مجلد 8 عدد 4 (2025)


						معاينة مجلد 8 عدد 4 (2025)
مجلد 8 عدد 4 (2025)
منشور: 2026-05-19

مقالات

BUYUK BRITANIYADA ISLOMSHUNOSLIK FANLARINI O‘QITISH USULLARI VA YONDASHUVLARI: TARIXIY, AKADEMIK VA FANLARARO METODLAR

Sarvar SHAROPOV، Durbek RAHIMJONOV (المؤلف)

Maqolada Buyuk Britaniyada islomshunoslik fanlarini о ‘qitishning tarixiy rivoji, akademik yondashuvlari va fanlararo metodlari tahlil qilinadi. XIX asrdagi sharqshunoslik ildizlaridan boshlab, SOAS, Oksford va Kembrij univers itetlaridagi zamonaviy о 'quv tizimlari, interaktiv dars uslublari va raqamli platformalar misolida о ‘rganilgan. Tadqiqotda Qur 'on, hadis, fiqh, siyosiy islom hamda media tadqiqotlarining integratsiyasi orqali islomshunoslikning tanqidiy va global akademik yondashuv sifatida shakllanishi yoritilgan.

60-65
110
17

O‘ZBEKISTONDA GENDER TENGLIKKA OID ISLOHOTLAR KAFOLATLANISHINING BARQAROR RIVOJLANISH MAQSADLARIDAGI AHAMIYATI

Moxira JUMANIYAZOVA (المؤلف)

Mazkur maqolada BMTning 80-yubleyi dasturida ko‘zda tutilgan barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishga doir O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning bergan taklif va mulohazlarining tahliliga bag‘ishlanadi. Shuningdek, unda Markaziy Osiyoning integratsiyalashuvida O‘zbekistonda, xususan Qozog‘istonda gender tenglikka doir davlat siyosatining amalga oshirilishidagi o‘ziga xosliklar to‘g‘risida ham tahliliy xulosalar taqdim etilgan.

66 - 68
14
5

PYTHON TILIDA DASTURLASH FANI LABORATORIYA ISHLARINI BAJARISHGA KO‘MAKLASHUVCHI MOBIL ILOVA STRUKTURASINI ISHLAB CHIQISH

Dilmurod TUXTANAZAROV (المؤلف)

Ushbu maqolada dastlab python tilida dasturlash fanining laboratoriya mashg ‘ulotlarini bajarishga ко ‘maklashuvchi mobil ilova strukturasi ishlab chiqish uchun mavjud ta’lim beruvchi tizimlar tahlil qilingan. Shuningdek, mobil ilovalarningjamiyat uchun zarurati asoslangan. Zamonaviy loyihalash tizimlari orqali python dasturlash tilini o'rgatuvchi mobil ilova strukturasi ishlab chiqilgan. Mobil ilovani ishlab chiqish bosqichlari ко ‘rsatib berilgan.

116-118
21
5

СУРХОН ВОҲАСИДАГИ БУЛОҚЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ ЭКОТУРИСТИК ЗИЁРАТГОҲЛАР

Санабар ДЖУРАЕВА (المؤلف)

Мазкур мауолада Сурхон воуасидаги мууаддас зиёратгоуларнинг шаклланиш тарихи, уларнинг илм-фан, ислом бини, касб-уунар, тиббиёт, табиат ва жамият ўртасидаги уйгунликни ривожлантиришга yucca уўшган буюк уламолар уаёти билан боглиулиги, у ердауоки ётган кишиларни улуглаш, зиёратгоуларининг муқаддас жоиларга айланганлиги масалалари ёритилган. Шу билан бирса экотуризм, булоулар билан боглик, хўжалар коми билан аталган зиёрат объектлари тарихи, одамлар у ерга фауат зиёрат учун эмас, шифо излаб келигии каби мууим жиуатлари уам илмий маълумотлар асосида таулил уилинган.

