الكلمات المفتاحية:
атеизм психоанализ Ота Худо образи сублимация невроз нафс компаративистик ёндашув‚ шаҳвоният сўфизм ғайришуурий ҳодисаларالملخص
Мақолада психоанализ таълимотининг асосчиси З.Фрейднинг диний-психологик қарашлари ҳақида сўз боради. Фрейднинг динга бўлган маносабатининг учта даври ажратиб кўрсатилади. Фрейднинг фикрича, инсон истакларининг бажарилмаслиги неврозни келтириб чиқаради. Шунинг учун унинг нафсининг истакларига тўсиқ бўладиган барча унсурлардан воз кечиш лозим. Бундай унсурларга, масалан, маданият ва дин киради. Фрейдизмнинг хатоларидан бири ҳам нафсга эркинлик бериб юборилишидадир. Динда, айниқса тасаввуфда нафс билан ишлаш масаласи батафсил ўрганилган. Нафсни тарбиялашнинг муҳимлиги таъкидланади. Мақолада бир қанча шарқ мутафаккирларининг нафс масаласидаги фикрлари келтириб ўтилади. Мақолада Фрейд қарашларининг тасаввуф қарашларига яқинлиги тўғрисидаги фикрлар кескин танқид остига олинади. Қарашлар ўртасидаги тафовутлар очиб берилади. Тафовутларнинг тўртта жиҳатига алоҳида эътибор қаратилади.
التنزيلات
المراجع
1. Sumerki bogov/ Sos. I obsh. Red. A.A.Yakovleva: Perevod. – M.: Politizdat, 1990. – 398 s.
2. Zigmund Fryeyd . YA i Ono . – M.: MPO «MYETTEM», 1990. – S. 54.
3. Freydjer R., Feydimen D. Bol`shaya kniga psixologii. Teorii, uprajneniya, eksperimenti / Robert Freydjer, Djeyms Feydimen/ Per. s angl. – SPb.: Praym-YEVROZNAK, 2008. – 704 s.
4. Azizqulov A. Xojagon tariqati va psixoanalitika (tarbiya masalasiga komparativistik yondashuv). // «Orif Deggaroniy – Markaziy Osiyo tasavvuf ta‘limotining buyuk valiysi» mavzusidagi respublika ilmiy-nazariy konferentsiya materiallari. 2007 yil 29 may. – Navoiy: 2007. – 140 bet.
5. Rustamov A. So‘z gavhari. Birinchi daftar. – T.: «Xazina», 1995. – 43 b.
6. Najmiddin Kubro. Ko‘nglim ko‘zi bilan ko‘rganlarim. /Juzjoniy Abdulhakim Sha‘riy. Tasavvuf va inson. – T.: Adolat, 2001. –78–96 betlar.
7. Abu Homid G‘azzoliy. Riyozatun-nafs (Nafs tarbiyasi), (arab tilidan tarjima). Tarjima va so‘zboshi muallifi filologiya fanlari nomzodi Rashid Zohid. – T.: Movarounnahr, 2006. – 80 b.
8. Fish Radiy. Jaloliddin Rumiy: tarixiy biografik roman. – T.: Adabiyot va san‘at nashriyoti, 1986. – 282 b.
9. Tomas X.Elmor. Sufizm i psixologiya. – M., SPb. «DILYA», 2005. – 254 s.

