Mualliflar

  • MUMIN MIRZO Abdupattaev INTERNATIONAL ISLAMIC ACADEMY OF UZBEKISTAN Muallif

DOI:

https://doi.org/10.47980/TLOI/2022/2/59%20-%2067

Kalit so‘zlar:

Имом Шаҳристоний Ал-Милал ва н-ниҳал калом фалсафа динлар тарихи Шаҳристон қўлёзма бағрикенглик

Annotasiya

Бугунги глобаллашув даврида тарихни холисона ўрганиш, миллий ва диний қадриятларни қайта тиклаш, аждодлардан қолган бой, маънавий-маданий меросни асраб-авайлаш, тадқиқ этиш ҳамда уларни келажак авлодларга етказиш долзарб масалалардан ҳисобланади. Бу эса миллатнинг, айниқса, ёшларнинг маънавий баркамол бўлиб етишишида муҳим омилдир.

Соф исломий эътиқод эгаларини тарбиялаш ва улар орқали кенг халқ оммаси онгига ислом динининг эзгу тушунчаларини етказиш ва турли адашган оқимларга қарши курашиш бугунги кунда юксак вазифага айланди.

Тарихдан маълумки, ислом динидан турли оқим ва фирқалар ажралиб чиққан. Мовароуннаҳр, Хуросон ва бошқа мусулмон диёрлар олимлари диндан ажралиб чиққан фирқаларнинг турли ғоя ва қарашлари, асл моҳиятини очиб бериш ва уларга соф исломий далиллар билан раддия бериш мақсадида муҳим изланишлар олиб боришган ва бу борада катта ютуқларга эришиб, қимматли асарлар ёзиб қолдирганлар. Мана шундай олимлардан бири – Хуросон минтақасидан чиққан, динлар тарихига оид мўътабар манба қолдирган Абул Фатҳ Шаҳристонийдир. Имом Шаҳристонийнинг “ал-Милал ва-н-ниҳал” асарида нафақат ислом динидан ажралиб чиққан фирқалар ҳақида, балки бошқа динлар ва эътиқодларга доир муҳим маълумотлар келтирилган. Шунинг учун ҳам ҳозирги кунимизда ушбу китоб мазҳаблар тарихини ўрганишда самарали асарлардан бири саналади. Бундан ташқари олим фиқҳ, калом, фалсафа каби илм соҳаларида ҳам асарлар ёзиб қолдирган. Бу асарлар бугунги кунимизда ҳам долзарб саволларга жавоб берувчи бебаҳо манбалар сифатида баҳоланади.

Ушбу мақолада олимнинг асарлари, муаллиф ҳақидаги уламоларнинг эътирофлари ва олим асарларининг тадқиқ этишдаги ёндашувлар тадқиқ этилган.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma'lumotlari hali mavjud emas.

Bibliografik manbalar

1. Carl Brockelmann. (1937). Geschichte Der Arabischen Litteratur (Аrab adabiyoti tarixi). . Leiden: E.J.Brill.

2. Cureton W. (1864). Book of Religious and philosophical sects by Muhammad al-Shahrastani. . London: Publication of oriental texts.

3. Ganiyev A., & Umaraliev S. (2020). The role of zakat in the early stages of the islamic civilisation. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR), 25, 441-444.

4. Guillaume A. (1934). The Summa Philosophiae of AlShahrastānī: Kitabu Nihayatiʼl-iqdam Fi ʼilmiʼl-kalam. . Oxford: Oxford University Press.

5. Latief H. (2006). Comparative Religion in Medieval Muslim Literature. AMERICAN JOURNAL OF ISLAMIC SOCIAL SCIENCE.( №. 23. ), P. 28-62.

6. Monnot D. G. (1986). Livre des religions et des sectes. Leuven: Peeters.

7. Mumin Mirzo A. (2022). The role of imam Shahristan’s scientific heritage in the development of islamic sciences. Academicia an International Multidisciplinary Research Journal (Vol. 12, Issue 01,), 530-538.

8. Mukhtarov B. (2019). The book of Nаsiruddin Samarkandi’s “Riyadh ul-ahloq” – as a important source on upbringing morality. The Light of Islam: Vol. 2019 : Iss. 2 , Article 18.

9. Mukhtarov B. (2019) Codicological analysis of manuscripts of work “al-Fiqh an-nоfe’”. The Light of Islam: Vol. 2019 : Iss. 4 , Article 11.

10. Mukhtarov B. (2021) The importance of “al-Fiqh an nofe’” in solving modern social problems // Academicia an International Multidisciplinary Research Journal Kurukshetra, India issue 4, volume 11 published April. P. 1161-1166.