119-122
14
6

IQTISODIY RIVOJLANISH VA BARQARORLIKNI TA’MINLASHDA INVESTITSIYA SIYOSATI VA INVESTITSIYA FAOLIYATINING O‘RNI

Anvar XUDOYAROV (المؤلف)

XXI asrga kelib iqtisodiy globallashuv yanada kengayib bormoqda hamda ilm-fan va texnologiyalar jadal rivojlanmoqda. Xalqaro iqtisodiy tajribalarga ко ‘ra mamlakatning rivojlanish darajasi, ya ’ni iqtisodiyotning rivojlanishi va iqtisodiy о ‘sishi ко ‘p jihatdan mamlakatdagi investitsion jarayonlarga bog ‘liq bo ‘Imoqda. Ayniqsa, bugungi kunda investitsiya siyosati ta’sir etuvchi iqtisodiy omil sifatida o‘z о ‘rniga ega. Xar qanday mamlakatning istiqboli investitsiyalarni samarali va manzilli jalb etish holatiga bog ‘liq bo ‘Imoqda.

123-127
28
8

THE INTERACTIVE IMPACT OF SOCIAL MEDIA PLATFORMS ON RELIGIOUS TOPICS

Hussein ABDULRAHMAN (المؤلف)

This article highlights the role of the Holy Quran as a source of spiritual strengthfor people. In today s rapidly developing world, some misconceptions are emerging due to misunderstandings of religious concepts. The article discusses the need to prevent these negative situations and correct misconceptions.




 


 

 


 






112-115
106
4

TARBIYA JARAYONIDA SHARQ MUTAFAKKIRLARINING PЕDAGOGIK VA PSIXOLOGIK QARASHLARINING O‘RNI

Djavdat PULATOV (المؤلف)

Ushbu maqolada Sharq mutafakkirlarining pedagogik va psixologik qarashlari tahlil qilinib, ularning ta’lim-tarbiya jarayonidagi ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, ulug' mutafakkirlar merosining zamonaviy tarbiya tizimida qo‘llanish imkoniyatlari ko'rsatilgan. Maqolada tarbiya jarayonida axloqiy-ruhiy tarbiya, insonparvarlik g'oyalari va ma’naviy kamolotga erishishda mutafakkirlar ilmiy merosining ahamiyati asoslab berilgan.

108-111
57
5

НАПРАВЛЕНИЯ УКРЕПЛЕНИЯ СОТРУДНИЧЕСТВА И ИНТЕГРАЦИИ ГОСУДАРСТВ ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ НА СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ

Шухрат ТОХТИЕВ (المؤلف)

В статье рассматриваются ключевые направления углубления регионального сотрудничества и интеграции в странах Центральной Азии (Казахстан, Кыргызстан, Таджикистан, Туркменистан, Узбекистан). Анализ основан на политико-экономических, геостратегических и социально-культурных предпосылках интеграции. Выделены приоритетные сферы: экономическая интеграция и торговля; энергетика и водные ресурсы; транспорт и транзит; безопасность и контртерроризм; цифровая трансформация и образование; институциональное развитие и региональные форматы сотрудничества. Для каждой сферы предложены конкретные механизмы, этапы реализации и рекомендации по преодолению основных барьеров.

103-107
62
9

IMOM MOTURIDIYNING QUR’ONI KARIM FASOHATINI ANGLASHDAGI  YONDASHUVI (“FOTIHA” SURASINING TAFSIRI MISOLIDA)

Soliha SAFAYEVA، Mahfuza ALIMOVA (المؤلف)

Ushbu maqolada bnom Abu Mansur Moturidiy “Ta ’vilot al-Qur 'on ” asarida Qur 'oni karim oyatlaridagi о ‘ziga xosfasohat va uni anglash va talqin etishdagi yondashuvlar “Fotiha” surasi misolida tahlil qilinadi. Allomaning asaridan foydalanilib, ta’vil va tafsir o'rtasidagi farq, oyatlarning lug'aviy, uslubiy hatnda ma 'naviy tahliliyoritilgan. Shuningdek, Moturidiy tafsirida tilshunoslik, kalotn vafiqh ilmlarining uyg'unligi, aqliy va naqliy dalillardan foydalanishdagi muvozanat, oyatlar fasohatini ochishdagi ijtihodiy yondashuvlar tahlil etiladi.

