Mualliflar

  • Zohidjon ISLOMOV INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

Kalit so‘zlar:

Маҳмуд Замахшарий, “Муқад­дамату­л­адаб”, луғатшунослик, тилшунослик, исмлар, феъллар, ёрдамчи сўзлар, кўптилли луғат, қўлёзма, фонд

Annotasiya

Маҳмуд Замахшарийнинг тилшунослик, луғатшунослик, адабиётшуносликка оид илмий мероси 70 га яқин асарлардан иборат. Олим илмий меросида “Муқаддамату-л-адаб” асарининг алоҳида ўрни бор. Дастлабки кўптилли луғат сифатида эьтироф этилган ушбу асарнинг арабча-форсча-туркий уч тилли, арабча-форсча-туркий-мўғулча тўрт тилли қўлёзмалари мавжуд. Асар беш қисмдан иборат бўлиб, унинг биринчи исм сўз туркумига оид сўзлар, иккинчи қисмига феъл ва ундан ясалган сўзларга бағишланган. Унинг учинчи қисми ёрдамчи сўзларга, тўртинчи қисми исмларнинг турланишига ва бешинчи қисми феълларнинг тусланишига оид грамматик қоидалардан иборат. Дунё фондларида асарнинг беш қисми жамланган нусхалари, шунингдек грамматик қисмлари алоҳида кўчирилган қўлёзмалари мавжуд. Асарнинг луғат қисмлари ҳажман катта ва муҳим илмий аҳамият касб этади. Айниқса, асарнинг туркий сўзлик киритилган қўлёзмаларидаги туркий сўзлик жаҳон тилшунослигида ўрганилмаган ва долзарб мавзулар сирасига киради.  “Муқаддамату-л-адаб” луғатининг 10 та нодир қўлёзмаси Тошкент фондларида, ҳозирча аниқланган 62 та нусхаси дунё мамлакатлари фондларида сақланмоқда. Уларнинг асосий қисми XIII-XIY  асрларда кўчирилган ва мазкур давр туркий тил сўзлигининг бойлиги ва маъно хусусиятларини тадқиқ этишда муҳим манба вазифасини ўтайди. Асарнинг энг қадимий қўлёзмаси 1257 йили Хоразмда кўчирилган арабча-форсча-туркий сўзлик киритилган ва ҳозирда Туркиянинг Сулаймония фондида сақланаётган нусха ҳисобланади. Асарнинг дунёдаги ягона арабча-форсча-туркий-мўғулча тўрт тилли 1492 йили Бухорода кўчирилган қўлёзмаси Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Давлат адабиёт музейи фондида сақланади.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари

Tegishli maqolalar

Zoirkhuja ULMASKHUJAYEV, GLOBALLASHUV SHAROITIDA IJTIMOIY TARMOQ TUSHUNCHASI VA UNING JAMIYAT XAVFSIZLIGIGA TA’SIRI , Islom ziyosi: Jild 6 № 3 (2023)

Shukhrat YOVQOCHEV, Guzal KADIROVA, MOVAROUNNAHR ULAMOLARINING ISLOM FANINI RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Feruza NIZAMOVA, MALIKUSHSHUARO BAHORNING HAYOTI VA IJODI , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Muxlisa MIRZAEVA, САЛЖУҚИЙЛАР ДАВРИДА БАҒДОД “НИЗОМИЯ” МАДРАСАСИНИНГ ТАШКИЛ ТОПИШ ТАРИХИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Aziza NOSIROVA, ДИНИЙ КСЕНОФОБИЯНИ ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Aziza QURBONOVA, OVQATDAGI KASHRUT VA HALOL MASALASIDA YAHUDIYLIK VA ISLOM DININING XUSUSIYATLARI , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Muzaffar Murodovich KAMILOV, X-XIII АСРЛАРДА МОВАРОУННАҲРДА ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИ ВА МОТУРИДИЙЛИК ТАЪЛИМОТИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 3 (2026)

Ilkhomjon I. BEKMIRZAEV , IBN SINO VA UNING QURYON SURALARINI TUSHUNISH FALSAFASI , Islom ziyosi: Jild 9 № 3 (2026)

Ahrorxon ABDURASHIDOV, ABU HAFS NASAFIY TAFSIRIDA QUR’ON VA UNING INSON KAMOLOTI HAMDA JAMIYAT BARQARORLIGIGA TA’SIRI , Islom ziyosi: Jild 9 № 3 (2026)

Nilufar Makhsutjanovna TUYCHIEVA, ХУРОСОН ТАСАВВУФ МАКТАБИ РИВОЖИДА ҲУЖВИРИЙНИНГ ТУТГАН ЎРНИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 3 (2026)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.