakat padi for the season 1953-54
21. Yassin A. A (1957) Zakat: A Perspective on its Origins and Place in Malay Society. University of Malaysia, Singapore.
22. Yegar M. 1979) Islam and Islamic institutions in British Malaysia: policies and implementation. Magnes Press, Hebrew University, Jerusalem.