93-98
96
7

РАҲБАР АЁЛ ФАОЛИЯТИДА МАЪНАВИЙ ВА МАДАНИЙ ОМИЛЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ

Наргиза ШОАЛИЕВА (المؤلف)

 Ҳар бир давлатнинг ички тузилишини мустаукам ва барқарор бўлигии, унинг ортидан тараққиёт, равнақ, мустақиллик, эркинлик ва бошқа кўплаб неъматлар бўлиши ва бу улуг мақсадга эригииш учун аҳолининг турли қатламлари иштирок этими керак.
Аёллар раубар сифатида фаолият юритиши нафақат шахсий қобилият ва билимга, балки жамиятнинг унга нисбатан муносабатига, маданий қарашларга ва маънавий қийматларга ҳам боглиц. Мазкур мақолада айнан шу омиллар -маънавий цадриятлар ва маданий анъаналарнинг аёл раубарлар фаолиятидаги ўрни таҳлил этилади.

99-102
33
2

HANAFIY MAZHABINI RIVOJLANTIRGAN BUYUK FAQIHLAR

Muhammad RO‘ZMETOV (المؤلف)

Hanafiy mazhabi Imom Abu Hanifa (rh.) sharafiga shunday nomlangan. Ammo bu olimning davrida, и mazhab sifatida to ‘liq shakllanmagan edi. Uning mazhabini asosan undan keyin kelgan shogirdlari va mashhur faqihlar rivojlantirdilar va keng miqyosga olib chiqdilar. Aynan hanafiy mazhabi rivoji Abu Hanifa (rh.) vafotidan key in и kishining shogirdlari vositasida keng ildiz ota boshlagan. Mahzabning keng yoyilishi о 'sha zamonda eng katta mansab hisoblangan qozilar qozisi lavozimida faoliyat yuritgan Abu Yusuf (rh.) hissalariga to'g'ri keladi. Imom Muhammad esa hanafiy mazhabini asosan yozgan asarlari bilan keng ко 'lamda yoyilishiga sababchi bo ‘Igan. Ana shundan so ‘ng hanafiy faqihlari soni ham ortib, natijada mazhab boshqa о ‘Ikalarda ham yanada kengroq rivoj topdi. Mazhabning kengyoyilishigaу an a bir omil esa, hanafiy mazhabi qolgan mazhablarga nisbatan yengilligida bo ‘Igan. Ushbu maqolada hanafiy mazhabi rivojiga hissa qo ‘shgan ba ’zi mashhur faqihlar haqida so ‘z yurutiladi.

82-86
71
7

HANAFIY MAZHABIDA URF-ODATLARDAN HUKM OLISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI

Nasrulloh TO‘XTAYEV (المؤلف)

Ushbu maqolada I mom A ’zam tomonidan asos solingan hanafiy mazhabida urf-odatlardan hukm olishning ilmiy-nazariy va metodologik jihatlari tahlil qilingan. Urfningfiqh ilmidagi ahamiyati, uning Qur’oni karim, Sunnat va qiyos bilan uzviy aloqalari,fiqhiy hukmlar qabul qilishdagi roll misoliar asosida ochib berilgan. Shuningdek, hanafiy fiqhi olimlarining urfga bergan ta ’riflari, shartlari, lining qo ‘llanilishiga oid ко ‘rsatmalari, zamonaviy ijtimoiy masalalar borasida hukm chiqarishdagi о 'rni ко ‘rsatib о 'tilgan.

78-81
1347
4

ISLOMDA BOLALIK VA BOLA HUQUQLARINING TA’MINLANISHI

Nargiza XALXODJAYEVA (المؤلف)

Islomda bolalikdavri inson hayotining eng muhim va hurmatga loyiq bosqichi hisoblanadi. Islam dinida bolalarga alohida e ’tibor va mehr-shafqat bilan mimosabatda bo ‘lishga buyurilgan. Ushbu maqola bola huquqlari tarixi, islom dinida bola va bolalik davrlariga beriladigan e ’tibor, bolaning huquqlari va ularning kafolatlanishi masalalarini о ‘rganishga bag ‘ishlangan. Maqolada islom manbalari - Qur ’oni karim va sunnat, shuningdek, zamonaviy tadqiqotlarga asoslangan holda, bolaninghayoti, sog‘lig‘i, tarbiyasi, ta ’limi, mulkiy va ijtimoiy huquqlari tahlil qilinadi. Shuningdek, islom huquqida yetim bolalarga nisbatan ko'rsatiladigan g‘amxo‘rlik va ularning huquqlari alohida e ’tirof etiladi. Tadqiqot davomida islom dini qadriyatlarining bolalarga nisbatan mehr-shafqat, adolat va mas ’uliyat tamoyillariga asoslanganligi hamda zamonaviy jamiyatda bola huquqlarini ta ’minlashda muhim ahamiyat kasb etishi ко ‘rsatib о ‘tiladi.

