Mualliflar

  • Feruza NIZAMOVA International Islamic Academy of Uzbekistan Muallif

Kalit so‘zlar:

форсий адабиёт тасаввуф рубоий бадиий тимсол назм шоир жанр таҳлил асар тил

Annotasiya

Мақолада Амир Хусрав Деҳлавийнинг рубоий жанридаги улкан мероси ўрганишга ҳаракат қилинган. Мақо­ланинг мақсади шоир асарларидаги мафкуравий ва бадиий усулни ўрганиш, шоирнинг рубоий жанридаги маҳо­ратини аниқлаш, шунингдек, рубоийларини таҳлил қилиш орқали форс-тожик адабиёти тарихида унинг асар­лари ўрнини аниқлашдан иборатдир. У ислом оламидаги форс ва тожик тилларида ижод қилувчи шоирларнинг асарларига кучли таъсир кўрсатгани илмий ҳақиқатдир. Шоирнинг асарларига, шу жумладан унинг рубоийла­рига қизиқиш шоирнинг ўрта асрларда мустақил мактаб ярата олганлиги билан боғлиқ. Амир Хусрав Деҳлавий ўз даврида форс адабиётининг барча жанрларида ижод қилган. У рубоий ёзиш соҳасида камдан-кам учрайдиган файласуфдир. Шоирнинг барча асарлари Худо, коинот, инсоният, ҳаёт, ер, севги каби фалсафий фикрлар билан тўлалиги ва асарларидаги сўзларнинг мукаммал танлангани туфайли ноёб меросга айланди. Бу доирадаги улкан ютуқлар шоирнинг рубоийларига ҳам тегишлидир. Унинг рубоийларида шеъриятнинг ҳар қайси соҳасига тегишли романтик мавзу асосий омил ҳисоблансада, ижтимоий ва фалсафий фикр доирасида ҳам кенг тарқалди. У ҳар қандай мавзуни ўзининг шеърлари орқали етказиб бера оладиган истеъдод соҳиби эканлиги билан инсонларни ҳайратда қолдиради. Мақолада айтиб ўтилган фикрлар шоир яшаб, ижод этган адабий муҳит ва унинг асарлари­нинг Шарқ адабиёти ривожидаги ўрни ва аҳамиятини очиб беришга қаратилган. 

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Shomuhamedov SH., Musaev B. Amir Xusrav Dehlaviy. – T.: Fan, 1971.

2. Baqoev M. Hayot va ejodiyoti Xusravi Dehlaviy. – Dushanbe: Donish, 1975.

3. Aliev G.YU. Persoyazichnaya literatura Indii. –M., 1968 , s. 49 – 65.

4. Baqoev M. Xusrav Dexlevi i yego poema «Duvalroni va Xizrxon», AKD. – Stalinobod, 1957, s.19.; Baqoev M. Hayot va ejodiyoti Xusravi Dehlaviy. – Dushanbe: «Donish», 1975; Bertel`s YE.E. Chetverostishie sheyxa Najmeddina Kubra, - DRAN, 1924, s.36 – 39; Imomnazarov M. Iz opita sostavleniya slovarya yazika Amira Xosrova. – V sb.: «Amir Xosrov Dexlevi», – T.: 1978; Yo‘ldosheva S. Xarakteristika sravneniya v poeme «Hasht behesht» Amir Xosrova

Dexlevi. – V sb.: «Amir Xosrov Dexlevi». – T., 1975, s. 139–147; Munirov Q. Amir Xusrav Dehlaviy asarlarining qo’lyozmalari. –T.,1975; Musaev B. Amir Xusrav Dehlaviy va Alisher Navoiy. «Sharq yulduzi» jurnali. – T., 1968; To‘ychieva G. O metrike gazeley divana «Tuxfat as-sigar» Amir Xosrova Dexlevi. 1987.

5. Kozmoyan A.K. Ruboi v klassicheskoy poezii na farsi (X–XII vv.). – Yerevan, 1981.

Tegishli maqolalar

Nematullo NASRULLAEV, ТОЖУ-Ш-ШАРИА – УБАЙДУЛЛОҲ ИБН МАСЪУД ФАОЛИЯТИ ВА УНИНГ “МУХТАСАРУ-Л-ВИҚОЯ” АСАРИ , Islom ziyosi: Jild 4 № 4 (2021)

Tokhir KHATAMOV, МУСТАҚИЛЛИК ЙИЛЛАРИДА ТАСАВВУФ АЛЛОМАЛАРИ ИЛМИЙ МАЪРИФИЙ МЕРОСИНИ ТИКЛАШ БЎЙИЧА ОЛИБ БОРИЛГАН ИСЛОҲОТЛАР , Islom ziyosi: Jild 5 № 2 (2022)

Salima RUSTAMIY, БАЛОҒАТ ИЛМИНИНГ ЛИНГВОЭСТЕТИК КАМОЛОТДА ТУТГАН ЎРНИГА ДОИР , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Nodirbek K. TURABOYEV, “МУХТАСАРУ-Л-ҚУДУРИЙ” АСАРИ – ҲАНАФИЙ ФИҚҲИДАГИ МЎЪТАБАР МАНБА , Islom ziyosi: Jild 4 № 3 (2021)

Ismat NAIMOV, “МЕЪЁРУ-Т-ТАДОЙЙУН” – ДИНИЙ-АХЛОҚИЙ МАНБА СИФАТИДА , Islom ziyosi: Jild 4 № 2 (2021)

Nematullo MUKHAMEDOV, ШАЙХ ЗАЙНИДДИН ФАОЛИЯТИ ВА ЗИЁРАТГОҲИНИНГ ТОШКЕНТ МАЪНАВИЙ ҲАЁТИДА ТУТГАН ЎРНИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 1 (2022)

Nigora MULLASODIQOVA, АРАБ БАЛОҒАТ ИЛМИДА “АМР” (БУЙРУҚ) ШАКЛИНИНГ ФУНКЦИОНАЛ-СЕМАНТИК ВА ПСИХОЛИНГВИСТИК ТАЛҚИНИ , Islom ziyosi: Jild 9 № 2 (2026)

Aziza NOSIROVA, ДИНИЙ КСЕНОФОБИЯНИ ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Saidahmadkhon GAYBULLAYEV , «УСУЛ АЛ-ФИҚҲ» ИЛМИНИ ТАДҚИҚ ЭТИШДАГИ ЁНДАШУВЛАР ТАҲЛИЛИ , Islom ziyosi: Jild 6 № 3 (2023)

Numonjon TURAEV, ИМОМ БУХОРИЙНИНГ ЖАРҲГА ОИДУСЛУБИ («АТ-ТАРИХ АЛ-КАБИР»АСАРИДАГИ «МУНКАР АЛ-ҲАДИС»ВА «МАТРУК АЛ-ҲАДИС» ИБОРАЛАРИМИСОЛИДА) , Islom ziyosi: Jild 2 № 4 (2019)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.