11. Nematullo Mukhamedov & Nurulloh Turambetov. (2021). The origins of religious tolerance in Central Asia. International journal of social science & interdisciplinary research ISSN: 2277-3630 Impact Factor: 7.429, 10(12), 68–73. Retrieved from https://www.gejournal.net/index.php/IJSSIR/article/view/105

12. Pococke E. (1806). Specimen historiæ Arabum. Oxford: Clarendon Press.

13. Sharpe E. J. (1991). Comparative Religion: A History. Illinois: Open Court.

14. Prozorov S.M.. (1984). Kniga o religiyax i sektax. Moscow: «Nauka».

15. Abu al-Fath ash-Shahrastani. (2001). Kitab al–Milal wa al-Nihal. Beirut: Dor al-ma’rifa.

16. Abu al-Fath ash-Shahrastani. (2009). Nihāyat al-aqdām fī ‘ilm al-kalām. Cairo: Maktabat al masnaa.

17. Ibn Khallikan. (2007). Wafayāt al-Aʿyān wa-Anbāʾ Abnāʾ az-Zamān. (Vol. 4). Beirut: Dar al-sadr.

18. Bayhaqī (1365 h.). Tarikh-i hukama al-Islam. Damascus: Matbaa at–taraqqi.

19. Taj al-din al-Subki. (2015). Ṭabaqāt al-Šāfiʻiyya — Kubrā. (Vol. 4). Beirut: Dar al-maarif.

20. Khayr al-Din al-Zirikli. (1984). Al-Aʻlām. (Vol. 6). Beirut: Dar al-ilm li-l-malayin.

21. Zuhdi. (1366 h. ). Аl- Muʿtazila. Cairo: Matbaat-i Misr.

22. Sukhair Muhammad Muxtor. (1395 h.). Al-Shahrastani va his thoughts on the ilm al-kalam. Cairo: University Ayn Shams.

23. Shams ad-Dīn adh-Dhahabī (1996). Siyar a`lam al nubala. (Vol. 20). Beirut: Muassasa al-risala.

24. Muhammad Shafeeq Gurbol. (1965). Аl-Mavsuʼa al arabiyya al-muyassira. (Vol. 2). Beirut: Dar ihya al-turas al-arabiy.

25. Yaqut al-Hamawi. (2006). Kitāb Mu’jam al-Buldān. (Vol. 3). Beirut: Dor al-sadr.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари

Tegishli maqolalar

Shukhrat Akmalеvich YOVQOCHEV, Guzal Shukhrat qizi KADIROVA, ZAMONAVIY MISR TASHQI SIYOSATINING ASOSLARI VA TAMOYILLARI (2013-2020) , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Otabek MUKHAMMADIEV, МОВАРОУННАҲРДАГИ ИЛК ИЛМИЙ МАРКАЗЛАР (VII-X асрлар) , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Bekzodbek MUXTAROV, ИСЛОМ УЛАМОЛАРИНИНГ МУТАШОБИҲ ОЯТЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАЪВИЛИ БОРАСИДАГИ ҚАРАШЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Rano URAZOVA, АВЕСТА ИЛОҲИЁТИДА МАЪБУДЛАРНИНГ ФУНКЦИОНАЛ МОҲИЯТИ ВА ИЖТИМОИЙ-ТАРИХИЙ АСОСЛАРИ (ВАРАХРАН МИСОЛИДА) , Islom ziyosi: Jild 7 № 4 (2024)

Zukhra ARIPOVA, МАМЛУКЛАР ДАВРИДА МИСРНИНГ ИЖТИМОИЙ-СИЁСИЙ ҲАЁТИДА МАРКАЗИЙ ОСИЁ АНЪАНАЛАРИ ТАЪСИРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Utkir T. SOBIROV, ИШИД (“ИРОҚ ВА ШОМ ИСЛОМ ДАВЛАТИ”) ТАЪСИРИГА ТУШГАН АЁЛЛАР ВА БОЛАЛАРНИ РЕАБИЛИТАЦИЯ ВА ДЕРАДИКАЛИЗАЦИЯ ҚИЛИШ ВАЗИФАЛАРИ , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Mavlyuda Sabirovna XODJAYEVA, Barno Batirovna SAYDAKHMEDOVA, MASOFAVIY TA’LIMNI TASHKIL ETISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING SAMARADORLIGI , Islom ziyosi: Jild 5 № 4 (2022)

Zoirkhuja ULMASKHUJAYEV, GLOBALLASHUV SHAROITIDA IJTIMOIY TARMOQ TUSHUNCHASI VA UNING JAMIYAT XAVFSIZLIGIGA TA’SIRI , Islom ziyosi: Jild 6 № 3 (2023)

Malika NASIROVA, ARAB TILIDAGI FE’L MAYLLARI TASNIFI , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Shukhrat YOVQOCHEV, Guzal KADIROVA, MOVAROUNNAHR ULAMOLARINING ISLOM FANINI RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI , Islom ziyosi: Jild 6 № 4 (2023)

Bundan tashqari, ushbu maqola uchun shunga o'xshash maqolalar uchun kengaytirilgan qidiruvni boshlang mumkin.