87-92
118
7

ХАНАФИТСКАЯ ШКОЛА ФИКХА В МАВЕРАННАХРЕ XI ВЕКА: ДОМИНИРОВАНИЕ И КУЛЬТУРА ПРАВОВЫХ ДИСКУССИЙ

Бахромхўжа МАХАМАДХОДЖАЕВ (المؤلف)

В статье рассматривается период расцвета ханафитской школы фикха в Мавераннахре в XI веке в эпоху правления династии Караханидов. Анализируются причины доминирования ханафитского мазхаба, его роль в общественно-политической жизни региона и способность адаптироваться к местным обычаям. Особое внимание уделяется интеллектуальным центрам, таким как Бухара, Самарканд и Насаф, и ключевым фигурам того времени, включая Абу-л-Йусра ал-Паздави и Абу-л-Му‘ина ан-Насафи, которые сыграли решающую роль в систематизации матуридитского калама. Также исследуется динамичная среда правовых и теологических дискуссий, в частности, полемика с шафиитским мазхабом и дальнейшая кодификация норм практической юриспруденции.

74-77
71
6

АБУ ҲАФС НАСАФИЙНИНГ “КИТОБ АЛ-ҚАНД” АСАРИДА МИЛЛИЙ ВА ДИНИЙ ҚАДРИЯТЛАРНИНГ АКС ЭТИШИ

Дурбек РАҲИМЖОНОВ (المؤلف)

 Абу Ҳафс Насафий ўзининг “ Кипюбу-л-цанд ” асарида VII1-XII асрларда долзарб бўлган Марказий Осиё минтақаси халқлари миллий ва диний қадриятларини ўзида акс эттирган кутаб ҳадисларни келтиради. Бу ҳадисларнинг таҳлили бу минтақага ислом динининг илк бора кириб келган вақтда ўлкада ривоят қилинган ҳадислар илоҳиёт, тасаввуф, фиқҳ ва миллий ва диний қадриятлар масалаларига тегишли бўлганини курит мумкин.

7-11
147
4

O‘ZBEKISTONDA GENDER TENGLIKKA OID ISLOHOTLAR KAFOLATLANISHINING BARQAROR RIVOJLANISH MAQSADLARIDAGI AHAMIYATI

Moxira JUMANIYAZOVA (المؤلف)

Mazkur maqolada В Mining 80-yubleyi dasturida ko'zda tutilgan barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishga doir O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning bergan taklif va mulohazlarining tahliliga bag'ishlanadi. Shuningdek, unda Markaziy Osiyoning integratsiyalashuvida 0‘zbekistonda, xususan Qozog ‘istonda gender tenglikka doir davlat siyosatining amalga oshirilishidagi о ‘ziga xosliklar to ‘g ‘risida ham tahliliy xulosalar taqdim etilgan.

66-68
33
2

ИЖТИМОИЙ МУНОСАБАТЛАРДАГИ ТАҚИҚЛАР ТИЗИМИ ВА УЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ-АХЛОҚИЙ АСОСЛАРИ

Дилфуза ЗАКИРОВА (المؤلف)

Мақолада ислом динида никоҳ, оила ва оилавий муносабатларга, оиланингмоҳияти, жамият тараққиётидаги ўрни, ота-оналар, фарзандларнинг бурчи ва масъулияти, оиладаги ахлок,, одоб тарбиясига дойр масалалар таҳлил қилинди. Шунингдек, ислом ҳуқуқида эр-хотиннниг ҳуқуқ ва мажбуриятлари қонуний никоҳ оқибатида юзага келигии ҳамда Узбекистан қонунчилигида оилани мустаҳкамлашга қаратилган амалий чора тадбирлар илмий таҳлил қилинган.

69-73
71
7

ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИ ФИҚҲ КИТОБЛАРИДА КАРОҲИЯТ МАСАЛАЛАРИНИНГ ЁРИТИЛИШИ

Абдуғулом МЕЛИБОЕВ (المؤلف)

Ушбу мақолада Ҳанафий мазҳаби фиқҳ китобларида кароҳият масалаларининг қандай ёритилгани таҳлил қилинган. Мақолада турли фиқҳий манбаларда кароҳиятга оид боб ва фасллар қандай номлангани, кароҳият тушунчасининг лугавий ва истилоҳий маънолари, макруҳи таҳримий ва макруҳи танзиҳийнинг фаркрари, кароҳиятнинг еб-ичиш, кийиниш, оилавий ва ижтимоий ҳаётдаги намоён бўлиши каби йўналишлари кенг қамраб олинган. Шунингдек, кароҳият масалалари инсоннинг ахлоқий камолотини таъминлашдаги урни ҳам таъкидланган.

54-59
61
10

ARAB MAMLAKATLARINING JAHON MADANIY MEROSIDAGI O‘RNI: YUNESKO TASNIFI ASOSIDA TARIXIY-ILMIY TAHLIL

Nilufar INOGOMJONOVA (المؤلف)

Ushbu maqolada YuNESKO konventsiyalari, tarixiy manbalar va zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida arab mamlakatlarining jahon madaniy merosidagi о ‘rni tahlil qilinadi. Arab dunyosining moddiy va nomoddiy merosi, xususan, Misr, lordaniya, SaudiyaArabistoni va Marokashyodgorliklari qadimgi va о ‘rta asrlar islom sivilizatsiyasining jahon madaniyatiga qo ‘shgan hissasini yoritib beradi. Tadqiqot natijalari arab merosining global sivilizatsiya uchun ahamiyatini, hozirgi tahdidlarni va xalqaro hamkorlik mexanizmlariga ehtiyojni ta ’kidlaydi.

50-53
64
9

ТОШКЕНТ МАСЖИД ВА МАДРАСАЛАРИНИНГ ШАКЛЛАНИШ ТАРИХИ

Нодира АБДУЛАКИМОВА (المؤلف)

Мазкур мақолада Ташкент (Шоги) да ўрта асрларда целом илмлари ривожига катта yucca қўшган олиму-фузалоларнинг етишиб чиқганлиги, Тошкентда ижтимоий-иқтисодий, маданий ва маънавий уаёт, ауоли турмуш тарзи ривожлангаилиги уақида бирламчи манбалардаги илмий маълумотлар келтирилган.
Шу билан бирга XV-XVI асрларда Тошкентда ислом маданияти ва архитектураси ривожлангаилиги, сўфийлик ривожи, олимлар, азиз авлиёлар цабрлари устига мақбаралар қуриш, улар атрофида масжид-мадрасалар, минора, уовузларнинг қурилиши, уларга вақфдан мулк ажратилганлиги, у жойлар маънавий марказ бўлганлиги уақида қимматли маълумотлар баён цилинган.

41-45
16
9

THE HISTORY OF THE EDUCATIONAL SYSTEM OF TASHKENT MADRASAS

Jaxongir QOSIMOV، Irodakhon GAFUROVA (المؤلف)

This article analyzes the educational system of madrasas operating in the city of Tashkent in the 19th century, and their role in academic and spiritual life. Based on the information provided in historical sources, the number of madrasas existing during that period and the history of the famous madrasas - Khodja Ahror, Kukaldosh, Eshonquli Dodkhoh, andBarak-khan madrasas - are highlighted. Furthermore, the content of the educational process regarding the main subjects taught in these madrasas, namely the Quran and Tafsir (exegesis), Hadith, Fiqh (Islamicjurisprudence), Arabic language, Logic, and Literature, is revealed. The article also points out the role of Tashkent madrasas in religious and spiritual development, and the contribution of the Ulema (scholars) to the life of society. This research serves to deepen the study of the activities of historical madrasas in Tashkent and to understand past educational traditions.




 


 

 


 






46-49
126
15

JALOLIDDIN MUHAMMAD QOINIY VA UNING “NASOYIH-I SHOHRUXIY” ASARI

Jahongir TURDIMIRZAYEV (المؤلف)

Ushbu maqolada “hukmdor maslahatchisi ” degan nomga sazovor bo ‘Igan Jaloliddin Muhammad Qoiniy va uning “Nasoyih-i Shohruxiy ” asarining ahamiyati tadqiq qilingan. U Shohrux Mirzo davrida yashagan va uning e ’tiborini qozongan. Hirot shahrida muhtasiblik lavozimida faoliyat yuritgan. Jaloliddin Qoiniy huquqshunos, muhaddis va voiz bo ‘Igan. Jamiyatda islomiy qadriyatlarni mustahkamlashga intiIgan. Turli buzg ‘unchi oqimlarga qarshi qat 'iyat bilan kurashgan va ularning ко ‘plarini to ‘g ‘ri yo ‘Ini topishiga sababchi ho ‘Igan. “Nasoyih-i Shohruxiy ” asarida asosan hukmdorga diniy yo ‘l-yo ‘riq ко ‘rsatish, siyosiy maslahatlar berish va adolat tamoyillarini tushuntirish masalalari ilgari suriladi. Mazkurasar Temuriy Shohrux Mirzo davriniyoritishda juda ahamiyatlidir

34-37
26
5

РОЛЬ МЕДРЕСЕ В СИСТЕМЕ ОБРАЗОВАНИЯ БУХАРЫ

Иродахон ГАФУРОВА (المؤلف)

В статье рассматривается роль медресе в системе мусульманского образования Бухары XIX — начала XX вв. На основе анализа архивных и нарративных источников выявлены особенности организации учебного процесса, структура образовательных программ, социальнорелигиозное значение медресе в формировании духовной культуры Бухары. Показано, что медресе служили не только религиозными школами, но и центрами науки, права и философии, оказывая влияние на общественную и интеллектуальную жизнь региона.

38-40
75
5

YANGI O‘ZBEKISTON TARAQQIYOTIDA ARAB TILI MUTAXASSISLARINI TAYYORLASH: AN’ANAVIY YONDASHUVDAN KOMPETENSIYAVIY MODELGA O‘TISH ZARURATI

Madinabonu KADIROVA (المؤلف)

Ushbumaqolada«YangiO'zbekiston» strategiyasi doirasida amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar sharoitida xorijiy tillar, xususan, arab tiliga bo Igan talabning transformatsiyasi chuqur tahlil qilinadi. О ‘zbekistonning arab dunyosi bilan geoiqtisodiy va madaniy-gumanitar aloqalari kengayib borayotgani til o'qitish tizimi oldiga yangi vazifalar qo ‘yayotgani asoslanadi. Maqolada arab tili о ‘qitirvchilarini tayyorlashdagi an 'anaviy yondashuvning bugungi kun talablariga nomuvofiqligi, mavjud ziddiyatlar ochib berilgan. Muammoning yechimi sifatida bo 'lajak mutaxassisning fdologik. pedagogik-psixologik. madaniyatlararo muloqot, innovatsion-kreativ va amaliy tarjimonlik ко nikmalarini о ‘z ichiga olgan kompleks kompetensiya modeli taklif etiladi. Mazkur modelni amaliyotga joriy etish bo ‘yicha strategik tavsiyalar ilgari suriladi.

23-27
119
5

“РАВЗАТ  УС-СОЛИКИН” АСАРИ МУНДАРИЖАСИ ВА УНИНГ КОДИКОЛОГИК  ТАВСИФИ

Ахтам АҲМЕДОВ (المؤلف)

Мақолада Бухоро давлат музей-кўриқхонаси фондида сақланаётган “Равзат ус-соликин" ноши қадимий кўлёзма ҳақида, унинг сарлавҳалармундарижасияъниқўлёзмадагибасмала, ҳамду сано, муножотдан бошлаб, колофондаги матнларгача қисмида нималар акс этганлиги ҳақида қисқача маълумот берилган. Шунингдек, мақолада тасаввуф ва баъзи мутасаввуфларга доир қимматли маълумотлар ривоят, ҳикоя тарзида назм ва насрда баён қилинганлиги, Нақшбандийлик тариқатини эътироф этиб, сохта тариқатчилик, гояларига жуда кескин фикрлар кўллангани ҳақида ҳам баён қилинди. Мақолада нафақат матний жиҳатдан балки қўлёзмага хос кодикологик жщатдан ҳам маълумот беришга ҳаракат қилинди. Қўлёзманинг хос хусусияти ҳақида гап кетганда хаттотлар ва уларнинг матн кўчиришдаги услублари ҳақида ҳам тўхталиб ўтилди.

28-33
34
7

“МИФТОҲУ-Л-УЛУМ” АСАРИДА СИНТАКТИК ЎЗГАРИШЛАР ВА УЛАРНИНГ САБАБЛАРИ БАЁНИ

Акмалхон АКМАЛХОНОВ (المؤلف)

Ушбу мақола Саккокийнинг араб филологияси бўйича фундаментал асари — “ Мифтоҳу-л-улум ” (Илмлар Калити) даги синтактик ўзгаришлар ва уларнинг юзага келиш сабабларини н аз арий-ам алий жиҳатдан чуқур ёритишга багишланган. Тадқиқотда мазкур асарнинг наҳвга оид қисмидаги айрим грамматик қоидалар, хусусан, сўзларнинг келишик категориясидаги ўзгариш тартиби, алоҳида турланишга зга сўзлар ва сўз бирикмаси тузилишида юз берган нозик фарцлар таллия этилади.

12-15
127
13

РАСПРОСТРАНЕНИЕ РУКОПИСЕЙ СОЧИНЕНИЙ АЛ-МАТУРИДИ И АВТОРОВ МАТУРИДИТСКОГО УЧЕНИЯ В МИРОВЫХ РУКОПИСНЫХ ФОНДАХ (на примере Абу ал-Муина ан-Насафи и Саадиддина ат-Тафтазани)

Ирода КАЮМОВА، Зебунисо ХАШИМХАНОВА (المؤلف)

В статье рассматривается распространение рукописей сочинений Имама ал-Матуриди и представителей матуридитской школы в мировых рукописных фондах. Особое внимание уделяется трудам Абу ал-Муина Насафи и Саадиддина ат-Тафтазани, которые сыграли ключевую роль в развитии и систематизации догматической традиции ал-Матуриди. На основе анализа каталогов и цифровых баз данных рукописей выявляются основные центры хранения, география распространения и характер текста, а также пути передачи и влияние этих трудов на исламскую богословскую мысль. Работа демонстрирует значимость изучения рукописного наследия для понимания исторического и интеллектуального развития матуридитского учения и его роли в формировании исламской теологии в различных регионах мира.

16-22
147
8

ҲАЗРАТИ ИМОМ (ҲАСТИМОМ) ФАОЛИЯТИНИНГ ЎРТА АСР АРАБ МАНБАЛАРИДА ЁРИТИЛИШИ

Неъматулло МУХАМЕДОВ (المؤلف)

Ислом ол амида Имом ал-Бухорий, ат-Термизий, ал-Мотуридий ва бошқа кўплаб "Имом” даражасига сазовор бўлган алломалар қаторида Имом Абу Бакр Каффол Шоший (904-977) алоҳида ўрин тутади. Замондошлари уни ҳурмат б ил ан "Ҳазрати Имом ” деб аташган.
Бу зотнинг тўлиқ исми - Абу Бакр Муҳаммад ибн Али ибн Исмоил Қаффол Шоший бўлиб, араб манбаларида унга алоҳида ҳурмат бажо келтириш учун номига "катта ”, "улуг ” маъносини ифодалайдиган "ал-Кабир ” сўзини қўшиб ёзадилар. Аллома моҳир ҳунарманд бўлиб, қулфсозликда шуҳрат қозонганлиги боис "ал-Қаффол” яъни, қулфчи, қулфсоз деган ном билан эъзозланган ва бу сўз у ни н г тахаллусига анланиб кетган.
Ушбу мақолада Каффал Шошийнинг ҳаёти ва илмий фаолиятиўрта аср араб манбаларида асосида тадқиқ қилинган. Ўрта аср араб муаллифлари Қаффол Шошийни буюк аллома деб аташган. У ўз даврининг имоми, шунингдек, ислом илмлари - фиқҳ, ҳадис, фиқҳ асослари (усул) ҳамда тилшунослик каби соҳаларда беқиёс олим эди. Қаффол Шошининг номи Магрибда (Ғарбда) ҳам, Машриқда (Шарқ) ҳам машҳур бўлган.

3-6
33
7